ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ඒකනවතිතමස්සර්ගඃ ।
ස හතාශ්වෝමහාතේජාභූමෞතිෂ්ඨන්නිශාචරඃ ।
ඉංද්රජිත්පරමක්රුද්ධස්සජජ්වාලතේජසා ॥ 1 ॥
තෞධවනිනෞජිඝාංසංතවන්යෝන්යමිෂුභිර්භෘශම් ।
විජයේනාභිනිෂ්ක්රාංතෞවනේගජවෘෂාවිව ॥ 2 ॥
නිබර්හයංතශ්චාන්යෝන්යංතේරාක්ෂ්වනෞකසඃ ।
භර්තාරං න ජහුර්යුද්ධේසංපතංතස්තතස්තතඃ ॥ 3 ॥
තතස්තාන් රාක්ෂසාන් සර්වාන් හර්ෂයන් රාවණාත්මජඃ ।
ස්තුවානෝහර්ෂමාණශ්චෛදංවචනමබ්රවීත් ॥ 4 ॥
තමසාබහුලේනේමාස්සම්සක්තාංසර්වතෝදිශඃ ।
නේහවිජ්ඤායතේස්වෝවාපරෝවාරක්ෂසෝත්තමාඃ ॥ 5 ॥
ධෘෂ්ටංභවංතෝයුධ්යංතුහරීණාංමෝහනායවෛ ।
අහංතුරථමාස්ථායආගමිෂ්යාමිසංයුගේ ॥ 6 ॥
තථාභවංතඃකුර්වංතුයථේමේහිවනෞකසඃ ।
න යුධ්යේයුර්දුරාත්මානඃප්රවිෂ්ටේනගරංමයි ॥ 7 ॥
ඉත්යුක්ත්වාරාවණසුතෝවංචයිත්වාවනෞකසඃ ।
ප්රවිවේශපුරීංලංකාංරථහේතෝරමිත්රහා ॥ 8 ॥
ස රථංභූෂයිත්වාථරුචිරංහේමභූෂිතම් ।
ප්රාසාසිශරසංයුක්තංයුක්තංපරමවාජිභිඃ ॥ 9 ॥
අධිෂ්ඨිතංහයජ්ඤේනසූතේනාප්තෝපදේශිනා ।
ආරුරෝහමහාතේජාරාවණිඃසමතිංජියඃ ॥ 10 ॥
ස රාක්ෂසගණෛර්මුඛ්යෛර්වෘතෝමංදෝදරීසුතඃ ।
නිර්යයෞනගරාවදීරඃකෘතාංතබලචෝදිතඃ ॥ 11 ॥
සෝऽභිනිෂ්ක්රම්යනගරාදිංද්රජිත්පරවීරහා ।
අභ්යයාජ්ඤවනෛරශ්වෛර්ලක්ෂ්මණංසවිභීෂණම් ॥ 12 ॥
තතෝරථස්ථමාලෝක්යසෞමත්රීරාවණාත්මජම් ।
වානරාශ්චමහාවීර්යාරාක්ෂසශ්චවිභීෂණඃ ॥ 13 ॥
විස්මයංපරමංජග්මුර්ලාඝවාත්තස්යධීමතඃ ।
රාවණිශ්චාපිසංක්රුද්ධෝරණේවානරයූථපාන් ॥ 14 ॥
පාතයාමාසබාණෞඝෛඃශතශෝऽථසහස්රශඃ ।
මංඩලීකෘතධනූරාවණිඃසමතිංජයඃ ॥ 15 ॥
හරීනභ්යහනත්කෘද්ධඃපරංලාඝවමාස්ථිතඃ ।
තේවධ්යමානාහරයෝනාරාචෛර්භීමවික්රමෛඃ ॥ 16 ॥
සෞමිත්රිංශරණංප්රාප්තාඃප්රජාපතිමිවප්රජාඃ ।
