ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ඒකෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ।
වනං ගතේ ධර්මපරේ රාමේ රමයතාං වරේ ।
කෞසල්යා රුදතී ස්වාර්තා භර්තාරමිදමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
යද්යපි ත්රිෂු ලෝකේෂු ප්රථිතං තේ මහද්යශඃ ।
සානුක්රෝශෝ වදාන්යශ්ච ප්රියවාදී ච රාඝවඃ ॥ 2 ॥
කථං නරවරශ්රේෂ්ඨ පුත්රෞ තෞ සහ සීතයා ।
දුඃඛිතෞ සුඛසංවෘද්ධෞ වනේ දුඃඛං සහිෂ්යතඃ ॥ 3 ॥
සා නූනං තරුණී ශ්යාමා සුකුමාරී සුඛෝචිතා ।
කථමුෂ්ණං ච ශීතං ච මෛථිලී ප්රසහිෂ්යතේ ॥ 4 ॥
භුක්ත්වාऽශනං විශාලාක්ෂී සූපදං ශාන්විතං ශුභම් ।
වන්යං නෛවාරමාහාරං කථං සීතෝපභෝක්ෂ්යතේ ॥ 5 ॥
ගීතවාදිත්රනිර්ඝෝෂං ශ්රුත්වා ශුභමනිංදිතා ।
කථං ක්රව්යාදසිංහානාං ශබ්දං ශ්රෝෂ්යත්යශෝභනම් ॥ 6 ॥
මහේංද්රධ්වජසංකාශඃ ක්ව නු ශේතේ මහාභුජඃ ।
භුජං පරිඝසංකාශමුපධාය මහාබලඃ ॥ 7 ॥
පද්මවර්ණං සුකේශාංතං පද්මනිශ්ශ්වාසමුත්තමම් ।
කදා ද්රක්ෂ්යාමි රාමස්ය වදනං පුෂ්කරේක්ෂණම් ॥ 8 ॥
වජ්රසාරමයං නූනං හෘදයං මේ න සංශයඃ ।
අපශ්යංත්යා න තං යද්වෛ ඵලතීදං සහස්රධා ॥ 9 ॥
යත්ත්වයාऽකරුණං කර්ම ව්යපෝහ්ය මම බාංධවාඃ ।
නිරස්තාඃ පරිධාවංති සුඛාර්හාඃ කෘපණා වනේ ॥ 10 ॥
යදි පංචදශේ වර්ෂේ රාඝවඃ පුනරේෂ්යති ।
ජහ්යාද්රාජ්යං ච කෝෂං ච භරතෝ නෝපලක්ෂයතේ ॥ 11 ॥
භෝජයංති කිල ශ්රාද්ධේ කේචිත්ස්වානේව බාංධවාන් ।
තතඃ පශ්චාත්සමීක්ෂංතේ කෘතකාර්යා ද්විජර්ෂභාන් ॥ 12 ॥
තත්ර යේ ගුණවංතශ්ච විද්වාංසශ්ච ද්විජාතයඃ ।
න පශ්චාත්තේऽභිමන්යංතේ සුධාමපි සුරෝපමාඃ ॥ 13 ॥
බ්රාහ්මණේෂ්වපි තෘප්තේෂු පශ්චාද්භෝක්තුං ද්විජර්ෂභාඃ ।
නාභ්යුපෛතුමලං ප්රාජ්ඤා ශ්ශෘංගච්ඡේදමිවර්ෂභාඃ ॥ 14 ॥
ඒවං කනීයසා භ්රාත්රා භුක්තං රාජ්යං විශාංපතේ ।
භ්රාතා ජ්යේෂ්ඨෝ වරිෂ්ඨශ්ච කිමර්ථං නාවමංස්යතේ ॥ 15 ॥
න පරේණාऽහෘතං භක්ෂ්යං ව්යාඝ්රඃ ඛාදිතුමිච්ඡති ।
ඒවමේතන්නරව්යාඝ්රඃ පරලීඪං න මන්යතේ ॥ 16 ॥
හවිරාජ්යං පුරෝඩාශාඃ කුශා යූපාශ්ච ඛාදිරාඃ ।
නෛතානි යාතයාමානි කුර්වංති පුනරධ්වරේ ॥ 17 ॥
තථා හ්යාත්තමිදං රාජ්යං හෘතසාරාං සුරාමිව ।
නාභිමංතුමලං රාමෝ නෂ්ටසෝමමිවාධ්වරම් ॥ 18 ॥
න චේමාං ධර්ෂණාං රාම සංගච්ඡේදත්යමර්ෂණඃ ।
දාරයේන්මංදරමපි ස හි ක්රුද්ධශ්ශිතෛශ්ශරෛඃ ॥ 19 ॥
ත්වාං තු නෝත්සහතේ හංතුං මහාත්මා පිතෘගෞරවාත් ।
සසෝමාර්කග්රහගණං නභස්තාරාවිචිත්රිතම් ॥ 20 ॥
පාතයේද්යෝදිවං ක්රුද්ධස්සත්වාං න ව්යතිවර්තතේ ।
ප්රක්ෂෝභයේද්වාරයේ ද්වා මහීං ශෛලශතාචිතාම් ॥ 21 ॥
නෛවං විධමසත්කාරං රාඝවෝ මර්ෂයිෂ්යති ।
බලවානිව ශාර්දූලෝ වාලධේරභිමර්ශනම් ॥ 22 ॥
නෛතස්ය සහිතා ලෝකා භයං කුර්යුර්මහාමෘථේ ।
අධර්මංත්විහ ධර්මාත්මා ලෝකං ධර්මේණ යෝජයේත් ॥ 23 ॥
නන්වසෞ කාංචනෛර්බාණෛර්මහාවීර්යෝ මහාභුජඃ ।
යුගාංත ඉව භූතානි සාගරානපි නිර්දහේත් ॥ 24 ॥
ස තාදෘශස්සිංහබලෝ වෘෂභාක්ෂෝ නරර්ෂභඃ ।
ස්වයමේව හතඃ පිත්රා ජලජේනාත්මජෝ යථා ॥ 25 ॥
ද්විජාතිචරිතෝ ධර්මශ්ශාස්ත්රදෘෂ්ටස්සනාතනඃ ।
යදි තේ ධර්මනිරතේ ත්වයා පුත්රේ විවාසිතේ ॥ 26 ॥
ගතිරේකා පතිර්නාර්යා ද්විතීයා ගතිරාත්මජඃ ।
තෘතීයා ජ්ඤාතයෝ රාජංශ්චතුර්ථී නේහ විද්යතේ ॥ 27 ॥
තත්ර ත්වං චෛව මේ නාස්ති රාමශ්ච වනමාශ්රිතඃ ।
න වනං ගංතුමිච්ඡාමි සර්වථා නිහතා ත්වයා ॥ 28 ॥
හතං ත්වයා රාජ්යමිදං සරාෂ්ට්රං හතස්තථාऽත්මා සහ මංත්රිභිශ්ච ।
හතා සපුත්රාऽස්මි හතාශ්ච පෞරාස්සුත ශ්ච භාර්යා ච තව ප්රහෘෂ්ටෞ ॥ 29 ॥
ඉමාං ගිරං දාරුණශබ්ද සංශ්රිතාං නිශම්ය රාජාऽපි මුමෝහ දුඃඛිතඃ ।
තත ස්ස ශෝකං ප්රවිවේශ පාර්ථිවස්ස්වදුෂ්කෘතං චාපි පුනස්තදා ස්මරන් ॥ 30 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ඒකෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ॥
