ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
വനം ഗതേ ധര്മപരേ രാമേ രമയതാം വരേ ।
കൌസല്യാ രുദതീ സ്വാര്താ ഭര്താരമിദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
യദ്യപി ത്രിഷു ലോകേഷു പ്രഥിതം തേ മഹദ്യശഃ ।
സാനുക്രോശോ വദാന്യശ്ച പ്രിയവാദീ ച രാഘവഃ ॥ 2 ॥
കഥം നരവരശ്രേഷ്ഠ പുത്രൌ തൌ സഹ സീതയാ ।
ദുഃഖിതൌ സുഖസംവൃദ്ധൌ വനേ ദുഃഖം സഹിഷ്യതഃ ॥ 3 ॥
സാ നൂനം തരുണീ ശ്യാമാ സുകുമാരീ സുഖോചിതാ ।
കഥമുഷ്ണം ച ശീതം ച മൈഥിലീ പ്രസഹിഷ്യതേ ॥ 4 ॥
ഭുക്ത്വാഽശനം വിശാലാക്ഷീ സൂപദം ശാന്വിതം ശുഭമ് ।
വന്യം നൈവാരമാഹാരം കഥം സീതോപഭോക്ഷ്യതേ ॥ 5 ॥
ഗീതവാദിത്രനിര്ഘോഷം ശ്രുത്വാ ശുഭമനിംദിതാ ।
കഥം ക്രവ്യാദസിംഹാനാം ശബ്ദം ശ്രോഷ്യത്യശോഭനമ് ॥ 6 ॥
മഹേംദ്രധ്വജസംകാശഃ ക്വ നു ശേതേ മഹാഭുജഃ ।
ഭുജം പരിഘസംകാശമുപധായ മഹാബലഃ ॥ 7 ॥
പദ്മവര്ണം സുകേശാംതം പദ്മനിശ്ശ്വാസമുത്തമമ് ।
കദാ ദ്രക്ഷ്യാമി രാമസ്യ വദനം പുഷ്കരേക്ഷണമ് ॥ 8 ॥
വജ്രസാരമയം നൂനം ഹൃദയം മേ ന സംശയഃ ।
അപശ്യംത്യാ ന തം യദ്വൈ ഫലതീദം സഹസ്രധാ ॥ 9 ॥
യത്ത്വയാഽകരുണം കര്മ വ്യപോഹ്യ മമ ബാംധവാഃ ।
നിരസ്താഃ പരിധാവംതി സുഖാര്ഹാഃ കൃപണാ വനേ ॥ 10 ॥
യദി പംചദശേ വര്ഷേ രാഘവഃ പുനരേഷ്യതി ।
ജഹ്യാദ്രാജ്യം ച കോഷം ച ഭരതോ നോപലക്ഷയതേ ॥ 11 ॥
ഭോജയംതി കില ശ്രാദ്ധേ കേചിത്സ്വാനേവ ബാംധവാന് ।
തതഃ പശ്ചാത്സമീക്ഷംതേ കൃതകാര്യാ ദ്വിജര്ഷഭാന് ॥ 12 ॥
തത്ര യേ ഗുണവംതശ്ച വിദ്വാംസശ്ച ദ്വിജാതയഃ ।
ന പശ്ചാത്തേഽഭിമന്യംതേ സുധാമപി സുരോപമാഃ ॥ 13 ॥
ബ്രാഹ്മണേഷ്വപി തൃപ്തേഷു പശ്ചാദ്ഭോക്തും ദ്വിജര്ഷഭാഃ ।
നാഭ്യുപൈതുമലം പ്രാജ്ഞാ ശ്ശൃംഗച്ഛേദമിവര്ഷഭാഃ ॥ 14 ॥
ഏവം കനീയസാ ഭ്രാത്രാ ഭുക്തം രാജ്യം വിശാംപതേ ।
ഭ്രാതാ ജ്യേഷ്ഠോ വരിഷ്ഠശ്ച കിമര്ഥം നാവമംസ്യതേ ॥ 15 ॥
