ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ।
තේෂාමේවං විෂණ්ණානාං පීඩිතානාමතීව ච ।
බාෂ්පවිප්ලුතනේත්රාණාං සශෝකානාං මුමූර්ෂයා ॥ 1 ॥
අනුගම්ය නිවෘත්තානාං රාමං නගරවාසිනාම් ।
උද්ගතානීව සත්වානි බභූවුරමනස්විනාම් ॥ 2 ॥
තේෂාමේවං විෂණ්ණානාං පීඩිතානාමතීව ච ।
බාෂ්පවිප්ලුතනේත්රාණාං සශෝකානාං මුමූර්ෂයා ॥ 3 ॥
අනුගම්ය නිවෘත්තානාං රාමං නගරවාසිනාම් ।
උද්ගතානීව සත්වානි බභූවුරමනස්විනාම් ॥ 4 ॥
ස්වං ස්වං නිලයමාගම්ය පුත්රදාරෛස්සමාවෘතා ।
අශ්රූණි මුමුචුස්සර්වේ බාෂ්පේණ පිහිතානනාඃ ॥ 5 ॥
න චාහෘෂ්යන් නචාමෝදන් වණිජෝ න ප්රසාරයන් ।
න චාශෝභංත පණ්යානි නාපචන් ගෘහමේධිනඃ ॥ 6 ॥
නෂ්ටං දෘෂ්ට්වා නාභ්යනංදන් විපුලං වා ධනාගමම් ।
පුත්රං ප්රථමජං ලබ්ධ්වා ජනනී නාභ්යනංදත ॥ 7 ॥
ගෘහේ ගෘහේ රුදංත්යශ්ච භර්තාරං ගෘහමාගතම් ।
ව්යගර්හයංත දුඃඛාර්තා වාග්භිස්තෝත්රෛරිව ද්විපාන් ॥ 8 ॥
කිං නු තේෂාං ගෘහෛඃ කාර්යං කිං දාරෛඃ කිං ධනේන වා ।
පුත්රෛර්වා කිං සුඛෛර්වාපි යේ න පශ්යංති රාඝවම් ॥ 9 ॥
ඒකඃ සත්පුරුෂෝ ලෝකේ ලක්ෂ්මණ ස්සහ සීතයා ।
යෝऽනුගච්ඡති කාකුත්ස්ථං රාමං පරිචරන් වනේ ॥ 10 ॥
ආපගාඃ කෘතපුණ්යාස්තා පද්මින්යශ්ච සරාංසි ච ।
යේෂු ස්නාස්යති කාකුත්ස්ථෝ විගාහ්ය සලිලං ශුචි ॥ 11 ॥
ශෝභයිෂ්යංති කාකුත්ස්ථමටව්යෝ රම්යකානනාඃ ।
ආපගාශ්ච මහානූපාඃ සානුමංතශ්ච පර්වතාඃ ॥ 12 ॥
කානනං වාපි ශෛලං වා යං රාමෝऽධිගමිෂ්යති ।
ප්රියාතිථිමිව ප්රාප්තං නෛනං ශක්ෂ්යංත්යනර්චිතුම් ॥ 13 ॥
විචිත්රකුසුමාපීඩා බහුමංජරි ධාරිණඃ ।
රාඝවං දර්ශයිෂ්යංති නගා භ්රමරශාලිනඃ ॥ 14 ॥
අකාලේ චාපි මුඛ්යානි පුෂ්පාණි ච ඵලානි ච ।
දර්ශයිෂ්යංත්යනුක්රෝශාද්ගිරයෝ රාමමාගතම් ॥ 15 ॥
ප්රස්රවිෂ්යංති තෝයානි විමලානි මහීධරාඃ ।
විදර්ශයංතෝ විවිධාන් භූයශ්චිත්රාංශ්ච නිර්ඣරාන් ॥ 16 ॥
පාදපාඃ පර්වතාග්රේෂු රමයිෂ්යංති රාඝවම් ।
යත්ර රාමෝ භයං නාත්ර නාස්ති තත්ර පරාභවඃ ॥ 17 ॥
ස හි ශූරෝ මහාබාහුඃ පුත්රෝ දශරථස්ය ච ।
පුරා භවති නෝදූරාදනුගච්ඡාම රාඝවම් ॥ 18 ॥
පාදච්ඡායා සුඛා භර්තුස්තාදෘශස්ය මහාත්මනඃ ।
ස හි නාථෝ ජනස්යාස්ය ස ගති ස්සපරායණම් ॥ 19 ॥
වයං පරිචරිෂ්යාමඃ සීතාං යූයං තු රාඝවම් ।
ඉති පෞරස්ත්රියෝ භර්තෘන් දුඛාර්තාස්තත්තදබ්රුවන් ॥ 20 ॥
