ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ചതുര്ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
സ്നിഗ്ധഗംഭീരഘോഷേണ സ്യംദനേനോപയാന്പ്രഭുഃ ।
അയോധ്യാം ഭരതഃ ക്ഷിപ്രം പ്രവിവേശ മഹായശാഃ ॥ 1 ॥
ബിഡാലോലൂകചരിതാമാലീനനരവാരണാമ് ।
തിമിരാഭ്യാഹതാം കാലീമപ്രകാശാം നിശാമിവ ॥ 2 ॥
രാഹുശത്രോഃ പ്രിയാം പത്നീം ശ്രിയാ പ്രജ്വലിതപ്രഭാമ് ।
ഗ്രഹേണാഭ്യുത്ഥിതേനൈകാം രോഹിണീമിവ പീഡിതാമ് ॥ 3 ॥
അല്പോഷ്ണക്ഷുബ്ധസലിലാം ഘര്മോത്തപ്തവിഹംഗമാമ് ।
ലീനമീനഝഷഗ്രാഹാം കൃശാം ഗിരിനദീമിവ ॥ 4 ॥
വിധൂമാമിവ ഹേമാഭാമധ്വരാഗ്നേ സ്സമുത്ഥിതാമ് ।
ഹവിരഭ്യുക്ഷിതാം പശ്ചാച്ഛിഖാം വിപ്രലയം ഗതാമ് ॥ 5 ॥
വിധ്വസ്തകവചാം രുഗ്ണഗജവാജിരഥധ്വജാമ് ।
ഹതപ്രവീരാമാപന്നാം ചമൂമിവ മഹാഹവേ ॥ 6 ॥
സഫേനാം സസ്വനാം ഭൂത്വാ സാഗരസ്യ സമുത്ഥിതാമ് ।
പ്രശാംതമാരുതോദ്ധൂതാം ജലോര്മിമിവ നിസ്സ്വനാമ് ॥ 7 ॥
ത്യക്താം യജ്ഞായുധൈഃ സർവൈരഭിരൂപൈശ്ച യാജകൈഃ ।
സുത്യാകാലേ സുനിർവൃത്തേ വേദിം ഗതരവാമിവ ॥ 8 ॥
ഗോഷ്ഠമധ്യേ സ്ഥിതാമാര്താമചരംതീം തൃണം നവമ് ।
ഗോവൃഷേണ പരിത്യക്താം ഗവാം പക്തിമിവോത്സുകാമ് ॥ 9 ॥
പ്രഭാകരാദ്യൈ സ്സുസ്നിഗ്ധൈഃ പ്രജ്വലദ്ഭിരിവോത്തമൈഃ ।
വിയുക്താം മണിഭിര്ജാത്യൈര്നവാം മുക്താവലീമിവ ॥ 10 ॥
സഹസാ ചലിതാം സ്ഥാനാന്മഹീം പുണ്യക്ഷയാദ്ഗതാമ് ।
സംവൃതദ്യുതിവിസ്താരാം താരാമിവ ദിവശ്ച്യുതാമ് ॥ 11 ॥
പുഷ്പനദ്ധാം വസംതാംതേ മത്തഭ്രമരനാദിതാമ് ।
ദ്രുതദാവാഗ്നി വിപ്ലുഷ്ടാം ക്ലാംതാം വനലതാമിവ ॥ 12 ॥
സമ്മൂഢനിഗമാംസ്തബ്ധാം സംക്ഷിപ്തവിപണാപണാമ് ।
പ്രച്ഛന്നശശിനക്ഷത്രാം ദ്യാമിവാംബുധരൈർവൃതാമ് ॥ 13 ॥
ക്ഷീണപാനോത്തമൈര്ഭഗ്നൈഃ ശരാവൈരഭിസംവൃതാമ് ।
ഹതശൌംഡാമിവ ധ്വസ്താംം പാനഭൂമിമസംസ്കൃതാമ് ॥ 14 ॥
വൃക്ണഭൂമിതലാം നിമ്നാം വൃക്ണപാത്രൈസ്സമാവൃതാമ് ।
ഉപയുക്തോദകാം ഭഗ്നാം പ്രപാം നിപതിതാമിവ ॥ 15 ॥
വിപുലാം വിതതാം ചൈവ യുക്തപാശാം തരസ്വിനാമ് ।