තතඃසමරකෝපේනජ්වලිතෝරඝුනංදනඃ ॥ 17 ॥
චිච්ඡේදකාර්මුකංතස්යදර්ශයන් පාණිලාඝවම් ।
සෝන්යऽත්කාර්මුකං මාදායසජ්ජංචක්රේත්වරන්නිව ॥ 18 ॥
තදප්යස්යත්රිභිර්බාණෛර්ලක්ෂ්මණෝනිරකෘංතත ।
අථෛවංඡින්නධන්වානමාශීවිෂවිෂෝපමෛඃ ॥ 19 ॥
විව්යාධෝරසිසෞමිත්රීරාවණිංපංචභිඃශරෛඃ ।
තේතස්යකායංනිර්භිද්යමහාකාර්මුකනිස්සෘතාඃ ॥ 20 ॥
නිපේතුර්ධරණීංබාණාරක්තාඉවමහෝරගාඃ ।
භින්නවර්මාරුධිරංවමන්වක්ත්රේණරාවණිඃ ॥ 21 ॥
ජග්රාහකාර්මුකශ්රේෂ්ඨංදෘඪජ්යංබලවත්තරම් ।
සඃලක්ෂ්මණංසමුද්ධිශ්යපරංලාඝවමාශ්රිතඃ ॥ 22 ॥
වවර්ෂශරවර්ෂාණිවර්ෂාණීවපුරංදරඃ ।
මුක්තමිංද්රජිතාතත්තුශරවර්ෂමරිංදමඃ ॥ 23 ॥
අවාරයදසංභ්රාංතෝලක්ෂ්මණඃසුදුරාසදම් ।
සංදර්ශයාමාසතදාරාවණිංරඝුනංදනඃ ॥ 24 ॥
අසංබ්රාංතෝමහාතේජේස්තදද්භුතමිවාභවත් ।
තස්තාන් රාක්ෂසාන් සර්වාංස්ත්රිභිරේකෛකමාහවේ ॥ 25 ॥
අවිධ්යත්පරමක්රුද්ධශ්ශීඝ්රාස්ත්රංසංප්රදර්ශයන් ।
රාක්ෂසේංද්රසුතංචාපිබාණෞඝෛස්සමතාඩයත් ॥ 26 ॥
සෝऽතිවිද්ධෝබලවතාශත්රුණාශත්රුඝාතිනා ।
අසක්තංප්රේෂයාමාසලක්ෂ්මණායබහූන් ශරාන් ॥ 27 ॥
තානප්රාප්තාන් ශිතෛර්භාණෛශ්චිච්ඡේදපරවීරහා ।
සාරථේරස්ය ච රණේරථිවෝරඝුසත්තමඃ ॥ 28 ॥
ශිරෝජහාරධර්මාත්මාභල්ලේනානතපර්වණා ।
සූතාස්තේහයාස්තත්රරථමූහුරවික්ලබාඃ ॥ 29 ॥
මංඩලාන්යභිධාවංතස්තදද්භුතමිවාභවත් ।
අමර්ෂවශමාපන්නඃසෞමිත්රිර්දෘඪවික්රමඃ ॥ 30 ॥
ප්රත්යවිද්ධ්යද්ධයාංස්තස්යශරෛර්විත්රාසයන් රණේ ।
අමර්ෂමාණස්තත්කර්මරාවණස්යසුතෝබලී ॥ 31 ॥
විව්යාථදශභිර්බාණෛස්සෞමිත්රිංතමමර්ෂණම් ।
තේතස්යවජ්රප්රතිමාඃශරාස්සර්පවිෂෝපමාඃ ॥ 32 ॥
විලයංජග්මුරාගත්යකවචංකාංචනප්රභම් ।
අභ්යේද්යකවචංමත්වාලක්ෂ්මණංරාවණාත්මජඃ ॥ 33 ॥
