ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ।
සප්රවිශ්යපුරීංලංකාංරාමබාණභයාර්ධිතඃ ।
භග්නදර්පස්තදාරාජාබභූවව්යථිතේංද්රියඃ ॥ 1 ॥
මාතංග ඉව සිම්හේන ගරුඩේනේව පන්නගඃ ।
අභිභූතෝऽභවද්රාජා රාඝවේණ මහාත්මනා ॥ 2 ॥
බ්රහ්මදංඩප්රතීකානාංවිද්යුත්සදෘශවර්චසාම් ।
ස්මරන්රාඝවබාණානාංවිව්යථේරාක්ෂසේශ්වරඃ ॥ 3 ॥
නකාංචනමයංදිව්යමාශ්රිත්යපරමාසනම් ।
විප්රේක්ෂමාණෝරක්ෂාංසිරාවණෝවාක්යමබ්රවීත් ॥ 4 ॥
සර්වංතත්ඛලුමේමෝඝංයත්තප්තංපරමංතපඃ ।
යත්සමානෝමහේංද්රේණමානුෂේණාස්මිර්ජිතඃ ॥ 5 ॥
ඉදංතද්බ්රහ්මණෝඝෝරංවාක්යංමාමභ්යුපස්ථිතම් ।
මානුෂේභ්යෝවිජානීහිභයංත්වමිතිතත්තථා ॥ 6 ॥
දේවදානවගංධර්වෛර්යක්ෂරාක්ෂසපන්නගෛඃ ।
අවධ්යත්වංමයාප්රාප්තංමානුෂේභ්යෝනයාචිතම් ॥ 7 ॥
විදිතං මානුෂං මන්යේ රාමං දශරථාත්මජම් ।
ඉක්ෂ්වාකුකුලජාතේන අනර්ණ්යේන යත් පුරා ॥ 8 ॥
උත්පත්ස්යතේහිමද්වංශේපුරුෂෝරාක්ෂසාධනු ।
යස්ත්වාංසපුත්රංසාමාත්යංසබලංසාශ්වසාරථිම් ॥ 9 ॥
නිහනිෂ්යතිසංග්රාමේත්වාංකුලාධම දුර්මතේ ।
ශප්තෝऽහංවේදවත්යාචයදාසාධර්ෂිතාපුරා ॥ 10 ॥
සේයංසීතාමහාභාගාජාතාජනකනංදිනී ।
උමානංදීශ්වරශ්චාපිරංභාවරුණකන්යකා ॥ 11 ॥
යථෝක්තාස්තන්මයාප්රාප්තංනමිථ්යාඍෂිභාෂිතං ඒතදේවාභ්යුපාගම්යයත්නංකර්තුමහාර්හථ ॥ 12 ॥
රාක්ෂසාශ්චාපිතිෂ්ඨංතුචර්යාගෝපුරමූර්ථසු ।
සචාප්රතිමගාංභීර්යෝදේවදානවදර්පහා ॥ 13 ॥
බ්රහ්මශාපාභිභූතස්තුකුංභකර්ණෝවිබෝධ්යතාම් ।
සපරාජිතමාත්මානංප්රහස්තංචනිෂූදිතම් ॥ 14 ॥
ජ්ඤාත්වාරක්ෂෝබලංභීමමාදිදේශමහාබලඃ ।
ද්වාරේෂුයත්නඃක්රියතාංප්රාකාරශ්චාධිරුහ්යතාම් ॥ 15 ॥
නිද්රාවශසමාවිෂ්ටඃකුංභකර්ණෝවිබෝද්යතාම් ।
සුඛංස්වපිතිනිශ්චිංතඃකාලෝපහතචේතනඃ ॥ 16 ॥
නවෂට් සප්තචාෂ්ටෞචමාසාන් ස්වපිතිරාක්ෂසඃ ।
මංත්රයිත්වාප්රසුප්තෝऽයමිතස්තුනවමේऽහනි ॥ 17 ॥
