ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටාදශස්සර්ගඃ ।
ස දදර්ශාසනේ රාමෝ නිෂණ්ණං පිතරං ශුභේ ।
කෛකේයීසහිතං දීනං මුඛේන පරිශුෂ්යතා ॥ 1 ॥
ස පිතුශ්චරණෞ පූර්වමභිවාද්ය විනීතවත් ।
තතෝ වවංදේ චරණෞ කෛකේය්යා ස්සුසමාහිතඃ ॥ 2 ॥
රාමේත්යුක්ත්වා තු වචනං බාෂ්පපර්යාකුලේක්ෂණඃ ।
ශශාක නෘපතිර්දීනෝ නේක්ෂිතුං නාභිභාෂිතුම් ॥ 3 ॥
තදපූර්වං නරපතේර්දෘෂ්ට්වා රූපං භයාවහම් ।
රාමෝऽපි භයමාපන්නඃ පදා ස්පෘෂ්ට්වේව පන්නගම් ॥ 4 ॥
ඉංද්රියෛරප්රහෘෂ්ටෛස්තං ශෝකසංතාපකර්ශිතම් ।
නිශ්ශ්වසංතං මහාරාජං ව්යථිතාකුලචේතසම් ॥ 5 ॥
ඌර්මිමාලිනමක්ෂෝභ්යං ක්ෂුභ්යංතමිව සාගරම් ।
උපප්ලුතමිවාදිත්යමුක්තානෘතමෘෂිං යථා ॥ 6 ॥
අචිංත්යකල්පං හි පිතුස්තං ශෝකමුපධාරයන් ।
බභූව සංරබ්ධතර ස්සමුද්ර ඉව පර්වණි ॥ 7 ॥
චිංතයාමාස ච තදා රාමඃ පිතෘහිතේ රතඃ ।
කිං ස්විදද්යෛව නෘපතිර්න මාං ප්රත්යභිනංදති ॥ 8 ॥
අන්යදා මාං පිතා දෘෂ්ට්වා කුපිතෝऽපි ප්රසීදති ।
තස්ය මාමද්ය සංප්රේක්ෂ්ය කිමායාසඃ ප්රවර්තතේ ॥ 9 ॥
ස දීන ඉව ශෝකාර්තෝ විෂණ්ණවදනද්යුතිඃ ।
කෛකේයීමභිවාද්යෛව රාමෝ වචනමබ්රවීත් ॥ 10 ॥
කච්චින්මයා නාපරාද්ධමජ්ඤානාද්යේන මේ පිතා ।
කුපිතස්තන්මමාචක්ෂ්ව ත්වං චෛවෛනං ප්රසාදය ॥ 11 ॥
අප්රසන්නමනාඃ කින්නු සදා මාං ප්රති වත්සලඃ ।
විවර්ණවදනෝ දීනෝ න හි මාමභිභාෂතේ ॥ 12 ॥
ශරීරෝ මානසෝ වාපි කච්චිදේනං න බාධතේ ।
සංතාපෝවාऽභිතාපෝ වා දුර්ලභං හි සදා සුඛම් ॥ 13 ॥
කච්චින්න කිංචිද්භරතේ කුමාරේ ප්රියදර්ශනේ ।
ශත්රුඝ්නේ වා මහාසත්ත්වේ මාත්රූණාං වා මමාශුභම් ॥ 14 ॥
අතෝෂයන්මහාරාජමකුර්වන්වා පිතුර්වචඃ ।
මුහූර්තමපි නේච්ඡේයං ජීවිතුං කුපිතේ නෘපේ ॥ 15 ॥
යතෝමූලං නරඃ පශ්යේත්ප්රාදුර්භාවමිහාත්මනඃ ।
කථං තස්මින්නවර්තේත ප්රත්යක්ෂේ සති දෛවතේ ॥ 16 ॥
කච්චිත්තේ පරුෂං කිංචිදභිමානාත්පතිතා මම ।
උක්තෝ භවත්යා කෝපේන යත්රාස්ය ලුලිතං මනඃ ॥ 17 ॥
ඒතදාචක්ෂ්ව මේ දේවි තත්ත්වේන පරිපෘච්ඡතඃ ।
කිං නිමිත්තමපූර්වෝයං විකාරෝ මනුජාධිපේ ॥ 18 ॥
ඒවමුක්තා තු කෛකේයී රාඝවේණ මහාත්මනා ।
උවාචේදං සුනිර්ලජ්ජා ධෘෂ්ටමාත්මහිතං වචඃ ॥ 19 ॥
න රාජා කුපිතෝ රාම ව්යසනං නාස්ය කිංචන ।
කිංචින්මනෝගතංත්වස්ය ත්වද්භයාන්නාභිභාෂතේ ॥ 20 ॥
ප්රියං ත්වාමප්රියං වක්තුං වාණී නාස්යෝපවර්තතේ ।
