ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුංදරකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටපංචාශස්සර්ගඃ ।
තතස්තස්ය ගිරේඃ ශෘංගේ මහේංද්රස්ය මහාබලාඃ ।
හනුමත්ප්රමුඛාඃ ප්රීතිං හරයෝ ජග්මුරුත්තමාම් ॥ 1 ॥
තං තතඃ ප්රීතිසංහෘෂ්ටඃ ප්රීතිමංතං මහාකපිම් ।
ජාංබවාන්කාර්යවෘත්තාංතමපෘච්ඡදනිලාත්මජම් ॥ 2 ॥
කථං දෘෂ්ටා ත්වයා දේවී කථං වා තත්ර වර්තතේ ।
තස්යාං වා ස කථංවෘත්තඃ ක්රූරකර්මා දශානනඃ ॥ 3 ॥
තත්ත්වතස්සර්වමේතන්නඃ ප්රබ්රූහි ත්වං මහාකපේ ।
ශ්රුතාර්ථාශ්චිංතයිෂ්යාමෝ භූයඃ කාර්යවිනිශ්චයම් ॥ 4 ॥
යශ්චාර්ථස්තත්ත්ර වක්තව්යෝ ගතෛරස්මාභිරාත්මවාන් ।
රක්ෂිතව්යං ච යත්තත්ර තද්භවාන්ව්යාකරෝතු නඃ ॥ 5 ॥
ස නියුක්තස්තතස්තේන සංප්රහෘෂ්ටතනූරුහඃ ।
ප්රණම්ය ශිරසා දේව්යෛ සීතායෛ ප්රත්යභාෂත ॥ 6 ॥
ප්රත්යක්ෂමේව භවතාං මහේංද්රාග්රාත්ඛාමාප්ලුතඃ ।
උදධේර්දක්ෂිණං පාරං කාංක්ෂමාණ ස්සමාහිතඃ ॥ 7 ॥
ගච්ඡතශ්ච හි මේ ඝෝරං විඝ්නරූපමිවාභවත් ।
කාංචනං ශිඛරං දිව්යං පශ්යාමි සුමනෝහරම් ॥ 8 ॥
ස්ථිතං පංධානමාවෘත්ය මේනේ විඝ්නං ච තං නගම් ।
උපසංගම්ය තං දිව්යං කාංචනං නගසත්තමම් ॥ 9 ॥
කෘතා මේ මනසා බුද්ධිර්භේත්තව්යෝऽයං මයේති ච ।
ප්රහතං ච මයා තස්ය ලාංගූලේන මහාගිරේඃ ॥ 10 ॥
ශිඛරං සූර්යසංකාශං ව්යශීර්යත සහස්රධා ।
ව්යවසායං ච තං බුද්ධ්වා ස හෝවාච මහාගිරිඃ ॥ 11 ॥
පුත්ත්රේති මධුරාං වාණීං මනඃ ප්රහ්ලාදයන්නිව ।
පිතෘව්යං චාපි මාං විද්ධි සඛායං මාතරිශ්වනඃ ॥ 12 ॥
මෛනාකමිති විඛ්යාතං නිවසංතං මහෝදධෞ ।
පක්ෂවංතඃ පුරා පුත්ත්ර බභූවුඃ පර්වතෝත්තමාඃ ॥ 13 ॥
ඡංදතඃ පෘථිවීං චේරුර්බාධමානාඃ සමංතතඃ ।
ශ්රුත්වා නගානාං චරිතං මහේංද්රඃ පාකශාසනඃ ॥ 14 ॥
චිච්ඡේද භගවාන් පක්ෂාන්වජ්රේණෛෂාං සහස්රශඃ ।
අහං තු මෝක්ෂිතස්තස්මාත්තව පිත්රා මහාත්මනා ॥ 15 ॥
මාරුතේන තදා වත්ස ප්රක්ෂිප්තෝऽස්මි මහාර්ණවේ ।
රාමස්ය ච මයා සාහ්යේ වර්තිතව්යමරිංදම ॥ 16 ॥
රාමෝ ධර්මභෘතාං ශ්රේෂ්ඨෝ මහේංද්රසමවික්රමඃ ।
ඒතච්ඡ්රුත්වා වචස්තස්ය මෛනාකස්ය මහාත්මනඃ ॥ 17 ॥
කාර්යමාවේද්ය තු ගිරේරුද්යතං ච මනෝ මම ।
තේන චාහමනුජ්ඤාතෝ මෛනාකේන මහාත්මනා ॥ 18 ॥
ස චාප්යංතර්හිතඃ ශෛලෝ මානුෂේණ වපුෂ්මතා ।
ශරීරේණ මහාශෛලඃ ශෛලේන ච මහෝදධෞ ॥ 19 ॥
උත්තමං ජවමාස්ථාය ශේෂං පංථානමාස්ථිතඃ ।
