ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ද්විනවතිතමස්සර්ගඃ ।
තතස්තාං රජනීමුෂ්ය භරතස්සපරිච්ඡදඃ ।
කෘතාතිථ්යෝ භරද්වාජං කාමාදභිජගාම හ ॥ 1 ॥
තං ඍෂිඃ පුරුෂව්යාඝ්රං ප්රාංජලිං ප්රේක්ෂ්ය චාऽගතම් ।
හුතාග්නිහෝත්රෝ භරතං භරද්වාජෝऽභ්යභාෂත ॥ 2 ॥
කච්චිදත්ර සුඛා රාත්රිස්තවාස්මද්විෂයේ ගතා ।
සමග්රස්තේ ජනඃ කච්චිදාතිථ්යේ ශංස මේऽනඝ ॥ 3 ॥
තමුවාචාංජලිං කෘත්වා භරතෝऽභිප්රණම්ය ච ।
ආශ්රමාදභිනිෂ්ක්රාංතමෘෂිමුත්තමතේජසම් ॥ 4 ॥
සසුඛෝෂිතෝऽස්මි භගවන්සමග්රබලවාහනඃ ।
තර්පිතස්සර්වකාමෛශ්ච සාමාත්යෝ බලවත්ත්වයා ॥ 5 ॥
අපේතක්ලමසංතාපා ස්සුභික්ෂාස්සුප්රතිශ්රයාඃ ।
අපි ප්රේෂ්යානුපාදාය සර්වේ ස්ම සුසුඛෝෂිතාඃ ॥ 6 ॥
ආමංත්රයේऽහං භගවන් කාමං ත්වාමෘෂිසත්තමඃ ।
සමීපං ප්රස්ථිතං භ්රාතුර්මෛත්රේණේක්ෂස්ව චක්ෂුෂා ॥ 7 ॥
ආශ්රමං තස්ය ධර්මජ්ඤ ධාර්මිකස්ය මහාත්මනඃ ।
ආචක්ෂ්ව කතමෝ මාර්ගඃ කියානිති ච ශංස මේ ॥ 8 ॥
ඉති පෘෂ්ටස්තු භරතං භ්රාතෘදර්ශනලාලසම් ।
ප්රත්යුවාච මහාතේජා භරද්වාජෝ මහාතපාඃ ॥ 9 ॥
භරතාර්ධතෘතීයේෂු යෝජනේෂ්වජනේ වනේ ।
චිත්රකූටෝ ගිරිස්තත්ර රම්යනිර්ඣරකානනඃ ॥ 10 ॥
උත්තරං පාර්ශ්වමාසාද්ය තස්ය මංදාකිනී නදී ।
පුෂ්පිතද්රුමසංඡන්නා රම්යපුෂ්පිතකානනා ॥ 11 ॥
අනංතරං තත්සරිතශ්චිත්රකූටශ්ච පර්වතඃ ।
තයෝඃ පර්ණකුටී තාත තත්ර තෞ වසතෝ ධ්රුවම් ॥ 12 ॥
දක්ෂිණේනෛව මාර්ගේණ සව්යදක්ෂිණමේව වා ।
ගජවාජිරථාකීර්ණාං වාහිනීං වාහිනීපතේ ॥ 13 ॥
වාහයස්ව මහාභාග තතෝ ද්රක්ෂ්යසි රාඝවම් ।
ප්රයාණමිති තච්ඡ්රුත්වා රජරාජස්ය යෝෂිතඃ ।
හිත්වා යානානි යානාර්හාඃ බ්රාහ්මණං පර්යවාරයන් ॥ 14 ॥
වේපමානා කෘශා දීනා සහ දේව්යා සුමිත්රයා ।
කෞසල්යා තත්ර ජග්රාහ කරාභ්යාං චරණෞ මුනේඃ ॥ 15 ॥
අසමෘද්ධේන කාමේන සර්වලෝකස්ය ගර්හිතා ।
කෛකේයී තස්ය ජග්රාහ චරණෞ සව්යපත්රපා ॥ 16 ॥
තං ප්රදක්ෂිණමාගම්ය භගවංතං මහාමුනිම් ।
අදූරාර්භරතස්යෛව තස්ථෞ දීනමනාස්තදා ॥ 17 ॥
තතඃ පප්රච්ඡ භරතං භරද්වාජෝ දෘඪව්රතඃ ।
විශේෂං ජ්ඤාතුමිච්ඡාමි මාත්රූණාං තව රාඝව ॥ 18 ॥
ඒවමුක්තස්තු භරතෝ භරද්වාජේන ධීමතා ।
උවාච ප්රාංජලිර්භූත්වා වාක්යං වචනකෝවිදඃ ॥ 19 ॥
යාමිමාං භගවන් දීනාං ශෝකානශනකර්ශිතාම් ।
පිතුර්හි මහිෂීං දේවීං දේවතාමිව පශ්යසි ॥ 20 ॥
