ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ෂෝඩශස්සර්ගඃ ।
තදංතඃපුරද්වාරං සමතීත්ය ජනාකුලම් ।
ප්රවිවික්තාං තතඃ කක්ෂ්යාමාසසාද පුරාණවිත් ॥ 1 ॥
ප්රාසකාර්මුකබිභ්රද්භිර්යුවභිර්මෘෂ්ටකුංඩලෛඃ ।
අප්රමාදිභිරේකාග්රෛ ස්ස්වනුරක්තෛරධිෂ්ඨිතාම් ॥ 2 ॥
තදංතඃපුරද්වාරං සමතීත්ය ජනාකුලම් ।
ප්රවිවික්තාං තතඃ කක්ෂ්යාමාසසාද පුරාණවිත් ॥ 3 ॥
ප්රාසකාර්මුකබිභ්රද්භිර්යුවභිර්මෘෂ්ටකුංඩලෛඃ ।
අප්රමාදිභිරේකාග්රෛ ස්ස්වනුරක්තෛරධිෂ්ඨිතාම් ॥ 4 ॥
තත්ර කාෂායිණෝ වෘද්ධාන් වේත්රපාණීන් ස්වලංකෘතාන් ।
දදර්ශ විෂ්ඨිතාන් ද්වාරි ස්ත්ර්යධ්යක්ෂාන්සුසමාහිතාන් ॥ 5 ॥
තේ සමීක්ෂ්ය සමායාංතං රාමප්රියචිකීර්ෂවඃ ।
සහසෝත්පතිතාස්සර්වේ ස්වාසනේභ්යස්සසංභ්රමාඃ ॥ 6 ॥
තානුවාච විනීතාත්මා සූතපුත්රඃ ප්රදක්ෂිණඃ ।
ක්ෂිප්රමාඛ්යාත රාමාය සුමංංත්රෝ ද්වාරි තිෂ්ඨති ॥ 7 ॥
තේ රාමමුපසංගම්ය භර්තුඃ ප්රියචිකීර්ෂවඃ ।
සහභාර්යාය රාමාය ක්ෂිප්රමේවාභිචක්ෂිරේ ॥ 8 ॥
ප්රතිවේදිතමාජ්ඤාය සූතමභ්යංතරං පිතුඃ ।
තත්රෛවානායයාමාස රාඝවප්රියකාම්යයා ॥ 9 ॥
තං වෛශ්රවණසංකාශමුපවිෂ්ටං ස්වලංකෘතම් ।
දදර්ශ සූතඃ පර්ය්යංකේ සෞවර්ණේ සෝත්තරච්ඡදේ ॥ 10 ॥
වරාහරුධිරාභේණ ශුචිනා ච සුගංධිනා ।
අනුලිප්තං පරාර්ධ්යේන චංදනේන පරංතපම් ॥ 11 ॥
ස්ථිතයා පාර්ශ්වතශ්චාපි වාලව්යජනහස්තයා ।
උපේතං සීතයාභූයශ්චිත්රයා ශශිනං යථා ॥ 12 ॥
තං තපංතමිවාදිත්යමුපපන්නං ස්වතේජසා ।
වවංදේ වරදං වංදී විනයජ්ඤෝ විනීතවත් ॥ 13 ॥
ප්රාංජලිස්සුමුඛං දෘෂ්ට්වා විහාරශයනාසනේ ।
රාජපුත්රමුවාචේදං සුමංත්රෝ රාජසත්කෘතඃ ॥ 14 ॥
කෞශල්යාසුප්රජා රාම පිතා ත්වාං ද්රෂ්ටුමිච්ඡති ।
මහිෂ්යා සහ කෛකේය්යා ගම්යතාං තත්ර මා චිරම් ॥ 15 ॥
ඒවමුක්තස්තු සංහෘෂ්ටෝ නරසිංහෝ මහාද්යුතිඃ ।
තතස්සම්මානයාමාස සීතාමිදමුවාච හ ॥ 16 ॥
දේවි දේවශ්ච දේවී ච සමාගම්ය මදංතරේ ।
මංත්රයේතේ ධෘවං කිංචිදභිෂේචනසංහිතම් ॥ 17 ॥
