ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ත්රිංශස්සර්ගඃ ।
සාංත්ව්යමානා තු රාමේණ මෛථිලී ජනකාත්මජා ।
වනවාසනිමිත්තාය භර්තාරමිදමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
සා තමුත්තමසංවිග්නා සීතා විපුලවක්ෂසම් ।
ප්රණයාච්චාභිමානාච්ච පරිචික්ෂේප රාඝවම් ॥ 2 ॥
කිං ත්වාऽමන්යත වෛදේහඃ පිතා මේ මිථිලාධිපඃ ।
රාම ජාමාතරං ප්රාප්ය ස්ත්රියං පුරුෂවිග්රහම් ॥ 3 ॥
අනෘතං බත ලෝකෝऽයමජ්ඤානාද්යදි වක්ෂ්යති ।
තේජෝ නාස්ති පරං රාමේ තපතීව දිවාකරේ ॥ 4 ॥
කිං හි කෘත්වා විෂණ්ණස්ත්වං කුතෝ වා භයමස්ති තේ ।
යත්පරිත්යක්තුකාමස්ත්වං මාමනන්යපරායණාම් ॥ 5 ॥
ද්යුමත්සේනසුතං වීර සත්යවංතමනුව්රතාම් ।
සාවිත්රීමිව මාං විද්ධි ත්වමාත්මවශවර්තිනීම් ॥ 6 ॥
න ත්වහං මනසාऽප්යන්යං ද්රෂ්ටාऽස්මි ත්වදෘතේऽනඝ ।
ත්වයා රාඝව ගච්ඡේයං යථාऽන්යා කුලපාංසිනී ॥ 7 ॥
ස්වයං තු භාර්යාං කෞමාරීං චිරමධ්යුෂිතාං සතීම් ।
ශෛලූෂ ඉව මාං රාම පරේභ්යෝ දාතුමිච්ඡසි ॥ 8 ॥
යස්ය පථ්යං ච රාමාऽත්ථ යස්ය චාර්ථේऽවරුධ්යසේ ।
ත්වං තස්ය භව වශ්යශ්ච විධේයශ්ච සදාऽනඝ ॥ 9 ॥
ස මාමනාදාය වනං න ත්වං ප්රස්ථාතුමර්හසි ।
තපෝ වා යදි වාऽරණ්යං ස්වර්ගෝ වා ස්යාත්සහ මේ ත්වයා ॥ 10 ॥
න ච මේ භවිතා තත්ර කශ්චිත්පථි පරිශ්රමඃ ।
පෘෂ්ඨතස්තව ගච්ඡංත්යා විහාරශයනේෂ්විව ॥ 11 ॥
කුශකාශශරේෂීකා යේ ච කංටකිනෝ ද්රුමාඃ ।
තූලාජිනසමස්පර්ශා මාර්ගේ මම සහ ත්වයා ॥ 12 ॥
මහාවාතසමුද්ධූතං යන්මාමපකරිෂ්යති ।
රජෝ රමණ තන්මන්යේ පරාර්ථ්යමිව චංදනම් ॥ 13 ॥
ශාද්වලේෂු යථා ශිශ්යේ වනාංතේ වනගෝචර ।
කුථාස්තරණතල්පේෂු කිං ස්යාත්සුඛතරං තතඃ ॥ 14 ॥
පත්රං මූලං ඵලං යත්ත්වමල්පං වා යදි වා බහු ।
දාස්යසි ස්වයමාහෘත්ය තන්මේऽමෘතරසෝපමම් ॥ 15 ॥
න මාතුර්න පිතුස්තත්ර ස්මරිෂ්යාමි න වේශ්මනඃ ।
ආර්තවාන්යුපභුංජානා පුෂ්පාණි ච ඵලානි ච ॥ 16 ॥
න ච තත්ර තතඃ කිංචිද්ද්රෂ්ටුමර්හසි විප්රියම් ।
මත්කෘතේ න ච තේ ශෝකෝ න භවිෂ්යාමි දුර්භරා ॥ 17 ॥
ය ස්ත්වයා සහ ස ස්වර්ගෝ නිරයෝ යස්ත්වයා විනා ।
ඉති ජානන්පරාං ප්රීතිං ගච්ඡ රාම මයා සහ ॥ 18 ॥
අථ මාමේවමව්යග්රාං වනං නෛව නයිෂ්යති ।
විෂමද්යෛව පාස්යාමි මා විශං ද්විෂතාං ගමම් ॥ 19 ॥
පශ්චාදපි හි දුඃඛේන මම නෛවාස්ති ජීවිතම් ।
උජ්ඣිතායාස්ත්වයා නාථ තදෛව මරණං වරම් ॥ 20 ॥
ඉමං හි සහිතුං ශෝකං මුහූර්තමපි නෝත්සහේ ।
කිං පුනර්දශවර්ෂාණි ත්රීණි චෛකං ච දුඃඛිතා ॥ 21 ॥
ඉති සා ශෝකසංතප්තා විලප්ය කරුණං බහු ।
චුක්රෝශ පතිමායස්තා භෘශමාලිංග්ය සස්වරම් ॥ 22 ॥
සා විද්ධා බහුභිර්වාක්යෛර්දිග්ධෛරිව ගජාංගනා ।
චිරසන්නියතං බාෂ්පං මුමෝචාග්නිමිවාරණිඃ ॥ 23 ॥
තස්යා ස්ඵටිකසංකාශං වාරි සංතාපසංභවම් ।
