ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ චතුර්දශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ।
ස්නිග්ධගංභීරඝෝෂේණ ස්යංදනේනෝපයාන්ප්රභුඃ ।
අයෝධ්යාං භරතඃ ක්ෂිප්රං ප්රවිවේශ මහායශාඃ ॥ 1 ॥
බිඩාලෝලූකචරිතාමාලීනනරවාරණාම් ।
තිමිරාභ්යාහතාං කාලීමප්රකාශාං නිශාමිව ॥ 2 ॥
රාහුශත්රෝඃ ප්රියාං පත්නීං ශ්රියා ප්රජ්වලිතප්රභාම් ।
ග්රහේණාභ්යුත්ථිතේනෛකාං රෝහිණීමිව පීඩිතාම් ॥ 3 ॥
අල්පෝෂ්ණක්ෂුබ්ධසලිලාං ඝර්මෝත්තප්තවිහංගමාම් ।
ලීනමීනඣෂග්රාහාං කෘශාං ගිරිනදීමිව ॥ 4 ॥
විධූමාමිව හේමාභාමධ්වරාග්නේ ස්සමුත්ථිතාම් ।
හවිරභ්යුක්ෂිතාං පශ්චාච්ඡිඛාං විප්රලයං ගතාම් ॥ 5 ॥
විධ්වස්තකවචාං රුග්ණගජවාජිරථධ්වජාම් ।
හතප්රවීරාමාපන්නාං චමූමිව මහාහවේ ॥ 6 ॥
සඵේනාං සස්වනාං භූත්වා සාගරස්ය සමුත්ථිතාම් ।
ප්රශාංතමාරුතෝද්ධූතාං ජලෝර්මිමිව නිස්ස්වනාම් ॥ 7 ॥
ත්යක්තාං යජ්ඤායුධෛඃ සර්වෛරභිරූපෛශ්ච යාජකෛඃ ।
සුත්යාකාලේ සුනිර්වෘත්තේ වේදිං ගතරවාමිව ॥ 8 ॥
ගෝෂ්ඨමධ්යේ ස්ථිතාමාර්තාමචරංතීං තෘණං නවම් ।
ගෝවෘෂේණ පරිත්යක්තාං ගවාං පක්තිමිවෝත්සුකාම් ॥ 9 ॥
ප්රභාකරාද්යෛ ස්සුස්නිග්ධෛඃ ප්රජ්වලද්භිරිවෝත්තමෛඃ ।
වියුක්තාං මණිභිර්ජාත්යෛර්නවාං මුක්තාවලීමිව ॥ 10 ॥
සහසා චලිතාං ස්ථානාන්මහීං පුණ්යක්ෂයාද්ගතාම් ।
සංවෘතද්යුතිවිස්තාරාං තාරාමිව දිවශ්ච්යුතාම් ॥ 11 ॥
පුෂ්පනද්ධාං වසංතාංතේ මත්තභ්රමරනාදිතාම් ।
ද්රුතදාවාග්නි විප්ලුෂ්ටාං ක්ලාංතාං වනලතාමිව ॥ 12 ॥
සම්මූඪනිගමාංස්තබ්ධාං සංක්ෂිප්තවිපණාපණාම් ।
ප්රච්ඡන්නශශිනක්ෂත්රාං ද්යාමිවාංබුධරෛර්වෘතාම් ॥ 13 ॥
ක්ෂීණපානෝත්තමෛර්භග්නෛඃ ශරාවෛරභිසංවෘතාම් ।
හතශෞංඩාමිව ධ්වස්තාංං පානභූමිමසංස්කෘතාම් ॥ 14 ॥
වෘක්ණභූමිතලාං නිම්නාං වෘක්ණපාත්රෛස්සමාවෘතාම් ।
උපයුක්තෝදකාං භග්නාං ප්රපාං නිපතිතාමිව ॥ 15 ॥
විපුලාං විතතාං චෛව යුක්තපාශාං තරස්විනාම් ।
