śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha ṣōḍaśassargaḥ ।
tadantaḥpuradvāraṃ samatītya janākulam ।
praviviktāṃ tataḥ kakṣyāmāsasāda purāṇavit ॥ 1 ॥
prāsakārmukabibhradbhiryuvabhirmṛṣṭakuṇḍalaiḥ ।
apramādibhirēkāgrai ssvanuraktairadhiṣṭhitām ॥ 2 ॥
tadantaḥpuradvāraṃ samatītya janākulam ।
praviviktāṃ tataḥ kakṣyāmāsasāda purāṇavit ॥ 3 ॥
prāsakārmukabibhradbhiryuvabhirmṛṣṭakuṇḍalaiḥ ।
apramādibhirēkāgrai ssvanuraktairadhiṣṭhitām ॥ 4 ॥
tatra kāṣāyiṇō vṛddhān vētrapāṇīn svalaṅkṛtān ।
dadarśa viṣṭhitān dvāri stryadhyakṣānsusamāhitān ॥ 5 ॥
tē samīkṣya samāyāntaṃ rāmapriyachikīrṣavaḥ ।
sahasōtpatitāssarvē svāsanēbhyassasambhramāḥ ॥ 6 ॥
tānuvācha vinītātmā sūtaputraḥ pradakṣiṇaḥ ।
kṣipramākhyāta rāmāya sumanntrō dvāri tiṣṭhati ॥ 7 ॥
tē rāmamupasaṅgamya bhartuḥ priyachikīrṣavaḥ ।
sahabhāryāya rāmāya kṣipramēvābhichakṣirē ॥ 8 ॥
prativēditamājñāya sūtamabhyantaraṃ pituḥ ।
tatraivānāyayāmāsa rāghavapriyakāmyayā ॥ 9 ॥
taṃ vaiśravaṇasaṅkāśamupaviṣṭaṃ svalaṅkṛtam ।
dadarśa sūtaḥ paryyaṅkē sauvarṇē sōttarachChadē ॥ 10 ॥
varāharudhirābhēṇa śuchinā cha sugandhinā ।
anuliptaṃ parārdhyēna chandanēna parantapam ॥ 11 ॥
sthitayā pārśvataśchāpi vālavyajanahastayā ।
upētaṃ sītayābhūyaśchitrayā śaśinaṃ yathā ॥ 12 ॥
taṃ tapantamivādityamupapannaṃ svatējasā ।
vavandē varadaṃ vandī vinayajñō vinītavat ॥ 13 ॥
prāñjalissumukhaṃ dṛṣṭvā vihāraśayanāsanē ।
rājaputramuvāchēdaṃ sumantrō rājasatkṛtaḥ ॥ 14 ॥
kauśalyāsuprajā rāma pitā tvāṃ draṣṭumichChati ।
mahiṣyā saha kaikēyyā gamyatāṃ tatra mā chiram ॥ 15 ॥
ēvamuktastu saṃhṛṣṭō narasiṃhō mahādyutiḥ ।
tatassammānayāmāsa sītāmidamuvācha ha ॥ 16 ॥
dēvi dēvaścha dēvī cha samāgamya madantarē ।
mantrayētē dhṛvaṃ kiñchidabhiṣēchanasaṃhitam ॥ 17 ॥
lakṣayitvā hyabhiprāyaṃ priyakāmā sudakṣiṇā ।
sañchōdayati rājānaṃ madarthamasitēkṣaṇā ॥ 18 ॥
sā prahṛṣṭā mahārājaṃ hitakāmānuvartinī ।
jananī chārthakāmā mē kēkayādhipatēssutā ॥ 19 ॥
diṣṭyā khalu mahārājō mahiṣyā priyayā saha ।
sumantraṃ prāhiṇōddūtamarthakāmakaraṃ mama ॥ 20 ॥
yādṛśī pariṣattatra tādṛśō dūta āgataḥ ।
dhruvamadyaiva māṃ rājā yauvarājyē'bhiṣēkṣyati ॥ 21 ॥
hanta śīghramitō gatvā drakṣyāmi cha mahīpatim ।
saha tvaṃ parivārēṇa sukhamāsva ramasva cha ॥ 22 ॥
patisammānitā sītā bhartāramasitēkṣaṇā ।
ādvāramanuvavrāja maṅgalānyabhidadhyuṣī ॥ 23 ॥
rājyaṃ dvijātibhirjuṣṭaṃ rājasūyābhiṣēchanam ।
kartumarhati tē rājā vāsavasyēva lōkakṛt ॥ 24 ॥
dīkṣitaṃ vratasampannaṃ varājinadharaṃ śuchim ।
kuraṅgaśṛṅgapāṇiṃ cha paśyantī tvāṃ bhajāmyaham ॥ 25 ॥
pūrvāṃ diśaṃ vajradharō dakṣiṇāṃ pātu tē yamaḥ ।
varuṇaḥ paśchimāmāśāṃ dhanēśastūttarāṃ diśam ॥ 26 ॥