තතෝऽහං සුචිරං කාලං වේගේනාභ්යාගමං පථි ॥ 20 ॥
තතඃ පශ්යාම්යහං දේවීං සුරසාං නාගමාතරම් ।
සමුද්රමධ්යේ සා දේවී වචනං මාමභාෂත ॥ 21 ॥
මම භක්ෂඃ ප්රදිෂ්ටස්ත්වමමරෛර්හරිසත්තම ।
අතස්ත්වාං භක්ෂයිෂ්යාමි විහිතස්ත්වං චිරස්ය මේ ॥ 22 ॥
ඒවමුක්ත ස්සුරසයා ප්රාංජලිඃ ප්රණතඃ ස්ථිතඃ ।
විවර්ණවදනෝ භූත්වා වාක්යං චේදමුදීරයම් ॥ 23 ॥
රාමෝ දාශරථිඃ ශ්රීමාන් ප්රවිෂ්ටෝ දංඩකාවනම් ।
ලක්ෂ්මණේන සහ භ්රාත්රා සීතයා ච පරංතපඃ ॥ 24 ॥
තස්ය සීතා හෘතා භාර්යා රාවණේන දුරාත්මනා ।
තස්යා ස්සංකාශං දූතෝऽහං ගමිෂ්යේ රාමශාසනාත් ॥ 25 ॥
කර්තුමර්හසි රාමස්ය සාහාය්යං විෂයේ සතී ।
අථවා මෛථිලීං දෘෂ්ට්වා රාමං චාක්ලිෂ්ටකාරිණම් ॥ 26 ॥
ආගමිෂ්යාමි තේ වක්ත්රං සත්යං ප්රතිශෘණෝමි තේ ।
ඒවමුක්තා මයා සා තු සුරසා කාමරූපිණී ॥ 27 ॥
අබ්රවීන්නාතිවර්තේත කශ්චිදේෂ වරෝ මම ।
ඒවමුක්තස්සුරසයා දශයෝජනමායතඃ ॥ 28 ॥
තතෝර්ථගුණවිස්තාරෝ බභූවාහං ක්ෂණේන තු ।
මත්ප්රමාණානුරූපං ච ව්යාදිතං ච මුඛං තයා ॥ 29 ॥
තද්දෘෂ්ට්වා ව්යාදිතං චාස්යං හ්රස්වං හ්යකරවං වපුඃ ।
තස්මින්මුහූර්තේ ච පුනර්බභූවාංගුෂ්ඨමාත්රකඃ ॥ 30 ॥
අභිපත්යාශු තද්වක්ත්රං නිර්ගතෝऽහං තතඃ ක්ෂණාත් ।
අබ්රවීත්සුරසා දේවී ස්වේන රූපේණ මාං පුනඃ ॥ 31 ॥
අර්ථසිද්ධ්යෛ හරිශ්රේෂ්ඨ ගච්ඡ සෞම්ය යථාසුඛම් ।
සමානය ච වෛදේහීං රාඝවේණ මහාත්මනා ॥ 32 ॥
සුඛී භව මහාබාහෝ ප්රීතාऽස්මි තව වානර ।
තතෝऽහං සාධු සාධ්විති සර්වභූතෛඃ ප්රශංසිතඃ ॥ 33 ॥
තතෝऽංතරික්ෂං විපුලං ප්ලුතෝऽහං ගරුඩෝ යථා ।
ඡායා මේ නිගෘහීතා ච න ච පශ්යාමි කිංචන ॥ 34 ॥
සෝऽහං විහතවේගස්තු දිශෝ දශ විලෝකයන් ।
න කිංචිත්තත්ර පශ්යාමි යේන මේऽපහෘතා ගතිඃ ॥ 35 ॥
තතෝ මේ බුද්ධිරුත්පන්නා කින්නාම ගගනේ මම ।
ඊදෘශෝ විඝ්න උත්පන්නෝ රූපං යත්ර න දෘශ්යතේ ॥ 36 ॥
අධෝභාගේන මේ දෘෂ්ටි ශ්ශෝචතා පාතිතා මයා ।
තතෝऽද්රාක්ෂමහං භීමාං රාක්ෂසීං සලිලේශයාම් ॥ 37 ॥
ප්රහස්ය ච මහානාදමුක්තෝऽහං භීමයා තයා ।
අවස්ථිතමසංභ්රාංතමිදං වාක්යමශෝභනම් ॥ 38 ॥
ක්වාසි ගංතා මහාකාය ක්ෂුධිතායා මමේප්සිතඃ ।
භක්ෂඃ ප්රීණය මේ දේහං චිරමාහාරවර්ජිතම් ॥ 39 ॥
බාඪමිත්යේව තාං වාණීං ප්රත්යගෘහ්ණාමහං තතඃ ।
අස්යප්රමාණාදධිකං තස්යාඃ කායමපූරයම් ॥ 40 ॥
තස්යාශ්චාස්යං මහද්භීමං වර්ධතේ මම භක්ෂණේ ।
න ච මාං සාධු බුබුධේ මම වා විකෘතං කෘතම් ॥ 41 ॥
