ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුංදරකාංඩම් ।
අථ නවමස්සර්ගඃ ।
තස්යාලයවරිෂ්ඨස්ය මධ්යේ විපුලමායතම් ।
දදර්ශ භවනශ්රේෂ්ඨං හනුමාන්මාරුතාත්මජඃ ॥ 1 ॥
අර්ධයෝජනවිස්තීර්ණමායතං යෝජනං හි තත් ।
භවනං රාක්ෂසේංද්රස්ය බහුප්රාසාදසංකුලම් ॥ 2 ॥
මාර්ගමාණස්තු වෛදේහීං සීතාමායතලෝචනාම් ।
සර්වතඃ පරිචක්රාම හනූමානරිසූදනඃ ॥ 3 ॥
උත්තමං රාක්ෂසාවාසං හනුමානවලෝකයන් ।
ආසසාදාථ ලක්ෂ්මීවාන් රාක්ෂසේංද්රනිවේශනම් ॥ 4 ॥
චතුර්විෂාණෛර්ද්විරදෛස්ත්රිවිෂාණෛස්තථෛව ච ।
පරික්ෂිප්තමසංබාධං රක්ෂ්යමාණමුදායුධෛඃ ॥ 5 ॥
රාක්ෂසීභිශ්ච පත්නීභී රාවණස්ය නිවේශනම් ।
ආහෘතාභිශ්ච වික්රම්ය රාජකන්යාභිරාවෘතම් ॥ 6 ॥
තන්නක්රමකරාකීර්ණං තිමිංගිලඣෂාකුලම් ।
වායුවේගසමාධූතං පන්නගෛරිව සාගරම් ॥ 7 ॥
යා හි වෛශ්රවණේ ලක්ෂ්මීර්යා චේංද්රේ හරිවාහනේ ।
සා රාවණගෘහේ සර්වා නිත්යමේවානපායිනී ॥ 8 ॥
යා ච රාජ්ඤඃ කුබේරස්ය යමස්ය වරුණස්ය ච ।
තාදෘශී තද්විශිෂ්ටා වා ඍද්ධී රක්ෂෝගෘහේෂ්විහ ॥ 9 ॥
තස්ය හර්ම්යස්ය මධ්යස්ථං වේශ්ම චාන්යත්සුනිර්මිතම් ।
බහුනිර්යූහසංකීර්ණං දදර්ශ පවනාත්මජඃ ॥ 10 ॥
බ්රහ්මණෝऽර්ථේ කෘතං දිව්යං දිවි යද්විශ්වකර්මණා ।
විමානං පුෂ්පකං නාම සර්වරත්නවිභූෂිතම් ॥ 11 ॥
පරේණ තපසා ලේභේ යත්කුබේරඃ පිතාමහාත් ।
කුබේරමෝජසා ජිත්වා ලේභේ තද්රාක්ෂසේශ්වරඃ ॥ 12 ॥
ඊහාමෘගසමායුක්ත්තෛඃ කාර්තස්වරහිරමණ්මයෛඃ ।
සුකෘතෛරාචිතං ස්තංභෛඃ ප්රදීප්තමිව ච ශ්රියා ॥ 13 ॥
මේරුමංදරසංකාශෛරුල්ලිඛද්භිරිවාංබරම් ।
කූටාගාරෛශ්ශුභාකාරෛස්සර්වතස්සමලංකෘතම් ॥ 14 ॥
ජ්වලනාර්කප්රතීකාශං සුකෘතං විශ්වකර්මණා ।
හේමසෝපානසංයුක්තං චාරුප්රවරවේදිකම් ॥ 15 ॥
ජාලවාතායනෛර්යුක්තං කාංචනෛඃ ස්ස්ඵාටිකෛරපි ।
ඉංද්රනීලමහානීලමණිප්රවරවේදිකම් ॥ 16 ॥
විද්රුමේණ විචිත්රේණ මණිභිශ්ච මහාඝනෛඃ ।
නිස්තුලාභිශ්ච මුක්තාභිස්තලේනාභිවිරාජිතම් ॥ 17 ॥
චංදනේන ච රක්තේන තපනීයනිභේන ච ।
සුපුණ්යගංධිනා යුක්තමාදිත්යතරුණෝපමම් ॥ 18 ॥
කූටාගාරෛර්වරාකාරෛර්විවිධෛස්සමලංකෘතම් ।
විමානං පුෂ්පකං දිව්යමාරුරෝහ මහාකපිඃ ॥ 19 ॥