ලලාටේලක්ෂ්මණංබාණෛස්සුපුංඛෛස්ත්රිභිරිංද්රජිත් ।
අවිධ්යත්පරමක්රුද්ධඃශීඝ්රමස්ත්රංප්රදර්ශයන් ॥ 34 ॥
තෛඃපෘෂත්කෛර්ලලාටස්ථෛශ්ශුශුභේරඝුනංදනඃ ।
රණාග්රේසමරශ්ලාඝීත්රිශෘංගෛවපර්වතඃ ॥ 35 ॥
ස තථාහ්යර්දිතෝබාණෛරාක්ෂසේනතදාමෘධේ ।
තමාශුප්රතිවිව්යාධලක්ෂ්මණඃපංචභිඃශරෛඃ ॥ 36 ॥
විකෘෂ්වේංද්රජිතෝයුද්ධේවදනේශුභකුංඩලේ ।
ලක්ෂ්මණේංද්රජිතෞවීරෞමහාබලශරාසනෞ ॥ 37 ॥
අන්යෝන්යංජඝ්නතුර්බාණෛර්විශිඛෛර්මීවික්රමෞ ।
තතඃශෝණිතදිග්ධාංගෞලක්ෂ්මණේංදජිතාවුභෞ ॥ 38 ॥
රණේතෞරාජතුර්වීරෞපුෂ්පිතාවිවකිංශුකෞ ।
තෞපරස්පරමභ්යේත්යසර්වගාත්රේෂුධවනිනෞ ॥ 39 ॥
ඝෝරෛර්විව්යධතුර්භාණෛඃකෘතභාවාවුභෞජයේ ।
තතඃසමරකෝපේනසම්වෘතෝරාවණාත්මජඃ ॥ 40 ॥
විභීෂණංත්රිභිර්බාණෛර්විව්යාථවදනේශුභේ ।
අයෝමුඛෛස්ත්රිභිර්විද්ධ්වාරාක්ෂසේංද්රංවිභීෂණම් ॥ 41 ॥
ඒකෛකේනාභිවිව්යාථතාන්සර්වාන් හරියූථපාන් ।
තස්මෛදෘඪතරංක්රුද්ධෝජඝානගදයාහයාන් ॥ 42 ॥
විභීෂණෝමහාතේජාරාවණේස්සදුරාත්මනඃ ।
පහතාශ්වාදවාප්ලුත්යරථාන්නිහතසාරථේඃ ॥ 43 ॥
රථශක්තිංමහාතේජාඃපිතෘව්යායමුමෝච හ ।
තාමාපතතනීංසංප්රේක්ෂ්යසුමිත්රානංදවර්ධනඃ ॥ 44 ॥
චිච්ඡේදනිශිතෛර්බාණෛර්ධශථාපාතයද්භුවි ।
තස්මෛදෘඪතනුඃක්රුද්ධෝහතාශ්වායවිභීෂණඃ ॥ 45 ॥
වජ්රස්පර්ශසමාන් පංචසසර්ජෝරසිසායකාන් ।
තේතස්යකායංභිත්වාතුරුක්මපුංඛානිමිත්තගාඃ ॥ 46 ॥
බභූවුර්ලෝහිතාදිග්ධාරක්තාඉවමහෝරගාඃ ।
සඃපිතෘව්යස්යසංක්රුද්ධඃඉංද්රජිච්ඡරමාදදේ ॥ 47 ॥
උත්තමංරක්ෂසාංමධ්යේයමදත්තංමහාබලම් ।
තංසමීක්ෂ්යමහාතේජාමහේෂුංතේනසංහිතම් ॥ 48 ॥
ලක්ෂ්මණෝऽප්යාදදේබාණමද්යභදීමපරාක්රමඃ ।
කුබේරේණස්වයංස්වප්නේයද්දත්තමමිතාත්මනා ॥ 49 ॥
දුර්ජයංදුර්විෂහ්යං ච සේංද්රෛරපිසුරාසුරෛඃ ।