ලක්ෂයිත්වා හ්යභිප්රායං ප්රියකාමා සුදක්ෂිණා ।
සංචෝදයති රාජානං මදර්ථමසිතේක්ෂණා ॥ 18 ॥
සා ප්රහෘෂ්ටා මහාරාජං හිතකාමානුවර්තිනී ।
ජනනී චාර්ථකාමා මේ කේකයාධිපතේස්සුතා ॥ 19 ॥
දිෂ්ට්යා ඛලු මහාරාජෝ මහිෂ්යා ප්රියයා සහ ।
සුමංත්රං ප්රාහිණෝද්දූතමර්ථකාමකරං මම ॥ 20 ॥
යාදෘශී පරිෂත්තත්ර තාදෘශෝ දූත ආගතඃ ।
ධ්රුවමද්යෛව මාං රාජා යෞවරාජ්යේऽභිෂේක්ෂ්යති ॥ 21 ॥
හංත ශීඝ්රමිතෝ ගත්වා ද්රක්ෂ්යාමි ච මහීපතිම් ।
සහ ත්වං පරිවාරේණ සුඛමාස්ව රමස්ව ච ॥ 22 ॥
පතිසම්මානිතා සීතා භර්තාරමසිතේක්ෂණා ।
ආද්වාරමනුවව්රාජ මංගලාන්යභිදධ්යුෂී ॥ 23 ॥
රාජ්යං ද්විජාතිභිර්ජුෂ්ටං රාජසූයාභිෂේචනම් ।
කර්තුමර්හති තේ රාජා වාසවස්යේව ලෝකකෘත් ॥ 24 ॥
දීක්ෂිතං ව්රතසංපන්නං වරාජිනධරං ශුචිම් ।
කුරංගශෘංගපාණිං ච පශ්යංතී ත්වාං භජාම්යහම් ॥ 25 ॥
පූර්වාං දිශං වජ්රධරෝ දක්ෂිණාං පාතු තේ යමඃ ।
වරුණඃ පශ්චිමාමාශාං ධනේශස්තූත්තරාං දිශම් ॥ 26 ॥
අථ සීතාමනුජ්ඤාප්ය කෘතකෞතුකමංගලඃ ।
නිශ්චක්රාම සුමංත්රේණ සහ රාමෝ නිවේශනාත් ॥ 27 ॥
පර්වතාදිව නිෂ්ක්රම්ය සිංහෝ ගිරිගුහාශයඃ ।
ලක්ෂ්මණං ද්වාරිසෝऽපශ්යත්ප්රහ්වාංජලිපුටං ස්ථිතම් ॥ 28 ॥
අථ මධ්යමකක්ෂ්යායාං සමාගච්ඡත්සුහෘජ්ජනෛඃ ।
ස සර්වානර්ථිනෝ දෘෂ්ට්වා සමේත්ය ප්රතිනංද්ය ච ॥ 29 ॥
තතඃ පාවකසංකාශමාරුරෝහ රථෝත්තමම් ।
වෛයාඝ්රං පුරුෂව්යාඝ්රෝ රාජතං රාජනංදනඃ ॥ 30 ॥
මේඝනාදමසංබාධං මණිහේමවිභූෂිතම් ।
මුෂ්ණංතමිව චක්ෂූංෂි ප්රභයා සූර්යවර්චසම් ॥ 31 ॥
කරේණුශිශුකල්පෛශ්ච යුක්තං පරමවාජිභිඃ ।
හරියුක්තං සහස්රාක්ෂෝ රථමිංද්ර ඉවාශුගම් ॥ 32 ॥
ප්රයයෞ තූර්ණමාස්ථාය රාඝවෝ ජ්වලිතශ්ශ්රියා ।
ස පර්ජන්ය ඉවාකාශේ ස්වනවානභිනාදයන් ॥ 33 ॥
නිකේතාන්නිර්යයෞ ශ්රීමාන්මහාභ්රාදිව චංද්රමාඃ ।
ඡත්රචාමරපාණිස්තු ලක්ෂ්මණෝ රාඝවානුජඃ ॥ 34 ॥
ජුගෝප භ්රාතරං භ්රාතා රථමාස්ථාය පෘෂ්ඨතඃ ।
තතෝ හලහලාශබ්දස්තුමුලස්සමජායත ॥ 35 ॥