තත්රස්ථස්ස තදා ගංධං පානභක්ෂ්යාන්නසංභවම් ।
දිව්යං සම්මූර්ඡිතං ජිඝ්රද්රූපවංතමිවානිලම් ॥ 20 ॥
ස ගංධස්තං මහාසත්ත්වං බංධුර්බංධුමිවෝත්තමම් ।
ඉත ඒහීත්යුවාචේන තත්ර යත්ර ස රාවණඃ ॥ 21 ॥
තතස්තාං ප්රස්ථිතශ්ශාලාං දදර්ශ මහතීං ශුභාම් ।
රාවණස්ය මනඃ කාංතාං කාංතාමිව වරස්ත්රියම් ॥ 22 ॥
මණිසෝපානවිකෘතාං හේමජාලවිභූෂිතාම් ।
ස්ඵාටිකෛරාවෘතතලාං දංතාංතරිතරූපිකාම් ॥ 23 ॥
මුක්තාභිශ්ච ප්රවාලෛශ්ච රූප්යචාමීකරෛරපි ।
විභූෂිතාං මණිස්තංභෛස්සුබහුස්තංභභූෂිතාම් ॥ 24 ॥
නම්රෛරෘජුභිරත්යුච්චෛස්සමංතාත්සුවිභූෂිතෛඃ ।
ස්තංභෛඃ පක්ෂෛරිවාත්යුච්චෛර්දිවං සංප්රස්ථිතාමිව ॥ 25 ॥
මහත්යා කුථයාස්තීර්ණාං පෘථිවීලක්ෂණාංකයා ।
පෘථිවීමිව විස්තීර්ණාං සරාෂ්ට්රගෘහමාලිනීම් ॥ 26 ॥
නාදිතාං මත්තවිහගෛර්දිව්යගංධාධිවාසිතාම් ।
පරාර්ධ්යාස්තරණෝපේතාං රක්ෂෝධිපනිෂේවිතාම් ॥ 27 ॥
ධූම්රාමගරුධූපේන විමලාං හංසපාංඩුරාම් ।
චිත්රාං පුෂ්පෝපහාරේණ කල්මාෂීමිව සුප්රභාම් ॥ 28 ॥
මනස්සංහ්ලාදජනනීං වර්ණස්යාපි ප්රසාදිනීම් ।
තාං ශෝකනාශිනීං දිව්යාං ශ්රියඃ සංජනනීමිව ॥ 29 ॥
ඉංද්රියාණීංද්රියාර්ථෛස්තු පංච පංචභිරුත්තමෛඃ ।
තර්පයාමාස මාතේව තදා රාවණපාලිතා ॥ 30 ॥
ස්වර්ගෝऽයං දේවලෝකෝऽයමිංද්රස්යේයං පුරී භවේත් ।
සිද්ධිර්වේයං පරා හි ස්යාදිත්යමන්යත මාරුතිඃ ॥ 31 ॥
ප්රධ්යායත ඉවාපශ්යත්ප්රදීපාංස්තත්ර කාංචනාන් ।
ධූර්තානිව මහාධූතෛර්දේවනේන පරාජිතාන් ॥ 32 ॥
දීපානාං ච ප්රකාශේන තේජසා රාවණස්ය ච ।
අර්චිර්භිර්භූෂණානාං ච ප්රදීප්තේත්යභ්යමන්යත ॥ 33 ॥
තතෝऽපශ්යත්කුථාऽऽසීනං නානාවරායංබරස්රජම් ।
සහස්රං වරනාරීණාං නානාවේෂවිභූෂිතම් ॥ 34 ॥
පරිවෘත්තේऽර්ධරාත්රේ තු පානනිද්රාවශං ගතම් ।
ක්රීඩිත්වෝපරතං රාත්රෞ සුෂ්වාප බලවත්තදා ॥ 35 ॥
තත්ප්රසුප්තං විරුරුචේ නිශ්ශබ්දාංතරභූෂණම් ।
නිඃශබ්දහංසභ්රමරං යථා පද්මවනං මහත් ॥ 36 ॥
තාසාං සංවෘතදංතානි මීලිතාක්ෂීණි මාරුතිඃ ।
අපශ්යත්පද්මගංධීනි වදනානි සුයෝෂිතාම් ॥ 37 ॥
ප්රබුද්ධානීව පද්මානි තාසාං භූත්වා ක්ෂපාක්ෂයේ ।