තතෝऽහං විපුලං රූපං සංක්ෂිප්ය නිමිෂාංතරාත් ।
තස්යා හෘදයමාදාය ප්රපතාමි නභඃස්ථලම් ॥ 42 ॥
සා විසෘෂ්ටභුජා භීමා පපාත ලවණාංභසි ।
මයා පර්වතසංකාශා නිකෘත්තහෘදයා සතී ॥ 43 ॥
ශෘණෝමි ඛගතානාං ච සිද්ධානාං චාරණෛස්සහ ।
රාක්ෂසී සිංහිකා භීමා ක්ෂිප්රං හනුමතා හතා ॥ 44 ॥
තාං හත්වා පුනරේවාහං කෘත්යමාත්යයිකං ස්මරන් ।
ගත්වා චාහ මහධ්වානං පශ්යාමි නගමංඩිතම් ॥ 45 ॥
දක්ෂිණං තීරමුදධේර්ලංකා යත්ර ච සා පුරී ।
අස්තං දිනකරේ යාතේ රක්ෂසාං නිලයං පුරම් ॥ 46 ॥
ප්රවිෂ්ටෝऽහමවිජ්ඤාතෝ රක්ෂෝභිර්භීමවික්රමෛඃ ।
තත්ර ප්රවිශතශ්චාපි කල්පාංතඝනසන්නිභා ॥ 47 ॥
අට්ටහාසං විමුංචංතී නාරී කාප්යුත්ථිතා පුරඃ ।
ජිඝාංසංතීං තතස්තාං තු ජ්වලදග්නිශිරෝරුහාම් ॥ 48 ॥
සව්යමුෂ්ටිප්රහාරේණ පරාජිත්ය සුභෛරවාම් ।
ප්රදෝෂකාලේ ප්රවිශං භීතයාऽහං තයෝදිතඃ ॥ 49 ॥
අහං ලංකාපුරී වීර නිර්ජිතා වික්රමේණ තේ ।
යස්මාත්තස්මාද්විජේතාසි සර්වරක්ෂාංස්යශේෂතඃ ॥ 50 ॥
තත්රාහං සර්වරාත්රං තු විචින්වන් ජනකාත්මජාම් ।
රාවණාංතඃපුරගතෝ න චාපශ්යං සුමධ්යමාම් ॥ 51 ॥
තත ස්සීතාමපශ්යංස්තු රාවණස්ය නිවේශනේ ।
ශෝකසාගරමාසාද්ය න පාරමුපලක්ෂයේ ॥ 52 ॥
ශෝචතා ච මයා දෘෂ්ටං ප්රාකාරේණ සමාවෘතම් ।
කාංචනේන විකෘෂ්ටේන ගෘහෝපවනමුත්තමම් ॥ 53 ॥
ස ප්රාකාරමවප්ලුත්ය පශ්යාමි බහුපාදපම් ।
අශෝකවනිකාමධ්යේ ශිංශුපාපාදපෝ මහාන් ॥ 54 ॥
තමාරුහ්ය ච පශ්යාමි කාංචනං කදලීවනම් ।
අදූරේ ශිංශුපාවෘක්ෂාත්පශ්යාමි වරවර්ණිනීම් ॥ 55 ॥
ශ්යාමාං කමලපත්රාක්ෂීමුපවාසකෘශානනාම් ।
තදේකවාසස්සංවීතාං රජෝධ්වස්තශිරෝරුහාම් ॥ 56 ॥
ශෝකසංතාපදීනාංගීං සීතාං භර්තෘහිතේ ස්ථිතාම් ।
රාක්ෂසීභිර්විරූපාභිඃ ක්රූරාභිරභිසංවෘතාම් ॥ 57 ॥
මාංසශෝණිතභක්ෂාභිර්ව්යාඝ්රීභිර්හරිණීමිව ।
සා මයා රාක්ෂසීමධ්යේ තර්ජ්යමානා මුහුර්මුහුඃ ॥ 58 ॥
ඒකවේණීධරා දීනා භර්තෘචිංතාපරායණා ।
භූමිශය්යා විවර්ණාංගී පද්මිනීව හිමාගමේ ॥ 59 ॥
රාවණාද්විනිවෘත්තාර්ථා මර්තව්යකෘතනිශ්චයා ।
කථංචින්මෘගශාබාක්ෂී තූර්ණමාසාදිතා මයා ॥ 60 ॥
තාං දෘෂ්ට්වා තාදෘශීං නාරීං රාමපත්නීං යශස්විනීම් ।
තත්රෛව ශිංශුපාවෘක්ෂේ පශ්යන්නහමවස්ථිතඃ ॥ 61 ॥
තතෝ හලහලාශබ්දං කාංචීනූපුරමිශ්රිතම් ।
ශෘණෝම්යධිකගංභීරං රාවණස්ය නිවේශනේ ॥ 62 ॥
තතෝऽහං පරමෝද්විග්නඃ ස්වං රූපං ප්රත්යසංහරම් ।
