ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුංදරකාංඩම් ।
අථ සප්තචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ।
සේනාපතීන්පංච ස තු ප්රමාපිතාන් හනූමතා සානුචරාන්සවාහනාන් ।
සමීක්ෂ්ය රාජා සමරෝද්ධතෝන්මුඛං කුමාරමක්ෂං ප්රසමෛක්ෂතාග්රතඃ ॥ 1 ॥
ස තස්ය දෘෂ්ට්යර්පණසංප්රචෝදිතඃ ප්රතාපවාන්කාංචනචිත්රකාර්මුකඃ ।
සමුත්පපාතාථ සදස්යුදීරිතෝ ද්විජාතිමුඛ්යෛර්හවිෂේව පාවකඃ ॥ 2 ॥
තතෝ මහද්බාලදිවාකරප්රභං ප්රතප්තජාංබූනදජාලසංතතම් ।
රථං සමාස්ථාය යයෞ ස වීර්යවාන්මහාහරිං තං ප්රති නෛරෘතර්ෂභඃ ॥ 3 ॥
තතස්තපස්සංග්රහසංචයාර්ජිතං ප්රතප්තජාංබූනදජාලශෝභිතම් ।
පතාකිනං රත්නවිභූෂිතධ්වජං මනෝජවාෂ්ටාශ්වවරෛඃ සුයෝජිතම් ॥ 4 ॥
සුරාසුරාධෘෂ්යමසංගචාරිණං රවිප්රභං ව්යෝමචරං සමාහිතම් ।
සතූණමෂ්ටාසිනිබද්ධබංධුරං යථාක්රමාවේශිතශක්තිතෝමරම් ॥ 5 ॥
විරාජමානං ප්රතිපූර්ණවස්තුනා සහේමදාම්නා ශශිසූර්යවර්චසා ।
දිවාකරාභං රථමාස්ථිතස්තතස්ස නිර්ජගාමාමරතුල්යවික්රමඃ ॥ 6 ॥
ස පූරයන්ඛං ච මහීං ච සාචලාං තුරංගමාතංගමහාරථස්වනෛඃ ।
බලෛස්සමේතෛස්සහි තෝරණස්ථිතං සමර්ථමාසීනමුපාගමත්කපිම් ॥ 7 ॥
ස තං සමාසාද්ය හරිං හරීක්ෂණෝ යුගාංතකාලාග්නිමිව ප්රජාක්ෂයේ ।
අවස්ථිතං විස්මිතජාතසංභ්රම ස්සමෛක්ෂතාක්ෂෝ බහුමානචක්ෂුෂා ॥ 8 ॥
ස තස්ය වේගං ච කපේර්මහාත්මනඃ පරාක්රමං චාරිෂු පාර්ථිවාත්මජඃ ।
විචාරයන්ස්වං ච බලං මහාබලෝ හිමක්ෂයේ සූර්ය ඉවාභිවර්ධතේ ॥ 9 ॥
ස ජාතමන්යුඃ ප්රසමීක්ෂ්ය වික්රමං ස්ථිරං ස්ථිරස්සම්යති දුර්නිවාරණම් ।
සමාහිතාත්මා හනුමංතමාහවේ ප්රචෝදයාමාස ශරෛස්ත්රිභි ශ්ශිතෛඃ ॥ 10 ॥
තතඃ කපිං තං ප්රසමීක්ෂ්ය ගර්විතං ජිතශ්රමං ශත්රුපරාජයෝර්ජිතම් ।
අවෛක්ෂතාක්ෂස්සමුදීර්ණමානසස්සබාණපාණිඃ ප්රගෘහීතකාර්මුකඃ ॥ 11 ॥
ස හේමනිෂ්කාංගදචාරුකුංඩල ස්සමාසසාදාऽශුපරාක්රමඃ කපිම් ।
තයෝර්බභූවාප්රතිමස්සමාගම ස්සුරාසුරාණාමපි සංභ්රමප්රදඃ ॥ 12 ॥
රරාස භූමිර්න තතාප භානුමා න්වනෞ න වායුඃ ප්රචාචල චාචලඃ ।