තයෝස්තුධනුෂීශ්රේෂ්ඨේබාහුභිඃපරිඝෝපමෛඃ ॥ 50 ॥
විකෘෂ්යමාණේබලවත් ක්රෞංචවිවචුකූජතුඃ ।
තාභ්යාංතුධනුෂිශ්රේෂ්ඨේසංසිතෞසායකෝත්තමෞ ॥ 51 ॥
විකෘෂ්යමාණේවීරාභ්යාංභෘශංජජ්වලතුඃශ්රියා ।
තෞභාසයංතාවාකාශංධනුර්භ්යාංවිශිඛෞච්යුතෞ ॥ 52 ॥
මුඛේනමුඛමාහත්යසන්නිපේතතුරෝජසා ।
සන්නිපාතස්තයෝශ්චාසීච්ඡරයෝර්ඝෝරරූපයෝඃ ॥ 53 ॥
සධූමවිස්ඵුලිංගශ්චතජ්ජෝऽනගිර්දාරුණෝऽභවත් ।
තෞමහාග්රහසංකාශාවන්යෝන්යංසන්නිපත්ය ච ॥ 54 ॥
සංග්රාමේශතධායාතෞමේදින්යාංචෛවපේතතුඃ ।
ශරෞප්රතිහතෞදෘෂ්ටවාතාවුභෞරණමූර්ධනි ॥ 55 ॥
ව්රීඩිතෞජාතරෝෂෞ ච ලක්ෂ්මණේංද්රජිතෞතදා ।
සුසංරර්බ්ධස්තුසෞමිත්රිරස්ත්රංවාරුමාදදේ ॥ 56 ॥
රෞද්රංමහේංද්රජිද්යුද්ධේऽප්යසෘජද්යුද්ධනිෂ්ඨිතඃ ।
තේනතද්විහතංශස්ත්රංවාරුණංපරමාද්භුතම් ॥ 57 ॥
තතඃක්රුද්ධෝමහාතේජාඉංද්රජිත්සමිතිංජයඃ ।
ආග්නේයංසංදධේදීප්තං ස ලෝකංසංක්ෂිපන්නිව ॥ 58 ॥
සෞරේණාස්ත්රණතවදීරෝලක්ෂ්මණඃපර්යවාරයත් ।
අස්ත්රංනිවාරිතංදෘෂ්ටවාරාවණිඃක්රෝථමූර්ඡිතඃ ॥ 59 ॥
ආදදේනිශිතංබාණමාසුරංශත්රුදාරුණම් ।
තස්මාච්චාපාද්විනිෂ්පේතුර්භාස්වරාඃකූටමුද්ගරාඃ ॥ 60 ॥
ශූලානි ච මුශුංඩ්යශ්චගදාඃඛංගාඃ පරශ්වථාඃ ।
තද්දෘෂ්ටවාලක්ෂ්මණඃසංඛ්යේඝෝරමස්ත්රංසුදාරුණම් ॥ 61 ॥
අවාර්යංසර්වභූතානාංසර්වශස්ත්රවිදාරණම් ।
මහේශ්වරේණද්යුතිමාංස්තදස්ත්රංප්රත්යවාරයත් ॥ 62 ॥
තයෝඃසමුතුලංයුද්ධංසංබභූවාරෝමහර්ෂණම් ।
ගගනස්ථානිභූතානිලක්ෂ්මණංපර්යවාරයන් ॥ 63 ॥
භෛරවාභිරුතේභීමේයුද්ධේවානරක්ෂසාම් ।
භූතෛර්බහුභිරාකාශංවිස්මිතෛරාවෘතංබභෞ ॥ 64 ॥
ඍෂයඃපිතරෝදේවාගංධර්වගරුඩෝරගාඃ ।
ශතක්රතුංපුරස්කෘත්යරරක්ෂුර්ලක්ෂ්මණංරණේ ॥ 65 ॥
අථාන්යංමාර්ගණශ්රේෂ්ඨංසංදධේරාඝවානුජඃ ।