අහං තු ශිංශුපාවෘක්ෂේ පක්ෂීව ගහනේ ස්ථිතඃ ॥ 63 ॥
තතෝ රාවණදාරාශ්ච රාවණශ්ච මහාබලඃ ।
තං දේශං සමනුප්රාප්තා යත්ර සීතාऽභවත් ස්ථිතා ॥ 64 ॥
තං දෘෂ්ට්වාථ වරාරෝහා සීතා රක්ෂෝගණේශ්වරම් ।
සංකුච්යෝරූස්තනෞ පීනෞ බාහුභ්යාං පරිරභ්ය ච ॥ 65 ॥
විත්රස්තාං පරමෝද්විග්නාං වීක්ෂමාණාං තතස්තතඃ ।
ත්රාණං කිංචිදපශ්යංතීං වේපමානාං තපස්විනීම් ॥ 66 ॥
තාමුවාච දශග්රීවස්සීතාං පරමදුඃඛිතාම් ।
අවාක්චිරාඃ ප්රපතිතෝ බහුමන්යස්ව මාමිති ॥ 67 ॥
යදි චේත්ත්වං තු දර්පාන්මාං නාභිනංදසි ගර්විතේ ।
ද්වෞ මාසාවංතරං සීතේ පාස්යාමි රුධිරං තව ॥ 68 ॥
ඒතච්ඡ්රුත්වා වචස්තස්ය රාවණස්ය දුරාත්මනඃ ।
උවාච පරමක්රුද්ධා සීතා වචනමුත්තමම් ॥ 69 ॥
රාක්ෂසාධම රාමස්ය භාර්යාමමිතතේජසඃ ।
ඉක්ෂ්වාකුකුලනාථස්ය ස්නුෂාං දශරථස්ය ච ॥ 70 ॥
අවාච්යං වදතෝ ජිහ්වා කථං න පතිතා තව ।
කිංචිද්වීර්යං තවානාර්ය යෝ මාං භර්තුරසන්නිධෞ ॥ 71 ॥
අපහෘත්යාऽऽගතඃ පාප තේ නාදෘෂ්ටෝ මහාත්මනා ।
න ත්වං රාමස්ය සදෘශෝ දාස්යේऽප්යස්ය න යුජ්යසේ ॥ 72 ॥
යජ්ඤීය ස්සත්යවාදී ච රණශ්ලාඝී ච රාඝවඃ ।
ජානක්යා පරුෂං වාක්යමේවමුක්තෝ දශානනඃ ॥ 73 ॥
ජජ්වාල සහසා කෝපාච්චිතාස්ථ ඉව පාවකඃ ।
විවෘත්ය නයනේ ක්රූරේ මුෂ්ටිමුද්යම්ය දක්ෂිණම් ॥ 74 ॥
මෛථිලීං හංතුමාරබ්ධඃ ස්ත්රීභිර්හාහාකෘතං තදා ।
ස්ත්රීණාං මධ්යාත්සමුත්පත්ය තස්ය භාර්යා දුරාත්මනඃ ॥ 75 ॥
වරා මංදෝදරී නාම තයා ස ප්රතිෂේධිතඃ ।
උක්තශ්ච මධුරාං වාණීං තයා ස මදනාර්දිතඃ ॥ 76 ॥
සීතයා තව කිං කාර්යං මහේංද්රසමවික්රමඃ ।
දේවගංධර්වකන්යාභිර්යක්ෂකන්යාභිරේව ච ॥ 77 ॥
සාර්ධං ප්රභෝ රමස්වේහ සීතයා කිං කරිෂ්යසි ।
තතස්තාභිස්සමේතාභිර්නාරීභිස්ස මහාබලඃ ॥ 78 ॥
ප්රසාද්ය සහසා නීතෝ භවනං ස්වං නිශාචරඃ ।
යාතේ තස්මින් දශග්රීවේ රාක්ෂස්යෝ විකෘතානනාඃ ॥ 79 ॥
සීතාං නිර්භර්ත්සයාමාසුර්වාක්යෛඃ ක්රූරෛස්සුදාරුණෛඃ ।
තෘණවද්භාෂිතං තාසාං ගණයාමාස ජානකී ॥ 80 ॥
ගර්ජිතං ච තදා තාසාං සීතාං ප්රාප්ය නිරර්ථකම් ।
වෘථාගර්ජිතනිශ්චේෂ්ටා රාක්ෂස්යඃ පිශිතාශනාඃ ॥ 81 ॥
රාවණාය ශශංසුස්තාඃ සීතාධ්යවසිතං මහත් ।
තතස්තාස්සහිතාස්සර්වා නිහතාශා නිරුද්යමාඃ ॥ 82 ॥
පරික්ෂිප්ය සමංතාත්තාං නිද්රාවශමුපාගතාඃ ।
තාසු චෛව ප්රසුප්තාසු සීතා භර්තෘහිතේ රතා ॥ 83 ॥
විලප්ය කරුණං දීනා ප්රශුශෝච සුදුඃඛිතා ।
තාසාං මධ්යාත්සමුත්ථාය ත්රිජටා වාක්යමබ්රවීත් ॥ 84 ॥