පුනස්සංවෘතපත්රාණි රාත්රාවිව බභුස්තදා ॥ 38 ॥
ඉමානි මුඛපද්මානි නියතං මත්තෂට්පදාඃ ।
අංබුජානීව ඵුල්ලානි ප්රාර්ථයංති පුනඃ පුනඃ ॥ 39 ॥
ඉති චාමන්යත ශ්රීමානුපපත්ත්යා මහාකපිඃ ।
මේනේ හි ගුණතස්තානි සමානි සලිලෝද්භවෛඃ ॥ 40 ॥
සා තස්ය ශුශුභේ ශාලා තාභිස්ත්රීභිර්විරාජිතා ।
ශාරදීව ප්රසන්නා ද්යෞස්තාරාභිරභිශෝභිතා ॥ 41 ॥
ස ච තාභිඃ පරිවෘතශ්ශුශුභේ රාක්ෂසාධිපඃ ।
යථා හ්යුඩුපතිශ්ශීමාංස්තාරාභිරභිසංවෘතඃ ॥ 42 ॥
යාශ්ච්යවංතේऽංබරාත්තාරාඃ පුණ්යශේෂසමාවෘතාඃ ।
ඉමාස්තාස්සංගතාඃ කෘත්ස්නා ඉති මේනේ හරිස්තදා ॥ 43 ॥
තාරාණාමිව සුව්යක්තං මහතීනාං ශුභාර්චිෂාම් ।
ප්රභාවර්ණප්රසාදාශ්ච විරේජුස්තත්ර යෝෂිතාම් ॥ 44 ॥
ව්යාවෘත්තගුරුපීනස්රක්ප්රකීර්ණවරභූෂණාඃ ।
පානව්යායාමකාලේෂු නිද්රාපහෘතචේතසඃ ॥ 45 ॥
ව්යාවෘත්තතිලකාඃ කාශ්චිත්කාශ්චිදුද්භ්රංතනූපුරාඃ ।
පාර්ශ්වේ ගලිතහාරාශ්ච කාශ්චිත්පරමයෝෂිතඃ ॥ 46 ॥
මුක්තාහාරාऽවෘතාශ්චාන්යාඃ කාශ්චිද්විස්රස්තවාසසඃ ।
ව්යාවිද්ධරශනාදාමාඃ කිශෝර්ය ඉව වාහිතාඃ ॥ 47 ॥
සුකුංඩලධරාශ්චාන්යා විච්ඡින්නමෘදිතස්රජඃ ।
ගජේංද්රමෘදිතාඃ ඵුල්ලා ලතා ඉව මහාවනේ ॥ 48 ॥
චංද්රාංශුකිරණාභාශ්ච හාරාඃ කාසාංචිදුත්කටාඃ ।
හංසා ඉව බභුස්සුප්තාඃ ස්තනමධ්යේෂු යෝෂිතාම් ॥ 49 ॥
අපරාසාං ච වෛඩූර්යාඃ කාදංබා ඉව පක්ෂිණඃ ।
හේමසූත්රාණි චාන්යාසාං චක්රවාකා ඉවාභවන් ॥ 50 ॥
හංසකාරංඩවාකීර්ණාශ්චක්රවාකෝපශෝභිතාඃ ।
ආපගා ඉව තා රේජුර්ජඝනෛඃ පුලිනෛරිව ॥ 51 ॥
කිංකිණීජාලසංකෝශාස්තා හෛමවිපුලාංබුජාඃ ।
භාවග්රාහා යශස්තීරාඃ සුප්තා නද්ය ඉවාऽऽබභුඃ ॥ 52 ॥
මෘදුෂ්වංගේෂු කාසාංචිත්කුචාග්රේෂු ච සංස්ථිතාඃ ।
බභුර්වර්භූෂණානීව ශුභා භූෂණරාජයඃ ॥ 53 ॥
අංශුකාංතාශ්ච කාසාංචින්මුඛමාරුතකංපිතාඃ ।
උපර්යුපරි වක්ත්රාණාං ව්යාධූයංතේ පුනඃ පුනඃ ॥ 54 ॥
තාඃ පතාකා ඉවෝද්ධූතාඃ පත්නීනාං රුචිරප්රභාඃ ।
නානාවර්ණසුවර්ණානාං වක්ත්රමූලේෂු රේජිරේ ॥ 55 ॥
වවල්ගුශ්චාත්ර කාසාංචිත්කුංඩලානි ශුභාර්චිෂාම් ।
මුඛමාරුතසංසර්ගාන්මංදං මංදං සුයෝෂිතාම් ॥ 56 ॥
ශර්කරාऽසවගංධෛශ්ච ප්රකෘත්යා සුරභිඃ සුඛඃ ।