තංතුබෝධයතක්ෂිප්රංකුංභකර්ණංමහාබලම් ।
සතුසඞ් ඛ්යේමහාබාහුඃකකුදස්සර්වරක්ෂසාම් ॥ 18 ॥
වානරාන් රාජපුත්රෞචක්ෂිප්රමේවහනිෂ්යති ඒෂඃකේතුඃපරංසඞ් ඛ්යේමුඛ්යෝවෛසර්වරක්ෂසාම් ॥ 19 ॥
කුංභකර්ණඃසදාශේතේමූඪෝග්රාම්යසුඛේරතඃ ।
රාමේණහිනිරස්තස්යසංග්රාමේऽස්මින් සුදාරුණේ ॥ 20 ॥
භවිෂ්යතිනමේශෝකඃකුංභකර්ණේවිබෝධිතේ ।
කිංකරිෂ්යාම්යහංතේනශක්රතුල්යබලේනහි ॥ 21 ॥
ඊදෘශේව්යසනේඝෝරේයෝනසාහ්යායකල්පතේ ।
තේතුතද්වචනංශ්රුත්වාරාක්ෂසේංද්රස්යරාක්ෂසාඃ ॥ 22 ॥
ජග්මුඃපරමසංභ්රාංතාඃකුංභකර්ණනිවේශනම් ।
තාංප්රවිශ්යමහාද්වාරංසර්වතෝයෝජනායතාම් ॥ 23 ॥
කුංභකර්ණගුහාංරම්යාංසර්වගංධප්රවාහිනීම් ।
කුංභකර්ණස්යනිඃශ්වාසාදවධූතාමහාබලාඃ ॥ 24 ॥
ප්රතිෂ්ඨමානාඃකෘච්ඡ්රේණයත්නාත්ප්රවිවිශුර්ගුහාම් ।
තාංප්රවිශ්යගුහාංරම්යාංශුභාංකාංචනකුට්ටිමාම් ॥ 25 ॥
දදෘශුර්නෛරෘතව්යාඝ්රංශයානංභීමවිදර්ශනම් ।
තේතුතංවිකෘතංසුප්තංවිකීර්ණමිවපර්වතම් ॥ 26 ॥
කුංභකර්ණංමහානිද්රංසහිතාඃප්රත්යබෝධයන් ।
ඌර්ධ්වරෝමාංචිතතනුංශ්වසංතමිවපන්නගම් ।
භ්රාමයංතං න්විශ්ශ්වසෛඃශයානං භීමවිදර්ශමම් ॥ 27 ॥
භීමනාසාපුටංතංතුපාතාලෝවිපුලානනම් ।
ශයනේන්යස්තසර්වාංගංමේදෝරුධිරගංධිනම් ॥ 28 ॥
කාංචනාංගදනද්ධාංගංකිරීටිනමරිංදමම් ।
දදෘශුර්නෛරෘතව්යාඝ්රංකුංභකර්ණමරිංදමම් ॥ 29 ॥
තතශ්චක්රුර්මහාත්මානංකුංභකර්ණාග්රතස්තදාචාග්රතඃ ॥ 30 ॥
මාංසානාංමේරුසංකාශංරාශිංපරමතර්පණම් ।
මෘගාණාංමහිෂාණාංචවරාහාණාංචසංචයාන් ॥ 31 ॥
චක්රුර්නෛරෘතශාර්දූලාරාශිමන්නස්යචාද්භුතම් ।
තතශ්ශෝණිතකුංභාංශ්චමද්යානිවිවිධානිච ॥ 32 ॥
පුරස්තාත්කුංභකර්ණස්යචක්රුස්ත්රිදශශත්රවඃ ।
ලිලිපුශ්චපරාර්ධ්යේනචංදනේනපරංතපම් ॥ 33 ॥
දිව්යෛරාශ්වාසයාමාමාසුර්මාල්යෛර්ගංධෛස්සුගංධිභිඃ ।