ഭൂമൌ ബാണൈർവിനിഷ്കൃത്താം പതിതാം ജ്യാമിവായുധാത് ॥ 16 ॥
സഹസാ യുദ്ധശൌംഡേന ഹയാരോഹേണ വാഹിതാമ് ।
നിഹതാം പ്രതിസൈന്യേന വഡവാമിവ പാതിതാമ് ॥ 17 ॥
ശുഷ്കതോയാം മഹാമത്സ്യൈഃ കൂര്മൈശ്ച ബഹുഭിർവൃതാമ് ।
പ്രഭിന്നതടവിസ്തീര്ണാം വാപീമിവ ഹൃതോത്പലാമ് ॥ 18 ॥
പുരുഷസ്യാപ്രഹൃഷ്ടസ്യ പ്രതിഷിദ്ധാനുലേപനാമ് ।
സംതപ്താമിവ ശോകേന ഗാത്രയഷ്ടിമഭൂഷണാമ് ॥ 19 ॥
പ്രാവൃഷി പ്രവിഗാഢായാം പ്രവിഷ്ടസ്യാഭ്രമംഡലമ് ।
പ്രച്ഛന്നാം നീലജീമൂതൈര്ഭാസ്കരസ്യ പ്രഭാമിവ ॥ 20 ॥
ഭരതസ്തു രഥസ്ഥ സ്സന് ശ്രീമാംദശരഥാത്മജഃ ।
വാഹയംതം രഥശ്രേഷ്ഠം സാരഥിം വാക്യമബ്രവീത് ॥ 21 ॥
കിം നു ഖല്വദ്യ ഗംഭീരോ മൂര്ഛിതോ ന നിശമ്യതേ ।
യഥാപുരമയോധ്യായാം ഗീതവാദിത്രനിസ്വനഃ ॥ 22 ॥
വാരുണീമദഗംധശ്ച മാല്യഗംധശ്ച മൂര്ഛിതഃ ।
ധൂപിതാഗുരുഗംധശ്ച ന പ്രവാതി സമംതതഃ ॥ 23 ॥
യാനപ്രവരഘോഷശ്ച സ്നിഗ്ധശ്ച ഹയനിസ്വനഃ ।
പ്രമത്തഗജനാദശ്ച മഹാംശ്ച രഥനിസ്വനഃ ॥ 24 ॥
നേദാനീം ശ്രൂയതേ പുര്യാമസ്യാം രാമേ വിവാസിതേ ।
ചംദനാഗരുഗംധാംശ്ച മഹാര്ഹാശ്ച നവസ്രജഃ ।
ഗതേ ഹി രാമേ തരുണാ സ്സംതപ്താ നോപഭുംജതേ ॥ 25 ॥
ബഹിര്യാത്രാം ന ഗച്ഛംതി ചിത്രമാല്യധരാ നരാഃ ।
നോത്സവാ സ്സംപ്രവര്തംതേ രാമശോകാര്ദിതേ പുരേ ॥ 26 ॥
സഹ നൂനം മമ ഭ്രാത്രാ പുരസ്യാസ്യ ദ്യുതിര്ഗതാ ।
ന ഹി രാജത്യയോധ്യേയം സാസാരേവാര്ജുനീ ക്ഷപാ ॥ 27 ॥
കദാ നു ഖലു മേ ഭ്രാതാ മഹോത്സവ ഇവാഽഗതഃ ।
ജനയിഷ്യത്യയോധ്യായാം ഹര്ഷം ഗ്രീഷ്മ ഇവാംബുദഃ ॥ 28 ॥
തരുണൈശ്ചാരുവേഷൈശ്ച നരൈരുന്നതഗാമിഭിഃ ।
സംപതദ്ഭിരയോധ്യായാം നാഭിഭാംതി മഹാപഥാഃ ॥ 29 ॥
ഏവം ബഹുവിധം ജല്പന്വിവേശ വസതിം പിതുഃ ।
തേന ഹീനാം നരേംദ്രേണ സിംഹഹീനാം ഗുഹാമിവ ॥ 30 ॥
തദാ തദംതഃ പുരമുംഝിതപ്രഭം സുരൈരിവോത്സൃഷ്ടമഭാസ്കരം ദിനമ് ।
നിരീക്ഷ്യ സർവം തു വിവിക്തമാത്മവാന്മുമോച ബാഷ്പം ഭരതഃ സുദുഃഖിതഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ചതുര്ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
