ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ තෘතීයස්සර්ගඃ ।
තේෂාමංජලිපද්මානි ප්රගෘහීතානි සර්වශඃ ।
ප්රතිගෘහ්යාබ්රවීද්රාජා තේභ්යඃ ප්රියහිතං වචඃ ॥ 1 ॥
අහෝऽස්මි පරමප්රීතඃ ප්රභාවශ්චාතුලෝ මම ।
යන්මේ ජ්යේෂ්ඨං ප්රියං පුත්රං යෞවරාජ්යස්ථමිච්ඡථ ॥ 2 ॥
ඉති ප්රත්යර්ච්ය තාන්රාජා බ්රාහ්මණානිදමබ්රවීත් ।
වසිෂ්ඨං වාමදේවං ච තේෂාමේවෝපශෘණ්වතාම් ॥ 3 ॥
චෛත්රශ්ශ්රීමානයං මාසඃ පුණ්යඃ පුෂ්පිතකානනඃ ।
යෞවරාජ්යාය රාමස්ය සර්වමේවෝපකල්ප්යතාම් ॥ 4 ॥
රාජ්ඤස්තූපරතේ වාක්යේ ජනඝෝෂෝ මහානභූත් ।
ශනෛස්තස්මින්ප්රශාංතේ ච ජනඝෝෂේ ජනාධිපඃ ॥ 5 ॥
වසිෂ්ඨං මුනිශාර්දූලං රාජා වචනමබ්රවීත් ।
අභිෂේකාය රාමස්ය යත්කර්ම සපරිච්ඡදම් ॥ 6 ॥
තදද්ය භගවන් සර්වමාජ්ඤාපයිතු මර්හසි ।
තච්ඡ්රුත්වා භූමිපාලස්ය වසිෂ්ඨෝ ද්විජසත්තමඃ ॥ 7 ॥
ආදිදේශාග්රතෝ රාජ්ඤ ස්ස්ථිතාන්යුක්තාන් කෘතාංජලීන් ।
සුවර්ණාදීනි රත්නානි බලීන් සර්වෞෂධීරපි ॥ 8 ॥
ශුක්ලමාල්යාංශ්ච ලාජාංශ්ච පෘථක්ච මධුසර්පිෂී ।
අහතානි ච වාසාංසි රථං සර්වායුධාන්යපි ॥ 9 ॥
චතුරංගබලං චෛව ගජං ච ශුභලක්ෂණම් ।
චාමරව්යජනේ ශ්වේතේ ධ්වජං ඡත්රං ච පාංඩුරම් ॥ 10 ॥
ශතං ච ශාතකුංභානාං කුංභානාග්නිවර්චසාම් ।
හිරණ්යශෘංගමෘෂභං සමග්රං ව්යාඝ්රචර්ම ච ॥ 11 ॥
උපස්ථාපයත ප්රාතරග්න්යගාරං මහීපතේඃ ।
සුවර්ණාදීනි රත්නානි බලීන් සර්වෞෂධීරපි ॥ 12 ॥
ශුක්ලමාල්යාංශ්ච ලාජාංශ්ච පෘථක්ච මධුසර්පිෂී ।
අහතානි ච වාසාංසි රථං සර්වායුධාන්යපි ॥ 13 ॥
චතුරංගබලං චෛව ගජං ච ශුභලක්ෂණම් ।
චාමරව්යජනේ ශ්වේතේ ධ්වජං ඡත්රං ච පාංඩුරම් ॥ 14 ॥
ශතං ච ශාතකුංභානාං කුංභානාග්නිවර්චසාම් ।
හිරණ්යශෘංගමෘෂභං සමග්රං ව්යාඝ්රචර්ම ච ॥ 15 ॥
උපස්ථාපයත ප්රාතරග්න්යගාරං මහීපතේඃ ।
යච්චාන්යත්කිංචිදේෂ්ටව්යං තත්සර්වමුපකල්ප්යතාම් ॥ 16 ॥
අංතඃපුරස්ය ද්වාරාණි සර්වස්ය නගරස්ය ච ।
චංදනස්රග්භිරර්ච්යංතාං ධූපෛශ්ච ඝ්රාණහාරිභිඃ ॥ 17 ॥
ප්රශස්තමන්නං ගුණවද්දධික්ෂීරෝපසේචනම් ।
ද්විජානාං ශතසාහස්රේ යත්ප්රකාමමලං භවේත් ॥ 18 ॥