තස්ය නිෂ්ක්රමමාණස්ය ජනෞඝස්ය සමංතතඃ ।
තතෝ හයවරා මුඛ්යා නාගාශ්ච ගිරිසන්නිභාඃ ॥ 36 ॥
අනුජග්මුස්තදා රාමං ශතශෝऽථ සහස්රශඃ ।
අග්රතශ්චාස්ය සන්නද්ධාශ්චංදනාගරුභූෂිතාඃ ॥ 37 ॥
ඛඩ්ගචාපධරාශ්ශූරා ජග්මුරාශංසවෝ ජනාඃ ।
තතෝ වාදිත්රශබ්දාශ්ච ස්තුතිශබ්දාශ්ච වංදිනාම් ॥ 38 ॥
සිංහනාදාශ්ච ශූරාණාං තදා ශුශ්රුවිරේ පථි ।
හර්ම්යවාතායනස්ථාභිර්භූෂිතාභිස්සමංතතඃ ॥ 39 ॥
කීර්යමාණ ස්සුපුෂ්පෞඝෛර්යයෞ ස්ත්රීභිරරිංදමඃ ।
රාමං සර්වානවද්යාංග්යෝ රාමපිප්රීෂයා තතඃ ॥ 40 ॥
වචෝභිරග්ය්රෛර්හර්ම්යස්ථා ක්ෂිතිස්ථාශ්ච වවංදිරේ ।
නූනං නංදති තේ මාතා කෞශල්යාමාතෘනංදන ॥ 41 ॥
පශ්යංතී සිද්ධයාත්රං ත්වාං පිත්ර්යං රාජ්යමවස්ථිතම් ।
සර්වසීමංතිනීභ්යශ්ච සීතාං සීමංතිනී වරාම් ॥ 42 ॥
අමන්යංත හි තා නාර්යෝ රාමස්ය හෘදයප්රියාම් ।
තයා සුචරිතං දේව්යා පුරා නූනං මහත්තපඃ ॥ 43 ॥
රෝහිණීව ශශාංකේන රාමසංයෝගමාප යා ।
ඉති ප්රාසාදශෘංගේෂු ප්රමදාභිර්නරෝත්තමඃ ॥ 44 ॥
ශුශ්රාව රාජමාර්ගස්ථඃ ප්රියා වාච උදාහෘතාඃ ।
ආත්මසංපූජනෛ ශෘණ්වන් යයෞ රාමෞ මහාපථම් ॥ 45 ॥
ස රාඝවස්තත්ර කථාප්රපංචාන් ශුශ්රාව ලෝකස්ය සමාගතස්ය ।
ආත්මාධිකාරා විවිධාශ්ච වාචඃ ප්රහෘෂ්ටරූපස්ය පුරෝ ජනස්ය ॥ 46 ॥
ඒෂ ශ්රියං ගච්ඡති රාඝවෝऽද්ය රාජප්රසාදාද්විපුලාං ගමිෂ්යන් ।
ඒතේ වයං සර්ව සමෘද්ධකාමා යේෂාමයං නෝ භවිතා ප්රශාස්තා ॥ 47 ॥
ලාභෝ ජනස්යාස්ය යදේෂ සර්වං ප්රපත්ස්යතේ රාෂ්ට්රමිදං චිරාය ।
න හ්යප්රියං කිංචන ජාතු කශ්චි ත්පශ්යේන්න දුඃඛං මනුජාධිපේऽස්මින් ॥ 48 ॥
ස ඝෝෂවද්භිශ්ච මතංගාජෛර්යයෛඃ පුරස්සරෛ ස්ස්වස්තිකසූතමාගධෛඃ ।
මහීයමානඃ ප්රවරෛශ්ච වාදකෛ රභිෂ්ටුතෝ වෛශ්රවණෝ යථා යයෞ ॥ 49 ॥
කරේණුමාතංංගරථාශ්වසංකුලං මහාජනෞඝ පරිපූර්ණචත්වරම් ।
ප්රභූතරත්නං බහුපණ්යසංචයං දදර්ශ රාමෝ රුචිරං මහාපථම් ॥ 50 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ෂෝඩශස්සර්ගඃ ॥