ආත්මානං ඛාදත ක්ෂිප්රං න සීතා විනශිෂ්යති ।
ජනකස්යාත්මජා සාධ්වී ස්නුෂා දශරථස්ය ච ॥ 85 ॥
ස්වප්නෝ හ්යද්ය මයා දෘෂ්ටෝ දාරුණෝ රෝමහර්ෂණඃ ।
රක්ෂසාං ච විනාශාය භර්තුරස්යා ජයාය ච ॥ 86 ॥
අලමස්මාත්පරිත්රාතුං රාඝවාද්රාක්ෂසීගණම් ।
අභියාචාම වෛදේහීමේතද්ධි මම රෝචතේ ॥ 87 ॥
යස්යා හ්යේවංවිධස්ස්වප්නෝ දුඃඛිතායාඃ ප්රදෘශ්යතේ ।
සා දුඃඛෛර්විවිධෛර්මුක්තා සුඛමාප්නෝත්යනුත්තමම් ॥ 88 ॥
ප්රණිපාතප්රසන්නා හි මෛථිලී ජනකාත්මජා ।
තතස්සා හ්රීමතී බාලා භර්තුර්විජයහර්ෂිතා ॥ 89 ॥
අවෝචද්යදි තත්තථ්යං භවේයං ශරණං හි වඃ ।
තාං චාහං තාදෘශීං දෘෂ්ට්වා සීතායා දාරුණාං දශාම් ।
චිංතයාමාස වික්රාංතෝ න ච මේ නිර්වෘතං මනඃ ॥ 90 ॥
සංභාෂණාර්ථං ච මයා ජානක්යාශ්චිංතිතෝ විධිඃ ॥ 91 ॥
ඉක්ෂ්වාකූණාං හි වංශස්තු තතෝ මම පුරස්කෘතඃ ।
ශ්රුත්වා තු ගදිතාං වාචං රාජර්ෂිගණපූජිතාම් ॥ 92 ॥
ප්රත්යභාෂත මාං දේවී බාෂ්පෛඃ පිහිතලෝචනා ।
කස්ත්වං කේන කථං චේහ ප්රාප්තෝ වානරපුංගවඃ ॥ 93 ॥
කා ච රාමේණ තේ ප්රීතිස්තන්මේ ශංසිතුමර්හසි ।
තස්යාස්තද්වචනං ශ්රුත්වා හ්යහමප්යබ්රුවං වචඃ ॥ 94 ॥
දේවි රාමස්ය භර්තුස්තේ සහායෝ භීමවික්රමඃ ।
සුග්රීවෝ නාම වික්රාංතෝ වානරේංද්රෝ මහාබලඃ ॥ 95 ॥
තස්ය මාං විද්ධි භෘත්යං ත්වං හනුමංතමිහාගතම් ।
භර්ත්රාහං ප්රේෂිතස්තුභ්යං රාමේණාක්ලිෂ්ටකර්මණා ॥ 96 ॥
ඉදං ච පුරුෂව්යාඝ්රඃ ශ්රීමාන් දාශරථිඃ ස්වයම් ।
අංගුලීයමභිජ්ඤානමදාත්තුභ්යං යශස්විනි ॥ 97 ॥
තදිච්ඡාමි ත්වයාऽऽජ්ඤප්තං දේවි කිං කරවාණ්යහම් ।
රාමලක්ෂ්මණයෝඃ පාර්ශ්වං නයාමි ත්වාං කිමුත්තරම් ॥ 98 ॥
ඒතච්ඡ්රුත්වා විදිත්වා ච සීතා ජනකනංදිනී ।
ආහරාවණමුත්සාද්ය රාඝවෝ මාං නයත්විති ॥ 99 ॥
ප්රණම්ය ශිරසා දේවීං මහමාර්යාමනිංදිතාම් ।
රාඝවස්ය මනෝහ්ලාදමභිජ්ඤානමයාචිෂම් ॥ 100 ॥
අථ මාමබ්රවීත්සීතා ගෘහ්යතාමයමුත්තමඃ ।
මණිර්යේන මහාබාහූ රාමස්ත්වාං බහුමන්යතේ ॥ 101 ॥
ඉත්යුක්ත්වා තු වරාරෝහා මණිප්රවරමද්භුතම් ।
ප්රායච්ඡත්පරමෝද්විග්නා වාචා මාං සංදිදේශහ ॥ 102 ॥
තතස්තස්යෛ ප්රණම්යාහං රාජපුත්ර්යෛ සමාහිතඃ ।
ප්රදක්ෂිණං පරික්රාමමිහාභ්යුද්ගතමානසඃ ॥ 103 ॥
උක්තෝऽහං පුනරේවේදං නිශ්චිත්ය මනසා තයා ।
හනුමන්මම වෘත්තාංතං වක්තුමර්හසි රාඝවේ ॥ 104 ॥
යථා ශ්රුත්වෛව න චිරාත්තාවුභෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ।