යුෂ්මාකං රාඝවෝऽරණ්යේ යෝගක්ෂේමං විධාස්යති ।
සීතා නාරීජනස්යාස්ය යෝගක්ෂේමං කරිෂ්යති ॥ 21 ॥
කෝ න්වනේනාऽප්රතීතේන සෝත්කංඨිතජනේන ච ।
සංප්රියේතාමනෝජ්ඤේන වාසේන හෘතචේතසා ॥ 22 ॥
කෛකේය්යා යදි චේ ද්රාජ්යං ස්යාදධර්ම්යමනාථවත් ।
න හි නෝ ජීවිතේනාර්ථඃ කුතඃ පුත්රෛඃ කුතෝ ධනෛඃ ॥ 23 ॥
යයා පුත්රශ්ච භර්තා ච ත්යක්තාවෛශ්වර්යකාරණාත් ।
කං සා පරිහරේදන්යං කෛකේයී කුලපාංසනී ॥ 24 ॥
කෛකේය්යා න වයං රාජ්යේ භෘතකා නිවසේමහි ।
ජීවංත්යා ජාතු ජීවංත්යඃ පුත්රෛරපි ශපාමහේ ॥ 25 ॥
යා පුත්රං පාර්ථිවේංද්රස්ය ප්රවාසයති නිර්ඝෘණා ।
කස්තාං ප්රාප්ය සුඛං ජීවේදධර්ම්යාං දුෂ්ටචාරිණීම් ॥ 26 ॥
උපද්රුතමිදං සර්වමනාලංබමනායකම් ।
කෛකේය්යා හි කෘතේ සර්වං විනාශමුපයාස්යති ॥ 27 ॥
න හි ප්රව්රජිතේ රාමේ ජීවිෂ්යති මහීපතිඃ ।
මෘතේ දශරථේ ව්යක්තං විලාපස්තදනංතරම් ॥ 28 ॥
තේ විෂං පිබතාලෝඩ්ය ක්ෂීණපුණ්යා ස්සුදුර්ගතාඃ ।
රාඝවං වානුගච්ඡධ්වමශ්රුතිං වාපි ගච්ඡත ॥ 29 ॥
මිථ්යාප්රව්රාජිතෝ රාම ස්සසීත ස්සහලක්ෂ්මණඃ ।
භරතේ සන්නිසෘෂ්ටාස්ස්ම ස්සෞනිකේ පශවෝ යථා ॥ 30 ॥
පූර්ණචංද්රානන ශ්ශ්යාමෝ ගූඪජත්රුරරිංදමඃ ।
ආජානුබාහුඃ පද්මාක්ෂෝ රාමෝ ලක්ෂ්මණපූර්වජඃ ॥ 31 ॥
පූර්වාභිභාෂී මධුර ස්සත්යවාදී මහාබලඃ ।
සෞම්යස්සර්වස්ය ලෝකස්ය චංද්රවත්ප්රියදර්ශනඃ ॥ 32 ॥
නූනං පුරුෂශාර්දූලෝ මත්තමාතංගවික්රමඃ ।
ශෝභයිෂ්යත්යරණ්යානි විචරන් ස මහාරථඃ ॥ 33 ॥
තාස්තථා විලපංත්යස්තු නගරේ නාගරස්ත්රියඃ ।
චුක්රුශු ර්දුඃඛසංතප්තා මෘත්යෝරිව භයාගමේ ॥ 34 ॥
ඉත්යේවං විලපංතීනාං ස්ත්රීණාං වේශ්මසු රාඝවම් ।
ජගාමාස්තං දිනකරෝ රජනී චාභ්යවර්තත ॥ 35 ॥
නෂ්ටජ්වලනසංතාපා ප්රශාංතාධ්යායසත්කථා ।
තිමිරේණාභිලිප්තේව සා තදා නගරී බභෞ ॥ 36 ॥
උපශාංතවණික්පණ්යා නෂ්ටහර්ෂා නිරාශ්රයා ।
අයෝධ්යා නගරී චාසීන්නෂ්ටතාරමිවාංබරම් ॥ 37 ॥
තථා ස්ත්රියෝ රාමනිමිත්තමාතුරා යථා සුතේ භ්රාතරි වා විවාසිතේ ।
විලප්ය දීනා රුරුදුර්විචේතස ස්සූතෛර්හි තාසාමධිකෝ හි සෝऽභවත් ॥ 38 ॥
ප්රශාංතගීතෝත්සවනෘත්තවාදනා ව්යපාස්තහර්ෂා පිහිතාපණෝදයා ।
තදා හ්යයෝධ්යා නගරී බභූව සා මහාර්ණව ස්සංක්ෂපිතෝදකෝ යථා ॥ 39 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ අෂ්ටචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ॥