ന പരേണാഽഹൃതം ഭക്ഷ്യം വ്യാഘ്രഃ ഖാദിതുമിച്ഛതി ।
ഏവമേതന്നരവ്യാഘ്രഃ പരലീഢം ന മന്യതേ ॥ 16 ॥
ഹവിരാജ്യം പുരോഡാശാഃ കുശാ യൂപാശ്ച ഖാദിരാഃ ।
നൈതാനി യാതയാമാനി കുർവംതി പുനരധ്വരേ ॥ 17 ॥
തഥാ ഹ്യാത്തമിദം രാജ്യം ഹൃതസാരാം സുരാമിവ ।
നാഭിമംതുമലം രാമോ നഷ്ടസോമമിവാധ്വരമ് ॥ 18 ॥
ന ചേമാം ധര്ഷണാം രാമ സംഗച്ഛേദത്യമര്ഷണഃ ।
ദാരയേന്മംദരമപി സ ഹി ക്രുദ്ധശ്ശിതൈശ്ശരൈഃ ॥ 19 ॥
ത്വാം തു നോത്സഹതേ ഹംതും മഹാത്മാ പിതൃഗൌരവാത് ।
സസോമാര്കഗ്രഹഗണം നഭസ്താരാവിചിത്രിതമ് ॥ 20 ॥
പാതയേദ്യോദിവം ക്രുദ്ധസ്സത്വാം ന വ്യതിവര്തതേ ।
പ്രക്ഷോഭയേദ്വാരയേ ദ്വാ മഹീം ശൈലശതാചിതാമ് ॥ 21 ॥
നൈവം വിധമസത്കാരം രാഘവോ മര്ഷയിഷ്യതി ।
ബലവാനിവ ശാര്ദൂലോ വാലധേരഭിമര്ശനമ് ॥ 22 ॥
നൈതസ്യ സഹിതാ ലോകാ ഭയം കുര്യുര്മഹാമൃഥേ ।
അധര്മംത്വിഹ ധര്മാത്മാ ലോകം ധര്മേണ യോജയേത് ॥ 23 ॥
നന്വസൌ കാംചനൈര്ബാണൈര്മഹാവീര്യോ മഹാഭുജഃ ।
യുഗാംത ഇവ ഭൂതാനി സാഗരാനപി നിര്ദഹേത് ॥ 24 ॥
സ താദൃശസ്സിംഹബലോ വൃഷഭാക്ഷോ നരര്ഷഭഃ ।
സ്വയമേവ ഹതഃ പിത്രാ ജലജേനാത്മജോ യഥാ ॥ 25 ॥
ദ്വിജാതിചരിതോ ധര്മശ്ശാസ്ത്രദൃഷ്ടസ്സനാതനഃ ।
യദി തേ ധര്മനിരതേ ത്വയാ പുത്രേ വിവാസിതേ ॥ 26 ॥
ഗതിരേകാ പതിര്നാര്യാ ദ്വിതീയാ ഗതിരാത്മജഃ ।
തൃതീയാ ജ്ഞാതയോ രാജംശ്ചതുര്ഥീ നേഹ വിദ്യതേ ॥ 27 ॥
തത്ര ത്വം ചൈവ മേ നാസ്തി രാമശ്ച വനമാശ്രിതഃ ।
ന വനം ഗംതുമിച്ഛാമി സർവഥാ നിഹതാ ത്വയാ ॥ 28 ॥
ഹതം ത്വയാ രാജ്യമിദം സരാഷ്ട്രം ഹതസ്തഥാഽത്മാ സഹ മംത്രിഭിശ്ച ।
ഹതാ സപുത്രാഽസ്മി ഹതാശ്ച പൌരാസ്സുത ശ്ച ഭാര്യാ ച തവ പ്രഹൃഷ്ടൌ ॥ 29 ॥
ഇമാം ഗിരം ദാരുണശബ്ദ സംശ്രിതാം നിശമ്യ രാജാഽപി മുമോഹ ദുഃഖിതഃ ।
തത സ്സ ശോകം പ്രവിവേശ പാര്ഥിവസ്സ്വദുഷ്കൃതം ചാപി പുനസ്തദാ സ്മരന് ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