සුග්රීවසහිතෞ වීරාවුපේයාතාං තථා කුරු ॥ 105 ॥
යද්යන්යථා භවේදේතද්ද්වෞ මාසෞ ජීවිතං මම ।
න මාං ද්රක්ෂ්යති කාකුත්ස්ථෝ ම්රියේ සාහමනාථවත් ॥ 106 ॥
තච්ඡ්රුත්වා කරුණං වාක්යං ක්රෝධෝ මාමභ්යවර්තත ।
උත්තරං ච මයා දෘෂ්ටං කාර්යශේෂමනංතරම් ॥ 107 ॥
තතෝऽවර්ධත මේ කායස්තදා පර්වතසන්නිභඃ ।
යුද්ධකාංක්ෂී වනං තච්ච විනාශයිතුමාරභේ ॥ 108 ॥
තද්භග්නං වනෂංඩං තු භ්රාංතත්රස්තමෘගද්විජම් ।
ප්රතිබුද්ධා නිරීක්ෂංතේ රාක්ෂස්යෝ විකෘතානනාඃ ॥ 109 ॥
මාං ච දෘෂ්ට්වා වනේ තස්මින් සමාගම්ය තතස්තතඃ ।
තා ස්සමභ්යාගතාඃ ක්ෂිප්රං රාවණායාචචක්ෂිරේ ॥ 110 ॥
රාජස්වනමිදං දුර්ගං තව භග්නං දුරාත්මනා ।
වානරේණ හ්යවිජ්ඤාය තව වීර්යං මහාබල ॥ 111 ॥
දුර්බුද්ධේස්තස්ය රාජේංද්ර තව විප්රියකාරිණඃ ।
වධමාජ්ඤාපය ක්ෂිප්රං යථාසෞ විලයං ව්රජේත් ॥ 112 ॥
තච්ඡ්රුත්වා රාක්ෂසේංද්රේණ විසෘෂ්ටා භෘශදුර්ජයාඃ ।
රාක්ෂසාඃ කිංකරා නාම රාවණස්ය මනෝනුගාඃ ॥ 113 ॥
තේෂාමශීතිසාහස්රං ශූලමුද්ගරපාණිනාම් ।
මයා තස්මින්වනෝද්දේශේ පරිඝේණ නිෂූදිතම් ॥ 114 ॥
තේෂාං තු හතශේෂා යේ තේ ගත්වා ලඝුවික්රමාඃ ।
නිහතං ච මහත්සෛන්යං රාවණායාචචක්ෂිරේ ॥ 115 ॥
තතෝ මේ බුද්ධිරුත්පන්නා චෛත්යප්රාසාදමාක්රමම් ।
තත්රස්ථාන්රාක්ෂසාන් හත්වා ශතං ස්තංභේන වෛ පුනඃ ॥ 116 ॥
ලලාමභූතෝ ලංකායාස්ස වෛ විධ්වංසිතෝ මයා ।
තතඃ ප්රහස්තස්ය සුතං ජංබුමාලිනමාදිශත් ॥ 117 ॥
රාක්ෂසෛර්බහුභිස්සාර්ධං ඝෝරරූපෛර්භයානකෛඃ ।
තං මහාබලසංපන්නං රාක්ෂසං රණකෝවිදම් ॥ 118 ॥
පරිඝේණාතිඝෝරේණ සූදයාමි සහානුගම් ।
තච්ඡ්රුත්වා රාක්ෂසේංද්රස්තු මංත්රිපුත්ත්රාන්මහාබලාන් ॥ 119 ॥
පදාතිබලසංපන්නාන් ප්රේෂයාමාස රාවණඃ ।
පරිඝේණෛව තාන් සර්වාන්නයාමි යමසාදනම් ॥ 120 ॥
මංත්රිපුත්ත්රාන්හතාන්ච්ඡෘත්වා සමරේऽලඝුවික්රමාන් ।
පංච සේනාග්රගාච්ඡ්රූරාන්ප්රේෂයාමාස රාවණඃ ॥ 121 ॥
තානහං සහසෛන්යාන්වෛ සර්වානේවාභ්යසූදයම් ।
තතඃ පුනර්දශග්රීවඃ පුත්රමක්ෂං මහාබලම් ॥ 122 ॥
බහුභී රාක්ෂසෛස්සාර්ධං ප්රේෂයාමාස රාවණඃ ।
තං තු මංදෝදරීපුත්ත්රං කුමාරං රණපංඩිතම් ॥ 123 ॥
සහසා ඛං සමුත්ක්රාංතං පාදයෝශ්ච ගෘහීතවාන් ।
චර්මාසිනං ශතගුණං භ්රාමයිත්වා ව්යපේෂයම් ॥ 124 ॥
තමක්ෂමාගතං භග්නං නිශම්ය ස දශානනඃ ।
තත ඉංද්රජිතං නාම ද්විතීයං රාවණස්සුතම් ॥ 125 ॥