සත්කෘත්ය ද්විජමුඛ්යානාං ශ්වඃප්රභාතේ ප්රදීයතාම් ।
ඝෘතං දධි ච ලාජාශ්ච දක්ෂිණාශ්චාපි පුෂ්කලාඃ ॥ 19 ॥
සූර්යේऽභ්යුදිතමාත්රේ ශ්වෝ භවිතා ස්වස්තිවාචනම් ।
බ්රාහ්මණාශ්ච නිමංත්ර්යංතාං කල්ප්යංතාමාසනානි ච ॥ 20 ॥
ආබධ්යංතාං පතාකාශ්ච රාජමාර්ගශ්ච සිංච්යතාම් ।
සර්වේ ච තාලාවචරා ගණිකාශ්ච ස්වලංකෘතාඃ ॥ 21 ॥
කක්ෂ්යාං ද්විතීයාමාසාද්ය තිෂ්ඨංතු නෘපවේශ්මනඃ ।
දේවායතනචෛත්යේෂුසාන්නභක්ෂා ස්සදක්ෂිණාඃ ॥ 22 ॥
උපස්ථාපයිතව්යා ස්ස්යුර්මාල්යයෝග්යාඃ පෘථක්පෘථක් ।
දීර්ඝාසිබද්ධා යෝධාශ්ච සන්නද්ධා මෘෂ්ටවාසසඃ ॥ 23 ॥
මහාරාජාංගණං සර්වේ ප්රවිශංතු මහෝදයම් ।
ඒවං ව්යාදිශ්ය විප්රෞ තෞ ක්රියාස්තත්ර සුනිෂ්ඨිතෞ ॥ 24 ॥
චක්රතුශ්චෛව යච්ඡේෂං පාර්ථිවාය නිවේද්ය ච ।
කෘතමිත්යේව චාබ්රූතාං අභිගම්ය ජගත්පතිම් ॥ 25 ॥
යථෝක්තවචනං ප්රීතෞ හර්ෂයුක්තෞ ද්විජර්ෂභෞ ।
තතස්සුමංත්රං ද්යුතිමාන්රාජා වචනමබ්රවීත් ।
රාමඃ කෘතාත්මා භවතා ශීඝ්රමානීයතාමිති ॥ 26 ॥
ස තථේති ප්රතිජ්ඤාය සුමංත්රෝ රාජශාසනාත් ॥ 27 ॥
රාමං තත්රානයාංචක්රේ රථේන රථිනාං වරම් ।
අථ තත්ර සමාසීනා ස්තදා දශරථං නෘපම් ॥ 28 ॥
ප්රාච්යෝදීච්යාඃ ප්රතීච්යාශ්ච දාක්ෂිණාත්යාශ්ච භූමිපාඃ ।
ම්ලේච්ඡාශ්චාර්යාශ්ච යේ චාන්යේ වනශෛලාංතවාසිනඃ ॥ 29 ॥
උපාසාංචක්රිරේ සර්වේ තං දේවා ඉව වාසවම් ।
තේෂාං මධ්යේ ස රාජර්ෂිර්මරුතාමිව වාසවඃ ॥ 30 ॥
ප්රාසාදස්ථෝ රථගතං දදර්ශායාංතමාත්මජම් ।
ගංධර්වරාජප්රතිමං ලෝකේ විඛ්යාතපෞරුෂම් ॥ 31 ॥
දීර්ඝබාහුං මහාසත්ත්වං මත්තමාතංගගාමිනම් ।
චංද්රකාංතානනං රාමමතීව ප්රියදර්ශනම් ॥ 32 ॥
රූපෞදාර්යගුණෛඃ පුංසාං දෘෂ්ටිචිත්තාපහාරිණම් ।
ඝර්මාභිතප්තාඃ පර්ජන්යං හ්ලාදයංතමිව ප්රජාඃ ॥ 33 ॥
න තතර්ප සමායාංතං පශ්යමානෝ නරාධිපඃ ।
අවතාර්ය සුමංත්රස්තං රාඝවං ස්යංදනෝත්තමාත් ॥ 34 ॥
පිතුස්සමීපං ගච්ඡංතං ප්රාංජලිඃ පෘෂ්ඨතෝऽන්වගාත් ।
ස තං කෛලාසශෘංගාභං ප්රාසාදං නරපුංගවඃ ॥ 35 ॥
ආරුරෝහ නෘපං ද්රෂ්ටුං සහ සූතේන රාඝවඃ ।
ස ප්රාංජලිරභිප්රේත්ය ප්රණතඃ පිතුරංතිකේ ॥ 36 ॥
