ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාංඩම් ।
අථ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
කෘත්වෛවමුදකං තස්මෛ ප්රස්ථිතෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ।
අවේක්ෂංතෞ වනේ සීතාං පශ්චිමාං ජග්මතුර්දිශම් ॥ 1 ॥
තෞ දිශං දක්ෂිණාං ගත්වා ශරචාපාසිධාරිණෞ ।
අවිප්රහතමෛක්ෂ්වාකෞ පංථානං ප්රතිපේදතුඃ ॥ 2 ॥
ගුල්මෛර්වෘක්ෂෛශ්ච බහුභිර්ලතාභිශ්ච ප්රවේෂ්ටිතම් ।
ආවෘතං සර්වතෝ දුර්ගං ගහනං ඝෝරදර්ශනම් ॥ 3 ॥
ව්යතික්රම්ය තු වේගේන ව්යාලසිංහනිෂේවිතම් ।
සුභීමං තන්මහාරණ්යං ව්යතියාතෞ මහාබලෞ ॥ 4 ॥
තතඃ පරං ජනස්ථානාතත්රික්රෝශං ගම්ය රාඝවෞ ।
ක්රෞංචාරණ්යං විවිශතුර්ගහනං තෞ මහෞජසෞ ॥ 5 ॥
නානාමේඝඝනප්රඛ්යං ප්රහෘෂ්ටමිව සර්වතඃ ।
නානාපක්ෂිගණෛර්යුක්තං නානාව්යාලමෘගෛර්යුතම් ॥ 6 ॥
දිදෘක්ෂමාණෞ වෛදේහීං තද්වනං තෞ විචික්යතුඃ ।
තත්ර තත්රාවතිෂ්ඨංතෞ සීතාහරණකර්ශිතෞ ॥ 7 ॥
තතඃ පූර්වේණ තෞ ගත්වා ත්රික්රෝශං භ්රාතරෞ තදා ।
ක්රෞංචාරණ්යමතික්රම්ය මතංගාශ්රමමංතරා ॥ 8 ॥
දෘෂ්ට්වා තු තද්වනං ඝෝරං බහුභීමමෘගද්විජම් ।
නනාසත්ත්වසමාකීර්ණං සර්වං ගහනපාදපම් ॥ 9 ॥
දදෘශාතේ තු තෞ තත්ර දරීං දශරථාත්මජෞ ।
පාතාලසමගංභීරාං තමසා නිත්යසංවෘතාම් ॥ 10 ॥
ආසාද්ය තෞ නරව්යාඝ්රෞ දර්යාස්තස්යාවිදූරතඃ ।
දදෘශාතේ මහාරූපාං රාක්ෂසීං විකෘතානනාම් ॥ 11 ॥
භයදාමල්පසත්ත්වානාං බීභත්සාං රෞද්රදර්ශනාම් ।
ලංබෝදරීං තීක්ෂ්ණදංෂ්ට්රාං කරාලීං පරුෂත්වචම් ॥ 12 ॥
භක්ෂයංතීං මෘගාන්භීමාන්විකටාං මුක්තමූර්ධජාම් ।
ප්රෛක්ෂේතාං තෞ තතස්තත්ර භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ॥ 13 ॥
සා සමාසාද්ය තෞ වීරෞ ව්රජංතං භ්රාතුරග්රතඃ ।
ඒහි රංස්යාවහේත්යුක්ත්වා සමාලංබත ලක්ෂ්මණම් ॥ 14 ॥
උවාච චෛනං වචනං සෞමිත්රිමුපගූහ්ය සා ।
අහං ත්වයෝමුඛී නාම ලබ්ධා තේ ත්වමසි ප්රියඃ ॥ 15 ॥
නාථ පර්වතකූටේෂු නදීනාං පුලිනේෂු ච ।
ආයුශ්ශේෂමිමං වීර ත්වං මයා සහ රංස්යසේ ॥ 16 ॥
ඒවමුක්තස්තු කුපිතඃ ඛඩ්ගමුද්ධෘත්ය ලක්ෂ්මණඃ ।