භූමෞ බාණෛර්විනිෂ්කෘත්තාං පතිතාං ජ්යාමිවායුධාත් ॥ 16 ॥
සහසා යුද්ධශෞංඩේන හයාරෝහේණ වාහිතාම් ।
නිහතාං ප්රතිසෛන්යේන වඩවාමිව පාතිතාම් ॥ 17 ॥
ශුෂ්කතෝයාං මහාමත්ස්යෛඃ කූර්මෛශ්ච බහුභිර්වෘතාම් ।
ප්රභින්නතටවිස්තීර්ණාං වාපීමිව හෘතෝත්පලාම් ॥ 18 ॥
පුරුෂස්යාප්රහෘෂ්ටස්ය ප්රතිෂිද්ධානුලේපනාම් ।
සංතප්තාමිව ශෝකේන ගාත්රයෂ්ටිමභූෂණාම් ॥ 19 ॥
ප්රාවෘෂි ප්රවිගාඪායාං ප්රවිෂ්ටස්යාභ්රමංඩලම් ।
ප්රච්ඡන්නාං නීලජීමූතෛර්භාස්කරස්ය ප්රභාමිව ॥ 20 ॥
භරතස්තු රථස්ථ ස්සන් ශ්රීමාංදශරථාත්මජඃ ।
වාහයංතං රථශ්රේෂ්ඨං සාරථිං වාක්යමබ්රවීත් ॥ 21 ॥
කිං නු ඛල්වද්ය ගංභීරෝ මූර්ඡිතෝ න නිශම්යතේ ।
යථාපුරමයෝධ්යායාං ගීතවාදිත්රනිස්වනඃ ॥ 22 ॥
වාරුණීමදගංධශ්ච මාල්යගංධශ්ච මූර්ඡිතඃ ।
ධූපිතාගුරුගංධශ්ච න ප්රවාති සමංතතඃ ॥ 23 ॥
යානප්රවරඝෝෂශ්ච ස්නිග්ධශ්ච හයනිස්වනඃ ।
ප්රමත්තගජනාදශ්ච මහාංශ්ච රථනිස්වනඃ ॥ 24 ॥
නේදානීං ශ්රූයතේ පුර්යාමස්යාං රාමේ විවාසිතේ ।
චංදනාගරුගංධාංශ්ච මහාර්හාශ්ච නවස්රජඃ ।
ගතේ හි රාමේ තරුණා ස්සංතප්තා නෝපභුංජතේ ॥ 25 ॥
බහිර්යාත්රාං න ගච්ඡංති චිත්රමාල්යධරා නරාඃ ।
නෝත්සවා ස්සංප්රවර්තංතේ රාමශෝකාර්දිතේ පුරේ ॥ 26 ॥
සහ නූනං මම භ්රාත්රා පුරස්යාස්ය ද්යුතිර්ගතා ।
න හි රාජත්යයෝධ්යේයං සාසාරේවාර්ජුනී ක්ෂපා ॥ 27 ॥
කදා නු ඛලු මේ භ්රාතා මහෝත්සව ඉවාऽගතඃ ।
ජනයිෂ්යත්යයෝධ්යායාං හර්ෂං ග්රීෂ්ම ඉවාංබුදඃ ॥ 28 ॥
තරුණෛශ්චාරුවේෂෛශ්ච නරෛරුන්නතගාමිභිඃ ।
සංපතද්භිරයෝධ්යායාං නාභිභාංති මහාපථාඃ ॥ 29 ॥
ඒවං බහුවිධං ජල්පන්විවේශ වසතිං පිතුඃ ।
තේන හීනාං නරේංද්රේණ සිංහහීනාං ගුහාමිව ॥ 30 ॥
තදා තදංතඃ පුරමුංඣිතප්රභං සුරෛරිවෝත්සෘෂ්ටමභාස්කරං දිනම් ।
නිරීක්ෂ්ය සර්වං තු විවික්තමාත්මවාන්මුමෝච බාෂ්පං භරතඃ සුදුඃඛිතඃ ॥ 31 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ චතුර්දශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ॥