ධූපංසුගංධාංශ්චසසෘජුස්තුෂ්ටවුශ්චපරංතතම් ॥ 34 ॥
ජලදාඉවචානේදුර්යාතුධානාස්තතස්තතඃ ।
ශංඛාංනාපූරයාමාසුශ්ශශාංකසදෘශප්රභාන් ॥ 35 ॥
තුමුලංයුගපච්ඡාපිවිනේදුශ්චාප්යමර්ෂිතාඃ ।
නේදුරාස්ඵෝටයාමාසුශ්චික්ෂිපුස්තේනිශාචරාඃ ॥ 36 ॥
කුංභකර්ණවිබෝධාර්ථං චක්රුස්තේවිපුලං ස්වනම් ।
සශංඛභේරීපණවප්රණාද ।
මාස්ඵෝටිතක්ෂ්වේලිතසිම්හනාදම් ।
දිශෝ ද්රවංතස්ත්රිදිවං කිරංතඃ ।
ශ්රුත්වා විහම්ගාඃ සහසා නිපේතුඃ ॥ 37 ॥
යදාභෘශංතෛර්නිනදෛර්මහාත්මානකුංබකර්ණෝබුබුධේප්රසුප්තඃ ।
තතෝමුසුංඨීර්මුසලානිසර්වේරක්ෂෝගණාස්තේජගෘහුර්ගදාශ්ච ॥ 38 ॥
තංශෛලශෘංගෛර්මුසලෛර්ගදාභිර්වෘක්ෂෛස්තරෛර්මුද්ගරමුෂ්ටිභිශ්ච ।
සුඛප්රසුප්තංභුවිකුංභකර්ණංරක්ෂාංස්යුදග්රාණිතදානිජඝ්නුඃ ॥ 39 ॥
තස්යනිඃශ්වාසවාතේනකුංභකර්ණස්යරක්ෂසඃ ।
රාක්ෂසාබලවංතෝऽපිස්ථාතුනාශක්නුවන්පුරඃ ॥ 40 ॥
තතඃපරිහිතාගාඪංරාක්ෂසාභීමවික්රමාඃ ।
මෘදංගපණවාන් භේරීශ්ශංඛකුංභගණාංස්තථා ॥ 41 ॥
දශරාක්ෂසසාහස්රංයුගපත්පර්යවාරයන් ।
නීලාංජනචයාකාරංතේතුතංප්රත්යබෝධයන් ॥ 42 ॥
අභිඝ්නංතෝනදංතශ්චනෛවසංවිවිදේතුසඃ ।
යදාචෛනංනශේකුස්තේප්රතිබෝධයිතුංතදා ॥ 43 ॥
තතෝගුරුතරංයත්නංදාරුණංසමුපාක්රමන් ।
ආශ්වානුෂ්ට්රාන් ඛරන්නාගාන් ජඝ්නුර්දංඩකශාංකුශෛඃ ॥ 44 ॥
භේරීශංඛමෘදංගාංශ්චසර්වප්රාණෛරවාදයන් ।
නිජඝ්නුශ්චාස්යගාත්රාණිමහාකාෂ්ඨකංකරෛඃ ॥ 45 ॥
මුද්ගරෛර්මුසලෛශ්චාපිසර්වප්රාණසමුද්යතෛඃ ।
තේනනාදේවමහතාලංකාසමභිපූරිතා ॥ 46 ॥
සපර්වතවනාසර්වාසෝऽපිනෛවප්රබුධ්යතේ ।
තතස්සහස්රංභේරීණාංයුගසත්සමහන්යත ॥ 47 ॥
මෘෂ්ටකාංචනකෝණානාමාසක්තානාංසමංතතඃ ।
ඒවමප්යංතිද්රිස්තුයදානෛවප්රබුධ්යත ॥ 48 ॥
ශාපස්යවශමාපන්නස්තතඃක්රුද්ධානිශාචරාඃ ।
මහාක්රෝධසමාවිෂ්ටාස්සර්වේභීමපරාක්රමාඃ ॥ 49 ॥
තද්රක්ෂෝබෝධයිෂ්යංතශ්චක්රුරන්යේපරාක්රමම් ।