නේත්රාභ්යාං පරිසුස්රාව පංකජාභ්යාමිවෝදකම් ॥ 24 ॥
තච්චෛවාමලචංද්රාභං මුඛමායතලෝචනම් ।
පර්යශුෂ්යත බාෂ්පේණ ජලෝද්ධෘතමිවාංබුජම් ॥ 25 ॥
තාං පරිෂ්වජ්ය බාහුභ්යාං විසංජ්ඤාමිව දුඃඛිතාම් ।
උවාච වචනං රාමඃ පරිවිශ්වාසයංස්තදා ॥ 26 ॥
න දේවි තව දුඃඛේන ස්වර්ගමප්යභිරෝචයේ ।
න හි මේऽස්ති භයං කිංචිත්ස්වයංභෝරිව සර්වතඃ ॥ 27 ॥
තව සර්වමභිප්රායමවිජ්ඤාය ශුභානනේ ।
වාසං න රෝචයේऽරණ්යේ ශක්තිමානපි රක්ෂණේ ॥ 28 ॥
යත්සෘෂ්ටාऽසි මයා සාර්ධං වනවාසාය මෛථිලි ।
න විහාතුං මයා ශක්යා කීර්තිරාත්මවතා යථා ॥ 29 ॥
ධර්මස්තු ගජනාසෝරු සද්භිරාචරිතඃ පුරා ।
තං චාහමනුවර්තේऽද්ය යථා සූර්යං සුවර්චලා ॥ 30 ॥
න ඛල්වහං න ගච්ඡේයං වනං ජනකනංදිනි ।
වචනං තන්නයති මාං පිතු ස්සත්යෝපබෘංහිතම් ॥ 31 ॥
ඒෂ ධර්මස්තු සුශ්රෝණි පිතුර්මාතුශ්ච වශ්යතා ।
අතශ්ච තං ව්යතික්රම්ය නාහං ජීවිතුමුත්සහේ ॥ 32 ॥
අස්වාධීනං කථං දෛවං ප්රකාරෛරභිරාධ්යතේ ।
ස්වාධීනං සමතික්රම්ය මාතරං පිතරං ගුරුම් ॥ 33 ॥
යත්ත්රයං තත්ත්රයෝ ලෝකාඃ පවිත්රං තත්සමං භුවි ।
නාන්යදස්ති ශුභාපාංගේ තේනේදමභිරාධ්යතේ ॥ 34 ॥
න සත්යං දානමානෞ වා න යජ්ඤාශ්චාප්තදක්ෂිණාඃ ।
තථා බලකරා ස්සීතේ යථා සේවා පිතුර්හිතා ॥ 35 ॥
ස්වර්ගෝ ධනං වා ධාන්යං වා විද්යාඃ පුත්රාස්සුඛානි ච ।
ගුරුවෘත්ත්යනුරෝධේන න කිංචිදපි දුර්ලභම් ॥ 36 ॥
දේවගංධර්වගෝලෝකාන්බ්රහ්මලෝකාං ස්තථාऽපරාන් ।
ප්රාප්නුවංති මහාත්මානෝ මාතාපිතෘපරායණාඃ ॥ 37 ॥
ස මාං පිතා යථා ශාස්ති සත්යධර්මපථේ ස්ථිතඃ ।
තථා වර්තිතුමිච්ඡාමි ස හි ධර්මස්සනාතනඃ ॥ 38 ॥
මම සන්නා මතිස්සීතේ ත්වාං නේතුං දංඩකාවනම් ।
වසිෂ්යාමීති සා ත්වං මාමනුයාතුං සුනිශ්චිතා ॥ 39 ॥
සා හි සෘෂ්ටාऽනවද්යාංගි වනාය මදිරේක්ෂණේ ।
අනුගච්ඡස්ව මාං භීරු සහධර්මචරී භව ॥ 40 ॥
සර්වථා සදෘශං සීතේ මම ස්වස්ය කුලස්ය ච ।
ව්යවසායමනුක්රාංතා කාංතේ ත්වමතිශෝභනම් ॥ 41 ॥
ආරභස්ව ශුභශ්රෝණි වනවාසක්ෂමාඃ ක්රියාඃ ।
නේදානීං ත්වදෘතේ සීතේ ස්වර්ගෝऽපි මම රෝචතේ ॥ 42 ॥
බ්රාහ්මණේභ්යශ්ච රත්නානි භික්ෂුකේභ්යශ්ච භෝජනම් ।
දේහි චාශංසමානේභ්ය ස්සංත්වරස්ව ච මා චිරම් ॥ 43 ॥
භූෂණානි මහාර්හාණි වරවස්ත්රාණි යානි ච ।
රමණීයාශ්ච යේ කේචිත්ක්රීඩාර්ථාශ්චාප්යුපස්කරාඃ ॥ 44 ॥
ශයනීයානි යානානි මම චාන්යානි යානි ච ।
දේහි ස්වභෘත්යවර්ගස්ය බ්රාහ්මණානාමනංතරම් ॥ 45 ॥
අනුකූලං තු සා භර්තුර්ජ්ඤාත්වා ගමනමාත්මනඃ ।
ක්ෂිප්රං ප්රමුදිතා දේවී දාතුමේවෝපචක්රමේ ॥ 46 ॥
තතඃ ප්රහෘෂ්ටා ප්රතිපූර්ණමානසා යශශ්විනී භර්තුරවේක්ෂ්ය භාෂිතම් ।
ධනානි රත්නානි ච දාතුමංගනා ප්රචක්රමේ ධර්මභෘතාං මනස්ස්විනී ॥ 47 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ත්රිංශස්සර්ගඃ ॥