කර්ණනාසාස්තනං තස්යා නිචකර්තාරිසූදනඃ ॥ 17 ॥
කර්ණනාසේ නිකෘත්තේ තු විස්වරං සා විනද්ය ච ।
යථාගතං ප්රදුද්රාව රාක්ෂසී භීමදර්ශනා ॥ 18 ॥
තස්යාං ගතායාං ගහනං ව්රජංතෞ වනමෝජසා ।
ආසේදතුරමිත්රඝ්නෞ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ॥ 19 ॥
ලක්ෂ්මණස්තු මහාතේජාස්සත්ත්වවාන් ශීලවාන් ශුචිඃ ।
අබ්රවීත්ප්රාංජලිර්වාක්යං භ්රාතරං දීප්තතේජසම් ॥ 20 ॥
ස්පංදතේ ච දෘඪං බාහුරුද්විග්නමිව මේ මනඃ ।
ප්රායශශ්චාප්යනිෂ්ටානි නිමිත්තාන්යුපලක්ෂයේ ॥ 21 ॥
තස්මාත්සජ්ජීභවාර්ය ත්වං කුරුෂ්ව වචනං හිතම් ।
මමෛව හි නිමිත්තානි සද්යශ්ශංසංති සංභ්රමම් ॥ 22 ॥
ඒෂ වංචුලකෝ නාම පක්ෂී පරමදාරුණඃ ।
ආවයෝර්විජයං යුද්ධේ ශංසන්නිව විනර්දති ॥ 23 ॥
තයෝරන්වේෂතෝරේවං සර්වං තද්වනමෝජසා ।
සංජජ්ඤේ විපුලඃ ශබ්දෝ ප්රභංජන්නිව තද්වනම් ॥ 24 ॥
සංවේෂ්ටිතමිවාත්යර්ථං ගගනං මාතරිශ්වනා ।
වනස්ය තස්ය ශබ්දෝऽභූද්දිවමාපූරයන්නිව ॥ 25 ॥
තං ශබ්දං කාංක්ෂමාණස්තු රාමඃ කක්ෂේ සහානුජඃ ।
දදර්ශ සුමහාකායං රාක්ෂසං විපුලෝදරම් ॥ 26 ॥
ආසේදතුස්තතස්තත්ර තාවුභෞ ප්රමුඛේ ස්ථිතම් ।
විවෘද්ධමශිරෝග්රීවං කබංධමුදරේ මුඛම් ॥ 27 ॥
රෝමභිර්නිචිතෛස්තීක්ෂ්ණෛර්මහාගිරිමිවෝඡ්රිතම් ।
නීලමේඝනිභං රෞද්රං මේඝස්තනිතනිස්වනම් ॥ 28 ॥
අග්නිජ්වාලානිකාශේන ලලාටස්ථේන දීප්යතා ।
මහාපක්ෂ්මේණ පිංගේන විපුලේනායතේන ච ॥ 29 ॥
ඒකේනෝරසි ඝෝරේණ නයනේනාශුදර්ශිනා ।
මහාදංෂ්ට්රෝපපන්නං තල්ලේලිහානං මහාමුඛම් ॥ 30 ॥
භක්ෂයංතං මහාඝෝරානෘක්ෂසිංහමෘගද්විපාන් ।
ඝෝරෞ භුජෞ විකුර්වාණමුභෞ යෝජනමායතෞ ॥ 31 ॥
කරාභ්යාං විවිධාන්ගෘහ්යඍක්ෂාන්පක්ෂිගණාන්මෘගාන් ।
ආකර්ෂංතං විකර්ෂංතමනේකාන්මෘගයූථපාන් ॥ 32 ॥
ස්ථිතමාවෘත්ය පංථානං තයෝර්භ්රාත්රෝඃ ප්රපන්නයෝඃ ।
අථ තෞ සමභික්රම්ය ක්රෝශමාත්රේ දදර්ශතුඃ ॥ 33 ॥
මහාංතං දාරුණං භීමං කබංධං භුජසංවෘම් ।
කබංධමිව සංස්ථානාදතිඝෝරප්රදර්ශනම් ॥ 34 ॥
ස මහාබාහුරත්යර්ථං ප්රසාර්ය විපුලෞ භුජෞ ।
ජග්රාහ සහිතාවේව රාඝවෞ පීඩයන්බලාත් ॥ 35 ॥