අන්යේභේරීස්සමාජඝ්නුරන්යේචක්රුර්මහාස්වනම් ॥ 50 ॥
කේශානන්යේප්රලුලුපුඃකර්ණාවන්යේදශංතිච ।
උදකුංබශතාන්යන්යේසමසිංචංතකර්ණයෝඃ ॥ 51 ॥
නකුංභකර්ණඃපස්පංදේමහානිද්රාවශංගතඃ ।
අන්යේචබලිනස්තස්යකූටමුද්ගරපාණයඃ ॥ 52 ॥
මූර්ධ්නිවක්ෂසිගාත්රේෂුපාතන් කූටමුද්ගරාන් ।
රජ්ජුබංධනබද්ධාභිශ්ශතඝ්නීභිශ්චසර්වශඃ ॥ 53 ॥
වධ්යමානෝමහාකායෝනප්රාබුධ්යතරාක්ෂසඃ ।
වාරණානාංසහස්රංචශරීරේऽස්යප්රධාවිතම් ॥ 54 ॥
කුංබකර්ණස්තදාබුද් ධ්වාස්පර්ශංපරමබුධ්යත ।
සපාත්යමානෛර්ගිරිශෘංගවෘක්ෂෛරචිංතයංස්තාන්විපුලාන් ප්රහාරාන් ।
නිද්රාක්ෂ්යාත් ක්ෂුද්භයපීඩිතශ්චවිජෘංභමාණස්සහසෝත්පපාප ॥ 55 ॥
සනාගභෝගාචලශෘංගකල්පෞවික්ෂිප්යබාහූගිරශෘංගසාරෞ ।
නිවෘත්යවක්ත්රංවඩවාමුඛාභංනිශාචරෝऽසෞවිකෘතංජජෘංභේ ॥ 56 ॥
තස්ය ජාජෘංභමාණස්ය වක්ත්රං පාතාලසම්නිභම් ।
දද්Rඋශේ මේරුශෘංගාග්රේ දිවාකර ඉවෝදිතඃ ॥ 57 ॥
සජෘංභමාණෝऽතිබලඃප්රද්ධෝනිශාචරඃ ।
නිඃශ්වාසශ්චාස්යසංජජ්ඤේපර්වතාදිවමාරුතඃ ॥ 58 ॥
රූපමුත්තිෂ්ඨතස්තස්යකුංභකර්ණස්යතද්බභෞ ।
තපාංතේසබලාකස්යමේඝස්යේවවිවර්ෂතඃ ॥ 59 ॥
තස්යදීප්තාග්නිසදෘශේවිද්යුත්සදෘශවර්චසී ।
දදෘශාතේමහානේත්රේදීප්තාවිවමහාග්රහෞ ॥ 60 ॥
තතස්ත්වදර්ශයන් සර්වාන්භක්ෂ්යාංශ්චවිවිධාන් බහූන් ।
වරාහාන්මහිෂාංශ්චෛවබභක්ෂසමහාබලඃ ॥ 61 ॥
ආදදුන්භුක්ෂිතෝමාංසංශෝණිතංතෘෂිතඃපිබන් ।
මේදඃකුංභාංශ්චමද්යාංශ්චපපෞශක්රරිපුස්තදා ॥ 62 ॥
තතස්තෘප්ත ඉති ජ්ඤාත්වා සමුත්පේරුර්නිශාචරාඃ ।
ශිරෝභිශ්ච ප්රණම්යෛනං සර්වතඃ පර්යවාරයන් ॥ 63 ॥
නිද්රාවිශදනේත්රස්තුකලුෂීකෘතලෝචනඃ ।
චාරයන් සර්වතෝදෘෂ්ටිංතාන් දදර්ශනිශාචරාන් ॥ 64 ॥
සසර්වාන් සාංත්වයාමාසනෛරෘතාන් නෛරෘතර්ෂභඃ ।
බෝධනාද්විස්මිතශ්චාපිරාක්ෂසානිදමබ්රවීත් ॥ 65 ॥
කිමර්ථමහමාදෘත්යභවද්භිඃප්රතිබෝධිතඃ ।