තදවශ්යං ත්වයා කාර්යං යදනේනාශ්රුතං මම ॥ 21 ॥
ඒෂ මහ්යං වරං දත්ත්වා පුරා මාමභිපූජ්ය ච ।
ස පශ්චාත්තප්යතේ රාජා යථාऽන්යඃ ප්රාකෘතස්තථා ॥ 22 ॥
අතිසෘජ්ය දදානීති වරං මම විශාංපතිඃ ।
ස නිරර්ථං ගතජලේ සේතුං බංධිතුමිච්ඡති ॥ 23 ॥
ධර්මමූලමිදං රාම විදිතං ච සතාමපි ।
තත්සත්යං න ත්යජේද්රාජා කුපිතස්ත්වත්කෘතේ යථා ॥ 24 ॥
යදි තද්වක්ෂ්යතේ රාජා ශුභං වා යදි වාऽශුභම් ।
කරිෂ්යසි තතස්සර්වමාඛ්යාස්යාමි පුනස්ත්වහම් ॥ 25 ॥
යදි ත්වභිහිතං රාජ්ඤා ත්වයි තන්න විපත්ස්යතේ ।
තතෝऽහමභිධාස්යාමි න හ්යේෂ ත්වයි වක්ෂ්යති ॥ 26 ॥
ඒතත්තු වචනං ශ්රුත්වා කෛකේය්යා සමුදාහෘතම් ।
උවාච ව්යථිතෝ රාමස්තාං දේවීං නෘපසන්නිධෞ ॥ 27 ॥
අහෝ ධිඞ්නාර්හසේ දේවි වක්තුං මාමීදෘශං වචඃ ।
අහං හි වචනාද්රාජ්ඤඃ පතේයමපි පාවකේ ॥ 28 ॥
භක්ෂයේයං විෂං තීක්ෂ්ණං මජ්ජේයමපි චාර්ණවේ ।
නියුක්තෝ ගුරුණා පිත්රා නෘපේණ ච හිතේන ච ॥ 29 ॥
තද්බ්රූහි වචනං දේවි රාජ්ඤෝ යදභිකාංක්ෂිතම් ।
කරිෂ්යේ ප්රතිජානේ ච රාමෝ ද්විර්නාභිභාෂතේ ॥ 30 ॥
තමාර්ජවසමායුක්තමනාර්යා සත්යවාදිනම් ।
උවාච රාමං කෛකේයී වචනං භෘශදාරුණම් ॥ 31 ॥
පුරා දෛවාසුරේ යුද්ධේ පිත්රා තේ මම රාඝව ।
රක්ෂිතේන වරෞ දත්තෞ සශල්යේන මහාරණේ ॥ 32 ॥
තත්ර මේ යාචිතෝ රාජා භරතස්යාභිෂේචනම් ।
ගමනං දංඩකාරණ්යේ තව චාද්යෛව රාඝව ॥ 33 ॥
යදි සත්යප්රතිජ්ඤං ත්වං පිතරං කර්තුමිච්ඡසි ।
ආත්මානං ච නරශ්රේෂ්ඨ මම වාක්යමිදං ශෘණු ॥ 34 ॥
සන්නිදේශේ පිතුස්තිෂ්ඨ යථා තේන ප්රතිශ්රුතම් ।
ත්වයාऽරණ්යං ප්රවේෂ්ටව්යං නව වර්ෂාණි පංච ච ॥ 35 ॥
භරතස්ත්වභිෂිච්යේත යදේතදභිෂේචනම් ।
ත්වදර්ථේ විහිතං රාජ්ඤා තේන සර්වේණ රාඝව ॥ 36 ॥
සප්ත සප්ත ච වර්ෂාණි දංඩකාරණ්යමාශ්රිතඃ ।
අභිෂේකමිමං ත්යක්ත්වා ජටාජිනධරෝ වස ॥ 37 ॥
භරතඃ කෝසලපුරේ ප්රශාස්තු වසුධාමිමාම් ।
නානාරත්න සමාකීර්ණාං සවාජිරථකුංජරාම් ॥ 38 ॥
ඒතේන ත්වාං නරේංද්රෝऽයං කාරුණ්යේන සමාප්ලුතඃ ।
ශෝකසංක්ලිෂ්ට වදනෝ න ශක්නෝති නිරීක්ෂිතුම් ॥ 39 ॥
ඒතත්කුරු නරේංද්රස්ය වචනං රඝුනංදන ।
සත්යේන මහතා රාම තාරයස්ව නරේශ්වරම් ॥ 40 ॥
ඉතීව තස්යාං පරුෂං වදංත්යාං න චෛව රාමඃ ප්රවිවේශ ශෝකම් ।
ප්රවිව්යථේ චාපි මහානුභාවෝ රාජා තු පුත්රව්යසනාභිතප්තඃ ॥ 41 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ අෂ්ටාදශස්සර්ගඃ ॥