ඒෂා තං පුරෂව්යාඝ්රං සිංහවික්රාංතගාමිනම් ।
කෞසල්යා සුෂුවේ රාමං ධාතාරමදිතිර්යථා ॥ 21 ॥
අස්යා වාමභුජං ශ්ලිෂ්ටා යෛෂා තිෂ්ඨති දුර්මනාඃ ।
කර්ණිකාරස්ය ශාඛේව ශීර්ණපුෂ්පා වනාංතරේ ॥ 22 ॥
ඒතස්යාස්තු සුතෞ දේව්යාඃ කුමාරෞ දේවවර්ණිනෞ ।
උභෞ ලක්ෂ්මණශත්රුඝ්නෞ වීරෞ සත්යපරාක්රමෞ ॥ 23 ॥
යස්යාඃ කෘතේ නරව්යාඝ්රෞ ජීවනාශමිතෝ ගතෞ ।
රාජපුත්රවිහීනශ්ච ස්වර්ගං දශරථෝ ගතඃ ॥ 24 ॥
ක්රෝධනාමකෘතප්රජ්ඤාං දෘප්තාං සුභගමානිනීම් ।
ඓශ්වර්යකාමාං කෛකේයීමනාර්යාමාර්යාරූපිණීම් ॥ 25 ॥
මමෛතාං මාතරං විද්ධි නෘශංසාං පාපනිශ්චයාම් ।
යතෝමූලං හි පශ්යාමි ව්යසනං මහදාත්මනඃ ॥ 26 ॥
ඉත්යුක්ත්වා නරශාර්දූලෝ බාෂ්පගද්ගදයා ගිරා ।
ස නිශ්ස්වාස තාම්රාක්ෂෝ නාගඃ කෘද්ධ ඉව ශ්වසන් ॥ 27 ॥
භරද්වාජෝ මහර්ෂිස්තං බ්රුවංතං භරතං තථා ।
ප්රත්යුවාච මහාබුද්ධිරිදං වචනමර්ථවත් ॥ 28 ॥
න දෝෂේණාවගංතව්යා කෛකේයී භරත ත්වයා ।
රාමප්රව්රාජනං හ්යේතත්සුඛෝදර්කං භවිෂ්යති ॥ 29 ॥
දේවානාං දානවානාං ච ඍෂීණාං භාවිතාත්මනාම් ।
හිතමේව භවිෂ්යද්ධි රාමප්රව්රාජනාදිහ ॥ 30 ॥
අභිවාද්ය තු සංසිද්ධඃ කෘත්වා චෛනං ප්රදක්ෂිණම් ।
ආමංත්ර්ය භරත ස්සෛන්යං යුජ්යතාමිත්යචෝදයත් ॥ 31 ॥
තතෝ වාජිරථාන්යුක්තාන් දිව්යාන්හේමපරිෂ්කෘතාන් ।
අධ්යාරෝහත්ප්රයාණාර්ථී බහූන්බහුවිධෝ ජනඃ ॥ 32 ॥
ගජකන්යා ගජාශ්චෛව හේමකක්ෂ්යාඃ පතාකිනඃ ।
ජීමූතා ඉව ඝර්මාංතේ සඝෝෂාස්සංප්රතස්ථිරේ ॥ 33 ॥
විවිධාන්යපි යානානි මහංති ච ලඝූනි ච ।
ප්රයයු ස්සුමහාර්හාණි පාදෛ රේව පදාතයඃ ॥ 34 ॥
අථ යානප්රවේකෛස්තු කෞසල්යාප්රමුඛාඃ ස්ත්රියඃ ।
රාමදර්ශනකාංක්ෂිණ්යඃ ප්රයයුර්මුදිතාස්තදා ॥ 35 ॥
චංද්රාර්කතරුණාභාසාං නිර්යුක්තාං ශිබිකාං ශුභාම් ।
ආස්ථාය ප්රයයෞ ශ්රීමාන්භරත ස්සපරිච්ඡදඃ ॥ 36 ॥
සා ප්රයාතා මහාසේනා ගජවාජිරථාකුලා ।
දක්ෂිණාං දිශමාවෘත්ය මහාමේඝ ඉවෝත්ථිතඃ ॥ 37 ॥
වනානි තු ව්යතික්රම්ය ජුෂ්ටානි මෘගපක්ෂිභිඃ ।
ගංගායාඃ පරවේලායාං ගිරිෂ්වපි නදීෂු ච ॥ 38 ॥
සා සංප්රහෘෂ්ටද්විපවාජියෝධා විත්රාසයංතී මෘගපක්ෂිසංඝාන් ।
මහද්වනං තත්ප්රතිගාහමානා රරාජ සේනා භරතස්ය තත්ර ॥ 39 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ද්විනවතිතමස්සර්ගඃ ॥