ඛඩ්ගිනෞ දෘඪධන්වානෞ තිග්මතේජෝවපුර්ධරෞ ।
භ්රාතරෞ විවශං ප්රාප්තෞ කෘෂ්යමාණෞ මහාබලෞ ॥ 36 ॥
තත්ර ධෛර්යේණ ශූරස්තු රාඝවෝ නෛව විව්යථේ ।
බාල්යාදනාශ්රයත්වාච්ච ලක්ෂ්මණස්ත්වතිවිව්යථේ ॥ 37 ॥
උවාච ස විෂණ්ණස්සන්රාඝවං රාඝවානුජඃ ।
පශ්ය මාං වීර විවශං රාක්ෂසස්ය වශං ගතම් ॥ 38 ॥
මයෛකේන විනිර්යුක්තඃ පරිමුංචස්ව රාඝව ।
මාං හි භූතබලිං දත්වා පලායස්ව යථාසුඛම් ॥ 39 ॥
අධිගංතාසි වෛදේහීමචිරේණේති මේ මතිඃ ।
ප්රතිලභ්ය ච කාකුත්ස්ථ පිතෘපෛතාමහීං මහීම් ॥ 40 ॥
තත්ර මාං රාම රාජ්යස්ථස්ස්මර්තුමර්හසි සර්වදා ।
ලක්ෂ්මණේනෛවමුක්තස්තු රාමස්සෞමිත්රිමබ්රවීත් ॥ 41 ॥
මා ස්ම ත්රාසං කෘථා වීර න හි ත්වාදෘග්විෂීදති ।
ඒතස්මින්නංතරේ ක්රූරෝ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ॥ 42 ॥
පප්රච්ඡ ඝනනිර්ඝෝෂඃ කබංධෝ දානවෝත්තමඃ ।
කෞ යුවාං වෘෂභස්කංධෞ මහාඛඩ්ගධනුර්ධරෞ ॥ 43 ॥
ඝෝරං දේශමිමං ප්රාප්තෞ මම භක්ෂාවුපස්ථිතෞ ।
වදතං කාර්යමිහ වාං කිමර්ථං චාගතෞ යුවාම් ॥ 44 ॥
ඉමං දේශමනුප්රාප්තෞ ක්ෂුධාර්තස්යේහ තිෂ්ඨතඃ ।
සබාණචාපඛඩ්ගෞ ච තීක්ෂ්ණශෘංගාවිවර්ෂභෞ ॥ 45 ॥
මමාස්යමනුසංප්රාප්තෞ දුර්ලභං ජීවිතං පුනඃ ।
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා කබංධස්ය දුරාත්මනඃ ॥ 46 ॥
උවාච ලක්ෂ්මණං රාමෝ මුඛේන පරිශුෂ්යතා ।
කෘච්ඡ්රාත් කෘච්ඡ්රතරං ප්රාප්ය දාරුණං සත්යවික්රමඃ ॥ 47 ॥
ව්යසනං ජීවිතාංතාය ප්රාප්තමප්රාප්ය තාං ප්රියාම් ।
කාලස්ය සුමහද්වීර්යං සර්වභූතේෂු ලක්ෂ්මණ ॥ 48 ॥
ත්වාං ච මාං ච නරව්යාඝ්ර ව්යසනෛඃ පශ්ය මෝහිතෞ ।
නාතිභාරෝස්ති කාලස්ය සර්වභූතේෂු ලක්ෂ්මණ ॥ 49 ॥
ශූරාශ්ච බලවංතශ්ච කෘතාස්ත්රාශ්ච රණාජිරේ ।
කාලාභිපන්නාස්සීදංති යථා වාලුකසේතවඃ ॥ 50 ॥
ඉති බ්රුවාණෝ දෘඪසත්යවික්රමෝ මහායශා දාශරථිඃ ප්රතාපවාන් ।
අවේක්ෂ්ය සෞමිත්රිමුදග්රපෞරුෂං ස්ථිරාං තදා ස්වාං මතිමාත්මනාऽකරෝත් ॥ 51 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාංඩේ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