කපේඃ කුමාරස්ය ච වීක්ෂ්ය සංයුගං නනාද ච ද්යෞරුදධිශ්ච චුක්ෂුභේ ॥ 13 ॥
තතස්ස වීරස්සුමුඛාන් පතත්රිණස්සුවර්ණපුංඛාන්සවිෂානිවෝරගාන් ।
සමාධිසම්යෝගවිමෝක්ෂතත්ත්වවිච්ඡරානථ ත්රීන්කපිමූර්ධ්න්යපාතයත් ॥ 14 ॥
ස තෛ ශ්ශරෛර්මූර්ධ්නි සමං නිපාතිතෛඃ ක්ෂරන්නසෘග්දිග්ධවිවෘත්තලෝචනඃ ।
නවෝදිතාදිත්යනිභ ශ්ශරාංශුමාන් ව්යරාජතාදිත්ය ඉවාංශුමාලිකඃ ॥ 15 ॥
තතස්ස පිංගාධිපමංත්රිසත්තමඃ සමීක්ෂ්ය තං රාජවරාත්මජං රණේ ।
උදග්රචිත්රායුධචිත්රකාර්මුකං ජහර්ෂ චාපූර්යත චාහවෝන්මුඛඃ ॥ 16 ॥
ස මංදරාග්රස්ථ ඉවාංශුමාලිකෝ විවෘද්ධකෝපෝ බලවීර්යසංයුතඃ ।
කුමාරමක්ෂං සබලං සවාහනං දදාහ නේත්රාග්නිමරීචිභිස්තදා ॥ 17 ॥
තතස්ස බාණාසනචිත්රකාර්මුක ශ්ශරප්රවර්ෂෝ යුධි රාක්ෂසාංබුදඃ ।
ශරාන්මුමෝචාශු හරීශ්වරාචලේ වලාහකෝ වෘෂ්ටිමිවාචලෝත්තමේ ॥ 18 ॥
තතඃ කපිස්තං රණචංඩවික්රමං විවෘද්ධතේජෝබලවීර්යසංයුතම් ।
කුමාරමක්ෂං ප්රසමීක්ෂ්ය සංයුගේ නනාද හර්ෂාද් ඝනතුල්යවික්රමම් ॥ 19 ॥
ස බාලභාවාද්යුධි වීර්යදර්පිතඃ ප්රවෘද්ධමන්යුඃ ක්ෂතජෝපමේක්ෂණඃ ।
සමාසසාදාප්රතිමං කපිං රණේ ගජෝ මහාකූපමිවාවෘතං තෘණෛඃ ॥ 20 ॥
ස තේන බාණෛඃ ප්රසභං නිපාතිතෛශ්චකාර නාදං ඝනනාදනිස්ස්වනඃ ।
සමුත්පපාතාශු නභස්ස මාරුතිර්භුජෝරුවික්ෂේපණඝෝරදර්ශනඃ ॥ 21 ॥
සමුත්පතංතං සමභිද්රවද්බලී ස රාක්ෂසානාං ප්රවරඃ ප්රතාපවාන් ।
රථී රථිශ්රේෂ්ඨතමඃ කිරන්ශරෛඃ පයෝධරශ්ශෛලමිවාශ්මවෘෂ්ටිභිඃ ॥ 22 ॥
ස තාන්ශරාංස්තස්ය හරිර්විමෝක්ෂයංශ්චචාර වීරඃ පථි වායුසේවිතේ ।
ශරාංතරේ මාරුතවද්විනිෂ්පතන්මනෝජවස්සංයති චංඩවික්රමඃ ॥ 23 ॥
තමාත්තබාණාසනමාහවෝන්මුඛං ඛමාස්තෘණංතං විශිඛෛශ්ශරෝත්තමෛඃ ।
අවෛක්ෂතාක්ෂං බහුමානචක්ෂුෂා ජගාම චිංතාං ච ස මාරුතාත්මජඃ ॥ 24 ॥
තතශ්ශරෛර්භින්නභුජාංතරඃ කපිඃ කුමාරවීරේණ මහාත්මනා නදන් ।
මහාභුජඃ කර්මවිශේෂතත්ත්වවි ද්විචිංතයාමාස රණේ පරාක්රමම් ॥ 25 ॥
අබාලවද්බාලදිවාකරප්රභඃ කරෝත්යයං කර්ම මහන්මහාබලඃ ।
න චාස්ය සර්වාහවකර්මශෝභිනඃ ප්රමාපණේ මේ මතිරත්ර ජායතේ ॥ 26 ॥