atha sītāmanujñāpya kṛtakautukamaṅgalaḥ ।
niśchakrāma sumantrēṇa saha rāmō nivēśanāt ॥ 27 ॥
parvatādiva niṣkramya siṃhō giriguhāśayaḥ ।
lakṣmaṇaṃ dvārisō'paśyatprahvāñjalipuṭaṃ sthitam ॥ 28 ॥
atha madhyamakakṣyāyāṃ samāgachChatsuhṛjjanaiḥ ।
sa sarvānarthinō dṛṣṭvā samētya pratinandya cha ॥ 29 ॥
tataḥ pāvakasaṅkāśamārurōha rathōttamam ।
vaiyāghraṃ puruṣavyāghrō rājataṃ rājanandanaḥ ॥ 30 ॥
mēghanādamasambādhaṃ maṇihēmavibhūṣitam ।
muṣṇantamiva chakṣūṃṣi prabhayā sūryavarchasam ॥ 31 ॥
karēṇuśiśukalpaiścha yuktaṃ paramavājibhiḥ ।
hariyuktaṃ sahasrākṣō rathamindra ivāśugam ॥ 32 ॥
prayayau tūrṇamāsthāya rāghavō jvalitaśśriyā ।
sa parjanya ivākāśē svanavānabhinādayan ॥ 33 ॥
nikētānniryayau śrīmānmahābhrādiva chandramāḥ ।
Chatrachāmarapāṇistu lakṣmaṇō rāghavānujaḥ ॥ 34 ॥
jugōpa bhrātaraṃ bhrātā rathamāsthāya pṛṣṭhataḥ ।
tatō halahalāśabdastumulassamajāyata ॥ 35 ॥
tasya niṣkramamāṇasya janaughasya samantataḥ ।
tatō hayavarā mukhyā nāgāścha girisannibhāḥ ॥ 36 ॥
anujagmustadā rāmaṃ śataśō'tha sahasraśaḥ ।
agrataśchāsya sannaddhāśchandanāgarubhūṣitāḥ ॥ 37 ॥
khaḍgachāpadharāśśūrā jagmurāśaṃsavō janāḥ ।
tatō vāditraśabdāścha stutiśabdāścha vandinām ॥ 38 ॥
siṃhanādāścha śūrāṇāṃ tadā śuśruvirē pathi ।
harmyavātāyanasthābhirbhūṣitābhissamantataḥ ॥ 39 ॥
kīryamāṇa ssupuṣpaughairyayau strībhirarindamaḥ ।
rāmaṃ sarvānavadyāṅgyō rāmapiprīṣayā tataḥ ॥ 40 ॥
vachōbhiragyrairharmyasthā kṣitisthāścha vavandirē ।
nūnaṃ nandati tē mātā kauśalyāmātṛnandana ॥ 41 ॥
paśyantī siddhayātraṃ tvāṃ pitryaṃ rājyamavasthitam ।
sarvasīmantinībhyaścha sītāṃ sīmantinī varām ॥ 42 ॥
amanyanta hi tā nāryō rāmasya hṛdayapriyām ।
tayā sucharitaṃ dēvyā purā nūnaṃ mahattapaḥ ॥ 43 ॥
rōhiṇīva śaśāṅkēna rāmasaṃyōgamāpa yā ।
iti prāsādaśṛṅgēṣu pramadābhirnarōttamaḥ ॥ 44 ॥
śuśrāva rājamārgasthaḥ priyā vācha udāhṛtāḥ ।
ātmasampūjanai śṛṇvan yayau rāmau mahāpatham ॥ 45 ॥
sa rāghavastatra kathāprapañchān śuśrāva lōkasya samāgatasya ।
ātmādhikārā vividhāścha vāchaḥ prahṛṣṭarūpasya purō janasya ॥ 46 ॥
ēṣa śriyaṃ gachChati rāghavō'dya rājaprasādādvipulāṃ gamiṣyan ।
ētē vayaṃ sarva samṛddhakāmā yēṣāmayaṃ nō bhavitā praśāstā ॥ 47 ॥
lābhō janasyāsya yadēṣa sarvaṃ prapatsyatē rāṣṭramidaṃ chirāya ।
na hyapriyaṃ kiñchana jātu kaśchi tpaśyēnna duḥkhaṃ manujādhipē'smin ॥ 48 ॥
sa ghōṣavadbhiścha mataṅgājairyayaiḥ purassarai ssvastikasūtamāgadhaiḥ ।
mahīyamānaḥ pravaraiścha vādakai rabhiṣṭutō vaiśravaṇō yathā yayau ॥ 49 ॥
karēṇumātaṃṅgarathāśvasaṅkulaṃ mahājanaugha paripūrṇachatvaram ।
prabhūtaratnaṃ bahupaṇyasañchayaṃ dadarśa rāmō ruchiraṃ mahāpatham ॥ 50 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ṣōḍaśassargaḥ ॥