නාම ස්වං ශ්රාවයන්රාමෝ වවංදේ චරණෞ පිතුඃ ।
තං දෘෂ්ට්වා ප්රණතං පාර්ශ්වේ කෘතාංජලිපුටං නෘපඃ ॥ 37 ॥
ගෘහ්යාංජලෞ සමාකෘෂ්ය සස්වජේ ප්රියමාත්මජම් ।
තස්මෛ චාභ්යුදිතං දිව්යං මණිකාංචනභූෂිතම් ॥ 38 ॥
දිදේශ රාජා රුචිරං රාමාය පරමාසනම් ।
තදාසනවරං ප්රාප්ය ව්යදීපයත රාඝවඃ ॥ 39 ॥
ස්වයෛව ප්රභයා මේරුමුදයේ විමලෝ රවිඃ ।
තේන විභ්රාජතා තත්ර සා සභාऽභිව්යරෝචත ॥ 40 ॥
විමලග්රහනක්ෂත්රා ශාරදී ද්යෞරිවේංදුනා ।
තං පශ්යමානෝ නෘපතිස්තුතෝෂ ප්රියමාත්මජම් ॥ 41 ॥
අලංකෘතමිවාත්මානමාදර්ශතලසංස්ථිතම් ।
ස තං සස්මිතමාභාෂ්ය පුත්රං පුත්රවතාං වරඃ ॥ 42 ॥
උවාචේදං වචෝ රාජා දේවේංද්රමිව කාශ්යපඃ ।
ජ්යේෂ්ඨායාමසි මේ පත්න්යාං සදෘශ්යාං සදෘශස්සුතඃ ॥ 43 ॥
උත්පන්නස්ත්වං ගුණශ්රේෂ්ඨෝ මම රාමාත්මජඃ ප්රියඃ ।
යතස්ත්වයා ප්රජාශ්චේමා ස්ස්වගුණෛරනුරංජිතාඃ ॥ 44 ॥
තස්මාත්ත්වං පුෂ්යයෝගේන යෞවරාජ්යමවාප්නුහි ।
කාමතස්ත්වං ප්රකෘත්යෛව විනීතෝ ගුණවානසි ॥ 45 ॥
ගුණවත්යපි තු ස්නේහාත්පුත්ර වක්ෂ්යාමි තේ හිතම් ।
භූයෝ විනයමාස්ථාය භව නිත්යං ජිතේංද්රියඃ ॥ 46 ॥
කාමක්රෝධසමුත්ථානි ත්යජේථා ව්යසනානි ච ।
පරෝක්ෂයා වර්තමානෝ වෘත්ත්යා ප්රත්යක්ෂයා තථා ॥ 47 ॥
අමාත්යප්රභෘතීස්සර්වාඃප්රකෘතීශ්චානුරංජය ।
කෝෂ්ඨාගාරායුධාගාරෛඃකෘත්වා සන්නිචයාන්බහූන් ॥ 48 ॥
තුෂ්ටානුරක්තප්රකෘතිර්යඃ පාලයති මේදිනීම් ।
තස්යනංදංති මිත්රාණි ලබ්ධ්වාऽමෘතමිවාමරාඃ ॥ 49 ॥
තස්මාත්ත්වමපි චාත්මානං නියම්යෛවං සමාචර ।
තච්ඡ්රුත්වා සුහෘදස්තස්ය රාමස්ය ප්රියකාරිණඃ ॥ 50 ॥
ත්වරිතාඃ ශීඝ්රමභ්යේත්ය කෞසල්යායෛ න්යවේදයන් ।
සා හිරණ්යං ච ගාශ්චෛව රත්නානි විවිධානි ච ॥ 51 ॥
ව්යාදිදේශ ප්රියාඛ්යේභ්යඃ කෞසල්යා ප්රමදෝත්තමා ।
අථාऽභිවාද්ය රාජානං රථමාරුහ්ය රාඝවඃ ॥ 52 ॥
යයෞ ස්වං ද්යුතිමද්වේශ්ම ජනෞඝෛඃ ප්රතිපූජිතඃ ।
තේ චාපි පෞරා නෘපතේර්වචස්ත ච්ඡෘත්වා තථා ලාභමිවේෂ්ටමාශු ।
නරේංද්රමාමංත්ර්ය ගෘහාණි ගත්වා දේවාන්සමානර්චුරතිප්රහෘෂ්ටාඃ ॥ 53 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ තෘතීයස්සර්ගඃ ॥