ව්යාදිදේශ සුසංකෘද්ධෝ බලිනං යුද්ධදුර්මදම් ।
තච්චාප්යහං බලං සර්වං තං ච රාක්ෂසපුංගවම් ॥ 126 ॥
නෂ්ටෞජසං රණේ කෘත්වා පරං හර්ෂමුපාගමම් ।
මහතාපි මහාබාහුඃ ප්රත්යයේන මහාබලඃ ॥ 127 ॥
ප්රේෂිතෝ රාවණේනෛව සහ වීරෛර්මදෝත්කටෛඃ ।
සෝऽවිෂහ්යං හි මාං බුද්ධ්වා ස්වං බලං චාවමර්දිතම් ॥ 128 ॥
බ්රාහ්මණාස්ත්රේණ ස තු මාං ප්රාබධ්නාච්ඡාතිවේගිතඃ ।
රජ්ජුභිශ්චාභිබධ්නංති තතෝ මාං තත්ර රාක්ෂසාඃ ॥ 129 ॥
රාවණස්ය සමීපං ච ගෘහීත්වා මාමුපානයන් ।
දෘෂ්ට්වා සංභාෂිතශ්චාහං රාවණේන දුරාත්මනා ॥ 130 ॥
පෘෂ්ටශ්ච ලංකාගමනං රාක්ෂසානාං ච තං වධම් ।
තත්සර්වං ච මයා තත්ර සීතාර්ථමිති ජල්පිතම් ॥ 131 ॥
අස්යාහං දර්ශනාකාංක්ෂී ප්රාප්තස්ත්වද්භවනං විභෝ ।
මාරුතස්යෞරසඃ පුත්රෝ වානරෝ හනුමානහම් ॥ 132 ॥
රාමදූතං ච මාං විද්ධි සුග්රීවසචිවං කපිම් ।
සෝऽහං දූත්යේන රාමස්ය ත්වත්සකාශමිහාගතඃ ॥ 133 ॥
සුග්රීවශ්ච මහාතේජාස්සත්වාං කුශලමබ්රවීත් ।
ධර්මාර්ථකාමසහිතං හිතං පථ්යමුවාච ච ॥ 134 ॥
වසතෝ ඍශ්යමූකේ මේ පර්වතේ විපුලද්රුමේ ।
රාඝවෝ රණවික්රාංතෝ මිත්ත්රත්වං සමුපාගතඃ ॥ 135 ॥
තේන මේ කථිතං රාජ්ඤා භාර්යා මේ රක්ෂසා හෘතා ।
තත්ර සාහාය්යමස්මාකං කාර්යං සර්වාත්මනා ත්වයා ॥ 136 ॥
මයා ච කථිතං තස්මෛ වාලිනශ්ච වධං ප්රති ।
තත්ර සාහාය්යහේතෝර්මේ සමයං කර්තුමර්හසි ॥ 137 ॥
වාලිනා හෘතරාජ්යේන සුග්රීවේණ මහාප්රභුඃ ।
චක්රේऽග්නිසාක්ෂිකං සඛ්යං රාඝවස්සහ ලක්ෂ්මණඃ ॥ 138 ॥
තේන වාලිනමුත්පාට්ය ශරේණෛකේන සංයුගේ ।
වානරාණාං මහාරාජඃ කෘතස්ස ප්ලවතාං ප්රභුඃ ॥ 139 ॥
තස්ය සාහාය්යමස්මාභිඃ කාර්යං සර්වාත්මනා ත්විහ ।
තේන ප්රස්ථාපිතස්තුභ්යං සමීපමිහ ධර්මතඃ ॥ 140 ॥
ක්ෂිප්රමානීයතාං සීතා දීයතාං රාඝවාය ච ।
යාවන්න හරයෝ වීරා විධමංති බලං තව ॥ 141 ॥
වානරාණාං ප්රභාවෝ හි න කේන විදිතඃ පුරා ।
දේවතානාං සංකාශං ච යේ ගච්ඡංති නිමංත්රිතාඃ ॥ 142 ॥
ඉති වානරරාජස්ත්වාමාහේත්යභිහිතෝ මයා ।
මාමෛක්ෂත තතඃ ක්රුද්ධශ්චක්ෂුෂා ප්රදහන්නිව ॥ 143 ॥
තේන වධ්යෝऽහමාජ්ඤප්තෝ රක්ෂසා රෞද්රකර්මණා ।
මත්ප්රභාවමවිජ්ඤාය රාවණේන දුරාත්මනා ॥ 144 ॥
තතෝ විභීෂණෝ නාම තස්ය භ්රාතා මහාමතිඃ ।
තේන රාක්ෂසරාජෝऽසෞ යාචිතෝ මම කාරණාත් ॥ 145 ॥
නෛවං රාක්ෂසශාර්දූල ත්යජ්යතාමේෂ නිශ්චයඃ ।
රාජශාස්ත්රව්යපේතෝ හි මාර්ගඃ සංසේව්යතේ ත්වයා ॥ 146 ॥