හුතාශනසමස්පර්ශංරාවණාත්මජදාරණම් ॥ 66 ॥
සුපත්රමනුවෘත්තාංගංසුපර්වාණංසුසංස්ථිතම් ।
සුවර්ණවිකෘතංවීරශ්ශරීරාංතකරංශරම් ॥ 67 ॥
දුරාවාරංදුර්විෂහංරාක්ෂසානාංභයාවහම් ।
ආශීවිෂවිෂප්රඛ්යංදේවසංඝෛඃසමර්චිතම් ॥ 68 ॥
යේනශක්රෝමහාතේජාදානවානජත්ප්රභුඃ ।
පුරාදේවාසුරේයුද්ධේවීර්යවාන් හරිවාහනඃ ॥ 69 ॥
තදෛංද්රමස්ත්රංසෞමිත්රිඃසම්යුගේෂ්වපරාජිතම් ।
ශරශ්රේෂ්ඨංධනුඃ ශ්රේෂ්ඨේවිකර්ෂන්නිදමිබ්රවීත් ॥ 70 ॥
ලක්ෂ්මීවාන් ලක්ෂ්මණෝවාක්යමර්ථසාධකමාත්මනඃ ।
ධර්මාත්මාසත්යසංධශ්චරාමෝදාශරථිර්යති ॥ 71 ॥
පෞරුෂේචාප්රතිද්වංද්වඃශරෛනංජසිරාවණිම් ।
ඉත්යුක්ත්වාබාණමාකර්ණංවිකෘෂ්යතමජිහ්මගම් ॥ 72 ॥
ලක්ෂ්මණඃසමරේවීරඃසසර්ජේංද්රජිතංප්රති ।
ඓංද්රාස්ත්රේණසමායුජ්යලක්ෂ්මණඃපරවීරහා ॥ 73 ॥
තතශිරඃසශිරස්ත්රාණංශ්රීමජ්ජ්වලිතකුංඩලම් ।
ප්රමථ්යේංද්රජිතඃකායාත්පාතයාමාසභූතලේ ॥ 74 ॥
තද්රාක්ෂසතනූජස්යභින්නස්කංධංශිරෝමහත් ।
තපනීයනිභංභූමෞදදෘශේරුධිරෝක්ෂිතම් ॥ 75 ॥
හතඃ ස නිපපාතාථධරණ්යාංරාවණාත්මජඃ ।
කවචීසශිරස්ත්රාණෝවිද්ධස්ථශරාසනඃ ॥ 76 ॥
චුක්රුශුස්තේතතඃසර්වේවානරාඃසවිභීෂණාඃ ।
හෘෂ්යංතෝනිහතේතස්මින් දේවාවෘත්රවධේයථා ॥ 77 ॥
අථාංතරික්ෂේභූතානාමෘෂීණාං ච මහාත්මනාම් ।
ජජ්ඤේऽථජයසන්නාදෝගංධර්වාප්සරසාමපි ॥ 78 ॥
පතිතංතමභිජ්ඤායරාක්ෂසීසාමහාචමූඃ ।
වධ්යමානාදිශෝභේජේහරිභිර්ජිතකාශිභිඃ ॥ 79 ॥
වානරෛර්වධ්යමානාස්තේශස්ත්රානුත්සෘජ්යරාක්ෂසාඃ ।
ලංකාමභිමුඛාස්සස්රුර්භ්රෂ්ටසංජ්ඤාඃප්රධාවිතාඃ ॥ 80 ॥
දුද්රුවුර්භහුධාභීතාරාක්ෂසාශ්ශතශෝදිශඃ ।
ත්යක්ත්වාප්රහරණාන්සර්වේපට්ටසාසිපරශ්වධාන් ॥ 81 ॥
කේචිල්ලංකාංපරිත්රස්තාඃවිෂ්ටාවානරාර්දිතාඃ ।
සමුද්රේපතිතාඃකේචිත්කේචිත්පර්වතමාශ්රිතාඃ ॥ 82 ॥