තාසාං වදනනිශ්වාසස්සිෂේවේ රාවණං තදා ॥ 57 ॥
රාවණානනශංකාශ්ච කාශ්චිද්රාවණයෝෂිතඃ ।
මුඛානි ස්ම සපත්නීනාමුපාජිඝ්රන්පුනඃ පුනඃ ॥ 58 ॥
අත්යර්ථං සක්තමනසෝ රාවණේ තා වරස්ත්රියඃ ।
අස්වතංත්රාඃ සපත්නීනාං ප්රියමේවාऽචරංස්තදා ॥ 59 ॥
බාහූනුපනිධායාන්යාඃ පාරිහාර්යවිභූෂිතාන් ।
අංශුකානි ච රම්යාණි ප්රමදාස්තත්ර ශිශ්යිරේ ॥ 60 ॥
අන්යා වක්ෂසි චාන්යස්යාස්තස්යාඃ කාචිත්පුනර්භුජම් ।
අපරා ත්වංකමන්යස්යාස්තස්යාශ්චාප්යපරා භුජෞ ॥ 61 ॥
ඌරුපාර්ශ්වකටීපෘෂ්ඨමන්යෝන්යස්ය සමාශ්රිතාඃ ।
පරස්පරනිවිෂ්ටාංග්යෝ මදස්නේහවශානුගාඃ ॥ 62 ॥
අන්යෝන්යභුජසූත්රේණ ස්ත්රීමාලා ග්රථිතා හි සා ।
මාලේව ග්රථිතා සූත්රේ ශුශුභේ මත්තෂට්පදා ॥ 63 ॥
ලතානාං මාධවේ මාසි ඵුල්ලානාං වායුසේවනාත් ।
අන්යෝන්ය මාලාග්රථිතං සංසක්තකුසුමෝච්චයම් ॥ 64 ॥
ව්යතිවේෂ්ටිතසුස්කංධමන්යෝන්යභ්රමරාකුලම් ।
ආසීද්වනමිවෝද්ධූතං ස්ත්රීවනං රාවණස්ය තත් ॥ 65 ॥
උචිතේෂ්වපි සුව්යක්තං න තාසාං යෝෂිතාං තදා ।
විවේකඃ ශක්ය ආධාතුං භූෂණාංගාංබරස්රජාම් ॥ 66 ॥
රාවණේ සුඛසංවිෂ්ටේ තාස්ත්රියෝ විවිධප්රභාඃ ।
ජ්වලංතඃ කාංචනා දීපාඃ ප්රෛක්ෂංතානිමිෂා ඉව ॥ 67 ॥
රාජර්ෂිපිතෘදෛත්යානාං ගංධර්වාණාං ච යෝෂිතඃ ।
රාක්ෂසානාං ච යාඃ කන්යාස්තස්ය කාමවශං ගතාඃ ॥ 68 ॥
යුද්ධකාමේන තාඃ සර්වා රාවණේන හෘතාඃ ස්ත්රියඃ ।
සමදා මදනේනෛව මෝහිතාඃ කාශ්චිදාගතාඃ ॥ 69 ॥
න තත්ර කාචිත්ප්රමදා ප්රසහ්ය වීර්යෝපපන්නේන ගුණේන ලබ්ධා ।
න චාන්යකාමාපි න චාන්යපූර්වා විනා වරාර්හාං ජනකාත්මජාං තාම් ॥ 70 ॥
න චාකුලීනා න ච හීනරූපා නාදක්ෂිණා නානුපචාරයුක්තා ।
භාර්යාභවත්තස්ය න හීනසත්ත්වා න චාපි කාංතස්ය න කාමනීයා ॥ 71 ॥
බභූව බුද්ධිස්තු හරීශ්වරස්ය යදීදෘශී රාඝවධර්මපත්නී ।
ඉමා යථා රාක්ෂසරාජභාර්යාඃ සුජාතමස්යේති හි සාධුබුද්ධේඃ ॥ 72 ॥
පුනශ්ච සෝऽචිංතයාදාත්තරූපෝ ධ්රුවං විශිෂ්ටා ගුණතෝ හි සීතා ।
අථායමස්යාං කෘතවාන්මහාත්මා ලංකේශ්වරඃ කෂ්ටමනාර්යකර්ම ॥ 73 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුංදරකාංඩේ නවමස්සර්ගඃ ॥