අයං මහාත්මා ච මහාංශ්ච වීර්යත ස්සමාහිතශ්චාතිසහශ්ච සංයුගේ ।
අසංශයං කර්මගුණෝදයාදයං සනාගයක්ෂෛර්මුනිභිශ්ච පූජිතඃ ॥ 27 ॥
පරාක්රමෝත්සාහවිවෘද්ධමානස ස්සමීක්ෂතේ මාං ප්රමුඛාග්රතඃස්ථිතඃ ।
පරාක්රමෝ හ්යස්ය මනාංසි කංපයේත්සුරාසුරාණාමපි ශීඝ්රගාමිනඃ ॥ 28 ॥
න ඛල්වයං නාභිභවේදුපේක්ෂිතඃ පරාක්රමෝ හ්යස්ය රණේ විවර්ධතේ ।
ප්රමාපණං ත්වේව මමාද්ය රෝචතේ න වර්ධමානෝऽග්නිරුපේක්ෂිතුං ක්ෂමඃ ॥ 29 ॥
ඉති ප්රවේගං තු පරස්ය චිංතයන්ස්වකර්මයෝගං ච විධාය වීර්යවාන් ।
චකාර වේගං තු මහාබලස්තදා මතිං ච චක්රේऽස්ය වධේ මහාකපිඃ ॥ 30 ॥
ස තස්ය තානෂ්ටහයාන්මහාජවාන් සමාහිතාන්භාරසහාන්විවර්තනේ ।
ජඝාන වීරඃ පථි වායුසේවිතේ තලප්රහාරෛඃ පවනාත්මජඃ කපිඃ ॥ 31 ॥
තතස්තලේනාභිහතෝ මහාරථ ස්ස තස්ය පිංගාධිපමංත්රිනිර්ජිතඃ ।
ප්රභග්නනීඩඃ පරිමුක්තකූබරඃ පපාත භූමෞ හතවාජිරංබරාත් ॥ 32 ॥
ස තං පරිත්යජ්ය මහාරථෝ රථං සකාර්මුකඃ ඛංගධරඃ ඛමුත්පතන් ।
තපෝऽභියෝගාදෘෂිරුග්රවීර්යවාන්විහාය දේහං මරුතාමිවාලයම් ॥ 33 ॥
තතඃ කපිස්තං විචරංතමංබරේ පතත්රිරාජානිලසිද්ධසේවිතේ ।
සමේත්ය තං මාරුතතුල්යවික්රමඃ ක්රමේණ ජග්රාහ ස පාදයෝර්දෘඪම් ॥ 34 ॥
ස තං සමාවිධ්ය සහස්රශඃ කපිර්මහෝරගං ගෘහ්ය ඉවාංඩජේශ්වරඃ ।
මුමෝච වේගාත්පිතෘතුල්යවික්රමෝ මහීතලේ සංයති වානරෝත්තමඃ ॥ 35 ॥
ස භග්නබාහූරුකටීශිරෝධරඃ ක්ෂරන්නසෘඞිනර්මථිතාස්ථිලෝචනඃ ।
සංභග්නසංධිඃ ප්රවිකීර්ණබංධනෝ හතඃ ක්ෂිතෞ වායුසුතේන රාක්ෂසඃ ॥ 36 ॥
මහාකපිර්භූමිතලේ නිපීඩ්ය තං චකාර රක්ෂෝධිපතේර්මහද්භයම් ।
මහර්ෂිභිශ්චක්රචරෛර්මහාව්රතෛ ස්සමේත්ය භූතෛශ්ච සයක්ෂපන්නගෛඃ ॥ 37 ॥
සුරෛශ්ච සේංද්රෛර්භෘශජාතවිස්මයෛ ර්හතේ කුමාරේ ස කපිර්නිරීක්ෂිතඃ ।
නිහත්ය තං වජ්රිසුතෝපමප්රභං කුමාරමක්ෂං ක්ෂතජෝපමේක්ෂණම් ।
තමේව වීරෝऽභිජගාම තෝරණං කෘතක්ෂණඃ කාල ඉව ප්රජාක්ෂයේ ॥ 38 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුංදරකාංඩේ සප්තචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ॥