හතමිංද්රජිතංදෘෂ්ටවාශයානං ච රණක්ෂිතෞ ।
රාක්ෂසානාංසහස්රේෂු න කශ්චිත්ප්රත්යදෘශ්යත ॥ 83 ॥
යථාස්තංගතආදිත්යේනාවතිෂ්ඨංතිරශ්මයඃ ।
තථාතස්මින්නිපතිතේරාක්ෂසාස්තේගතාදිශඃ ॥ 84 ॥
ශාංතරශ්මිරිවාදිත්යෝනිර්වාණෛවපාවකඃ ।
බභූව ස මහාබාහුර්ව්යපාස්තගතජීවිතඃ ॥ 85 ॥
ප්රශාංතපීඩාබහුලෝවිනෂ්ටාරිඃප්රහර්ෂවාන් ।
බභූවලෝකඃපතිතේරාක්ෂසේංද්රසුතෝතදා ॥ 86 ॥
හර්ෂං ච ශක්රෝභගවාන් සහසර්වෛර්මහර්ෂිභිඃ ।
ජගාමනිහතේතස්මින්රාක්ෂසේපාපකර්මණි ॥ 87 ॥
ආකාශේචාපිදේවානාංශුශ්රුවේදුංදුභිස්වනඃ ।
නෘත්යද්භිරප්සරෝභිශ්චගංධර්වෛශ්චමහාත්මභිඃ ॥ 88 ॥
වවර්ෂුඃපුෂ්පවර්ෂාණිතදද්භුතමිවාභවත් ।
ප්රශශංසුර්හතේතස්මින්රාක්ෂසේක්රූරකර්මණි ॥ 89 ॥
ශුද්ධාආපෝනභශ්චෛවජහෘෂුර්දේවදානවාඃ ।
ආජග්මුඃපතිතේතස්මින්සර්වලෝකභයාවහේ ॥ 90 ॥
ඌචුශ්චසහිතාස්තුෂ්ටාදේවගංධර්වදානවාඃ ।
විජ්වරාශ්ශාංතකලුෂාබ්රාහ්මණාවිචරංත්විති ॥ 91 ॥
තතෝऽභ්යනංදන්සම්හෘෂ්ටාස්සමරේහරියූථපාඃ ।
තමප්රතිබලංදෘෂ්ටවාහතංනෛරෘතපුංගවම් ॥ 92 ॥
විභීෂණෝහනූමාංශ්චජාංබවාංශ්චර්ක්ෂයූථපඃ ।
විජයේනාභිනංදංතසුෂ්ටුවුශ්චාපිලක්ෂ්මණම් ॥ 93 ॥
ක්ෂ්වේළංතශ්චප්ලවංතශ්චගර්ජංතශ්චප්ලවංගමාඃ ।
ලබ්දලක්ෂාරඝුසුතංපරිවාර්යෝපතස්ථිරේ ॥ 94 ॥
ලාංගූලානිප්රවිධ්යංතස්ස්ඵෝටයංතශ්චවානරාඃ ।
ලක්ෂ්මණෝජයතීත්යේවංවාක්යංවිශ්රාවයංස්තදා ॥ 95 ॥
අන්යෝන්යං ච සමාලශිෂ්යහරයෝහෘෂ්ටමානසාඃ ।
චක්රුරුච්චාවගුණාරාඝවාශ්රයසජාඃ කථාඃ ॥ 96 ॥
තදසුකරමථාභිවීක්ෂ්යහෘෂ්ටාඃප්රියසුහෘදෝයුධිලක්ෂ්මණස්යකර්ම ।
පරමමුපලභන්මනඃප්රහර්ෂංවිනිහතමිංද්රරිපුංනිශම්යදේවාඃ ॥ 97 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ඒකනවතිතමස්සර්ගඃ ॥