දූතවධ්යා න දෘෂ්ටා හි රාජශාස්ත්රේෂු රාක්ෂස ।
දූතේන වේදිතව්යං ච යථාර්ථං හිතවාදිනා ॥ 147 ॥
සුමහත්යපරාධේऽපි දූතස්යාතුලවික්රමඃ ।
විරූපකරණං දෘෂ්ටං න වධෝऽස්තීති ශාස්ත්රතඃ ॥ 148 ॥
විභීෂණේනෛවමුක්තෝ රාවණස්සංදිදේශ තාන් ।
රාක්ෂසානේතදේවාස්ය ලාංගූලං දහ්යතාමිති ॥ 149 ॥
තතස්තස්ය වචඃ ශ්රුත්වා මම පුච්ඡං සමංතතඃ ।
වේෂ්ටිතං ශණවල්කෛශ්ච ජීර්ණෛඃ කාර්පාසජෛඃ පටෛඃ ॥ 150 ॥
රාක්ෂසාඃ සිද්ධසන්නාහාස්තතස්තේ චංඩවික්රමාඃ ।
තදාऽදහ්යංත මේ පුච්ඡං නිඝ්නංතඃ කාෂ්ඨමුෂ්ටිභිඃ ॥ 151 ॥
බද්ධස්ය බහුභිඃ පාශෛර්යංත්රිතස්ය ච රාක්ෂසෛඃ ।
තතස්තේ රාක්ෂසාශ්ශූරා බද්ධං මාමග්නිසංවෘතම් ॥ 152 ॥
අඝෝෂයන්රාජමාර්ගේ නගරද්වාරමාගතාඃ ।
තතෝऽහං සුමහද්රූපං සංක්ෂිප්ය පුනරාත්මනඃ ॥ 153 ॥
විමෝචයිත්වා තං බංධං ප්රකෘතිස්ථඃ ස්ථිතඃ පුනඃ ।
ආයසං පරිඝං ගෘහ්ය තානි රක්ෂාංස්යසූදයම් ॥ 154 ॥
තතස්තන්නගරද්වාරං වේගේනාප්ලුතවානහම් ।
පුච්ඡේන ච ප්රදීප්තේන තාං පුරීං සාට්ටගෝපුරාම් ॥ 155 ॥
දහාම්යහමසංභ්රාංතෝ යුගාංතාග්නිරිව ප්රජාඃ ।
විනෂ්ටා ජානකී ව්යක්තං න හ්යදග්ධඃ ප්රදෘශ්යතේ ॥ 156 ॥
ලංකායාං කශ්චිදුද්ධේශඃ සර්වා භස්මීකෘතා පුරී ।
දහතා ච මයා ලංකාං දග්ධා සීතා න සංශයඃ ॥ 157 ॥
රාමස්ය හි මහත්කාර්යං මයේදං විතථීකෘතම් ।
ඉති ශෝකසමාවිෂ්ටශ්චිංතාමහමුපාගතඃ ॥ 158 ॥
අථාහං වාචමශ්රෞෂං චාරණානාං ශුභාක්ෂරාම් ।
ජානකී න ච දග්ධේති විස්මයෝදංතභාෂිණාම් ॥ 159 ॥
තතෝ මේ බුද්ධිරුත්පන්නා ශ්රුත්වා තාමද්භුතාං ගිරම් ।
අදග්ධා ජානකීත්යේවං නිමිත්තෛශ්චෝපලක්ෂිතා ॥ 160 ॥
දීප්යමානේ තු ලාංගූලේ න මාං දහති පාවකඃ ।
හෘදයං ච ප්රහෘෂ්ටං මේ වාතාස්සුරභිගංධිනඃ ॥ 161 ॥
තෛර්නිමිත්තෛශ්ච දෘෂ්ටාථෛඃ කාරණෛශ්ච මහාගුණෛඃ ।
ඍෂිවාක්යෛශ්ච සිද්ධාර්ථෛරභවං හෘෂ්ටමානසඃ ॥ 162 ॥
පුනර්දෘෂ්ට්වා ච වෛදේහීං විසෘෂ්ටශ්ච තයා පුනඃ ।
තතඃ පර්වතමාසාද්ය තත්රාරිෂ්ටමහං පුනඃ ॥ 163 ॥
ප්රතිප්ලවනමාරේභේ යුෂ්මද්ධර්ශනකාංක්ෂයා ।
තතඃ පවනචංද්රාර්කසිද්ධගංධර්වසේවිතම් ॥ 164 ॥
පංථානමහමාක්රම්ය භවතෝ දෘෂ්ටවානිහ ।
රාඝවස්ය ප්රභාවේණ භවතාං චෛව තේජසා ॥ 165 ॥
සුග්රීවස්ය ච කාර්යාර්ථං මයා සර්වමනුෂ්ඨිතම් ।
ඒතත්සර්වං මයා තත්ර යථාවදුපපාදිතම් ॥ 166 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුංදරකාංඩේ අෂ්ටපංචාශස්සර්ගඃ ॥