කච්ඡිත්සුකුශලංරාජ්ඤෝභයංවානේෂනකිම් ॥ 66 ॥
අථවාධ්රුවමන්යේභ්යෝභයංපරමුපස්ථිතම් ।
යදර්ථමේවත්වරිතෛර්භවද්භිඃප්රතිබෝධිතඃ ॥ 67 ॥
අද්යරාක්ෂසරාජස්යභයමුත්පාටයාම්යහම් ।
දාරයිෂ්යේමහේංද්රංවාශාතයිෂ්යේතථානලම් ॥ 68 ॥
නහ්යල්පකාරණේසුප්තංබෝධයිෂ්යතිමාංගුරුඃ ।
තදාඛ්යාතාර්ථතත්ත්වේනමත්ප්රබෝධනකාරණම් ॥ 69 ॥
ඒවංබ්රුවාණංසම්රබ්ධංකුංභකර්ණමරිංදමම් ।
යූපාක්ෂඃසචිවෝරාජ්ඤඃකෘතාංජලිරභාෂත ॥ 70 ॥
නනෝදේවකෘතංකිංචිද්භයමස්තිකදාචන ।
මානුෂාන්නෝභයංරාජංස්තුමුලංසංප්රබාධතේ ॥ 71 ॥
නදෛත්යදානවේභ්යෝවාභයමස්තිහිතාදෘශම් ।
යාදෘශංමානුෂංරාජන් භයමස්මානුපස්ථිතම් ॥ 72 ॥
වානරෛඃපර්වතාකාරෛර්ලංකේයංපරිවාරිතා ।
සීතාහරණසංතප්තාද්රාමාන්නස්තුමුලංභයම් ॥ 73 ॥
ඒකේනවානරේණේයංපූර්වංදග්ධාමහාපුරී ।
කුමාරෝනිහතශ්චාක්ෂස්සානුයාත්රඃසකුංජරඃ ॥ 74 ॥
ස්වයංරක්ෂෝධිපශ්චාපිපෞලස්ත්යෝදේවකංටකඃ ।
මෘතේතිසංයුගේමුක්තෝරාමේණාදිත්යතේජසා ॥ 75 ॥
යන්න දේවෛඃ කෘතෝ රාජා නාපි දෛත්යෛර්න දානවෛඃ ।
කෘතඃ ස ඉහ රාමේණ විමුක්තඃ ප්රාණසංශයාත් ॥ 76 ॥
සයූපාක්ෂ්වචශ්ශ්රුත්වාභ්රාතුර්යුධිපරාභවම් ।
කුංභකර්ණෝවිවෘත්තාක්ෂෝයූපාක්ෂමිදමබ්රවීත් ॥ 77 ॥
සර්වමද්යෛවයූපාක්ෂහරිසෛන්යංසලක්ෂ්මණම් ।
රාඝවංචරණේජිත්වාතතෝද්රක්ෂ්යාමිරාවණම් ॥ 78 ॥
රාක්ෂසාංස්තර්පයිෂ්යාමිහරීණාංමාංසශෝණිතෛඃ ।
රාමලක්ෂ්මණයෝශ්චාපිස්වයංපාස්යාමිශෝණිතම් ॥ 79 ॥
තත්තස්යවාක්යංබ්රුවතෝනිශම්යසගර්විතංරෝෂවිවෘද්ධදෝෂම් ।
මහෝදරෝනෛරෘතයෝධමුඛ්යඃකෘතාංජලිර්වාක්යමිදංබභාෂේ ॥ 80 ॥
රාවණස්යවචඃශ්රුත්වාගුණදෝෂෞවිමෘශ්යච ।
පශ්චාදපිමහාබාහෝ ශත්රූන්යුධිවිජේෂ්යසි ॥ 81 ॥
මහෝදරවචශ්ශ්රුත්වාරාක්ෂසෛඃපරිවාරිතඃ ।
කුංභකර්ණෝමහාතේජාස්සංප්රතස්ථේමහාබලඃ ॥ 82 ॥
සුප්තමුත්ථාප්යභීමාක්ෂංභීමරූපපරාක්රමම් ।
