ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
සශ්රූත්වා තු පිතරං වෘත්තං භ්රාතරෞ ච විවාසිතෞ ।
භරතෝ දුඃඛසංතප්ත ඉදං වචනමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
කිං නු කාර්යං හතස්යේහ මම රාජ්යේන ශෝචතඃ ।
විහීනස්යාථ පිත්රා ච භ්රාත්රා පිතෘසමේන ච ॥ 2 ॥
දුඃඛේ මේ දුඃඛමකරෝර්ව්රණේ ක්ෂාරමිවාදධාඃ ।
රාජානං ප්රේතභාවස්ථං කෘත්වා රාමං ච තාපසම් ॥ 3 ॥
කුලස්ය ත්වමභාවාය කාලරාත්රිරිවාऽගතා ।
අංගාරමුපගූහ්ය ස්ම පිතා මේ නාවබුද්ධවාන් ॥ 4 ॥
මෘත්යුමාපාදිතෝ පිතා ත්වයා මේ පාපදර්ශිනි ।
සුඛං පරිහෘතං මෝහාත්කුලේऽස්මින්කුලපාංසනි ॥ 5 ॥
ත්වාං ප්රාප්ය හි පිතා මේऽද්ය සත්යසංධෝ මහායශාඃ ।
තීව්රදුඃඛාභිසංතප්තෝ වෘත්තෝ දශරථෝ නෘපඃ ॥ 6 ॥
විනාශිතෝ මහාරාජඃ පිතා මේ ධර්මවත්සලඃ ।
කස්මාත්ප්රව්රාජිතෝ රාමඃ කස්මාදේව වනං ගතඃ ॥ 7 ॥
කෞසල්යා ච සුමිත්රා ච පුත්රශෝකාභිපීඩිතේ ।
දුෂ්කරං යදි ජීවේතාං ප්රාප්ය ත්වාං ජනනීං මම ॥ 8 ॥
නනුත්වාර්යෝऽපි ධර්මාත්මා ත්වයි වෘතිමනුත්තමාම් ।
වර්තතේ ගුරුවෘත්තිජ්ඤෝ යථා මාතරි වර්තතේ ॥ 9 ॥
තස්යාඃ පුත්රං කෘතාऽත්මානං චීරවල්කලවාසසම් ।
ප්රස්ථාප්ය වනවාසාය කථං පාපේ න ශෝචසි ॥ 10 ॥
අපාපදර්ශනං ශූරං කෘතාත්මානං යශස්විනම් ।
ප්රව්රාජ්ය චීරවසනං කින්නු පශ්යසි කාරණම් ॥ 11 ॥
ලුබ්ධායා විදිතෝ මන්යේ න තේऽහං රාඝවං ප්රති ।
තථාහ්යනර්ධෝ රාජ්යාර්ථං ත්වයාऽනීතෝ මහානයම් ॥ 12 ॥
අහං හි පුරුෂව්යාඝ්රාවපශ්යන්රාමලක්ෂ්මණෞ ।
කේන ශක්තිප්රභාවේන රාජ්යං රක්ෂිතුමුත්සහේ ॥ 13 ॥
තං හි නිත්යං මහාරාජෝ බලවංතං මහාබලඃ ।
උපාශ්රිතෝऽභූද්ධර්මාත්මා මේරුර්මේරුවනං යථා ॥ 14 ॥
සෝऽහං කථමිමං භාරං මහාධුර්යසමුද්ධෘතම් ।
දම්යෝධුරමිවාऽऽසාද්ය වහේයං කේනචෞජසා ॥ 15 ॥
අථවා මේ භවේච්ඡක්තිර්යෝගෛර්බුද්ධිබලේන වා ।
සකාමාං න කරිෂ්යාමි ත්වාමහං පුත්රගර්ධිනීම් ॥ 16 ॥
න මේ විකාංක්ෂා ජායේත ත්යක්තුං ත්වාං පාපනිශ්චයාම් ।
යදි රාමස්ය නාවේක්ෂා ත්වයි ස්යාන්මාතෘවත්සදා ॥ 17 ॥
උත්පන්නාතු කථං බුද්ධිස්තවේයං පාපදර්ශිනි ।
සාධුචාරිත්රවිභ්රෂ්ටේ පූර්වේෂාං නෝ විගර්හිතා ॥ 18 ॥
අස්මින්කුලේ හි පූර්වේෂාං ජ්යේෂ්ඨෝ රාජ්යේऽභිෂිච්යතේ ।
අපරේ භ්රාතරස්තස්මින්ප්රවර්තංතේ සමාහිතාඃ ॥ 19 ॥
න හි මන්යේ නෘශංසේ ත්වං රාජධර්මමවේක්ෂසේ ।
ගතිං වා න විජානාසි රාජවෘත්තස්ය ශාශ්වතීම් ॥ 20 ॥
සතතං රාජවෘත්තේ හි ජ්යේෂ්ඨෝ රාජ්යේऽභිෂිච්යතේ ।
රාජ්ඤාමේතත්සමං තත්ස්යාදික්ෂ්වාකූණාං විශේෂතඃ ॥ 21 ॥
තේෂාං ධර්මෛකරක්ෂාණාං කුලචාරිත්රශෝභිනාම් ।
අද්ය චාරිත්රශෞංඩීර්යං ත්වාං ප්රාප්ය විනිවර්තිතම් ॥ 22 ॥
තවාපි සුමහාභාගා ජනේංද්රාඃ කුලපූර්වගාඃ ।
බුද්ධේර්මෝහඃ කථමයං සංභූතස්ත්වයි ගර්හිතඃ ॥ 23 ॥
න තු කාමං කරිෂ්යාමි තවාऽහං පාපනිශ්චයේ ।
ත්වයා ව්යසනමාරබ්ධං ජීවිතාංතකරං මම ॥ 24 ॥
ඒෂත්විදානීමේවාහමප්රියාර්ථං තවානඝම් ।
නිවර්තයිෂ්යාමි වනාද්භ්රාතරං ස්වජනප්රියම් ॥ 25 ॥
නිවර්තයිත්වා රාමං ච තස්යාහං දීප්තතේජසඃ ।
දාසභූතෝ භවිෂ්යාමි සුස්ථිරේණාංතරාත්මනා ॥ 26 ॥
ඉත්යේවමුක්ත්වා භරතෝ මහාත්මා ප්රියේතරෛර්වාක්යගණෛස්තුදංස්තාම් ।
ශෝකාතුරශ්චාපි නනාද භූයඃ සිංහෝ යථා පර්වතගහ්වරස්ථඃ ॥ 27 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