රාක්ෂසාස්ත්වරිතාජුග්මර්දශග්රීන්විවේශනම් ॥ 83 ॥
තතෝගත්වාදශග්රීවමාසීනංපරමාසනේ ।
ඌචුර්බද්ධාංජලිපුටාස්සර්වඒවනිශාචරාඃ ॥ 84 ॥
ප්රබුද්ධෝऽයංකුංභකර්ණභ්රාතාතේරාක්ෂසේශ්වර ।
කථංතත්රෛවනිර්යාතුද්රක්ෂ්යසේතමිහාගතම් ॥ 85 ॥
රාවණස්ත්වබ්රවීද්ධෘෂ්ටෝරාක්ෂසාංස්තානුපස්ථිතාන් ।
ද්රෂ්ටුමේනමිහේච්ඡාමියථාන්යායංචපූජ්යතාම් ॥ 86 ॥
තථේත්යුක්ත්වාතුතේසර්වේපුනරාගම්යරාක්ෂසාඃ ।
කුංභකර්ණමිදංවාක්යමූචූරාවණචෝදිතාඃ ॥ 87 ॥
ද්රෂ්ටුංත්වාංකාංක්ෂතේරාජාසර්වරාක්ෂසපුංගවඃ ।
ගමනේක්රියතාංබුද්ධිර්භ්රාතරංසංප්රහර්ෂයඃ ॥ 88 ॥
කුංභකර්ණස්තුදුර්ධර්ෂෝභ්රාතුරාජ්ඤායශාසනම් ।
තථේත්යුක්ත්වාමහාවීර්යශ්ශයනාදුත්පපාතහ ॥ 89 ॥
ප්රක්ෂාල්ය වදනං හ්Rෂ්ටඃ ස්නාතඃ පරමභූෂිතඃ ।
පිපාසුස්ත්වරයාමාස පානං බලසමීරණම් ॥ 90 ॥
තතස්තේත්වරිතාස්තත්රරාක්ෂසාරාවණාජ්ඤයා ।
මද්යකුංභාංශ්චවිවිධාන් ක්ෂිප්රමේවෝපහාරයන් ॥ 91 ॥
පීත්වාඝටසහස්රේද්වේගමනායෝපචක්රමේ ।
ඊෂත්සමුත්කටෝමත්තස්තේජෝබලසමන්විතඃ ॥ 92 ॥
කුංභකර්ණෝබභෞහෘෂ්ටඃකාලාංතකයමෝපමඃ ।
භ්රාතුස්සභවනංගච්ඡන්රක්ෂෝබලසමන්විතඃ ॥ 93 ॥
කුංභකර්ණඃ පදන්යාසෛරකංපයත මේදිනීම් ।
ස රාජමාර්ගං වපුෂා ප්රකාශයන් ।
සහස්රරස්මිර්ධරණීමිවාංශුභිඃ ।
ජගාම තත්රාංජලිමාලයා වෘතඃ ।
ශතක්රතුර්ගේහමිව ස්වයංභුවඃ ॥ 94 ॥
තංරාජමාර්ගස්ථමමිත්රඝාතිනංවනෞකසස්තේසහසාබහිස්ස්ථිතාඃ ।
දෘෂ්ටවාऽප්රමේයංගිරිශෘංගකල්පංවිතත්රසුස්තේහරියූථපාලාඃ ॥ 95 ॥
කේචිච්ඡරණ්යංශරණංස්මරාමංව්රජංතිකේචිද් ව්යථිතාඃපතංති ।
කේචිද්ධශස්මව්යථිතාඃපතංතිකේචිද්භයාර්තාභුවිශේරතේස්ම ॥ 96 ॥
තමද්රිශෘංගප්රතිමංකිරීටිනංස්පෘශංතමාදිත්යමිවාऽත්මතේජසා ।
වනෞකසඃප්රේක්ෂ්යවිවෘද්ධමද්භුතං 3 භයාර්ධිතාදුද්රුවිරේතතස්තතඃ ॥ 97 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ॥
