ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତସ୍ତସ୍ୟ ଗିରେଃ ଶୃଂଗେ ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ମହାବଲାଃ ।
ହନୁମତ୍ପ୍ରମୁଖାଃ ପ୍ରୀତିଂ ହରୟୋ ଜଗ୍ମୁରୁତ୍ତମାମ୍ ॥ 1 ॥
ତଂ ତତଃ ପ୍ରୀତିସଂହୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରୀତିମଂତଂ ମହାକପିମ୍ ।
ଜାଂବଵାନ୍କାର୍ୟଵୃତ୍ତାଂତମପୃଚ୍ଛଦନିଲାତ୍ମଜମ୍ ॥ 2 ॥
କଥଂ ଦୃଷ୍ଟା ତ୍ଵୟା ଦେଵୀ କଥଂ ଵା ତତ୍ର ଵର୍ତତେ ।
ତସ୍ୟାଂ ଵା ସ କଥଂଵୃତ୍ତଃ କ୍ରୂରକର୍ମା ଦଶାନନଃ ॥ 3 ॥
ତତ୍ତ୍ଵତସ୍ସର୍ଵମେତନ୍ନଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ମହାକପେ ।
ଶ୍ରୁତାର୍ଥାଶ୍ଚିଂତୟିଷ୍ୟାମୋ ଭୂୟଃ କାର୍ୟଵିନିଶ୍ଚୟମ୍ ॥ 4 ॥
ୟଶ୍ଚାର୍ଥସ୍ତତ୍ତ୍ର ଵକ୍ତଵ୍ୟୋ ଗତୈରସ୍ମାଭିରାତ୍ମଵାନ୍ ।
ରକ୍ଷିତଵ୍ୟଂ ଚ ୟତ୍ତତ୍ର ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵ୍ୟାକରୋତୁ ନଃ ॥ 5 ॥
ସ ନିୟୁକ୍ତସ୍ତତସ୍ତେନ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ ।
ପ୍ରଣମ୍ୟ ଶିରସା ଦେଵ୍ୟୈ ସୀତାୟୈ ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତ ॥ 6 ॥
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷମେଵ ଭଵତାଂ ମହେଂଦ୍ରାଗ୍ରାତ୍ଖାମାପ୍ଲୁତଃ ।
ଉଦଧେର୍ଦକ୍ଷିଣଂ ପାରଂ କାଂକ୍ଷମାଣ ସ୍ସମାହିତଃ ॥ 7 ॥
ଗଚ୍ଛତଶ୍ଚ ହି ମେ ଘୋରଂ ଵିଘ୍ନରୂପମିଵାଭଵତ୍ ।
କାଂଚନଂ ଶିଖରଂ ଦିଵ୍ୟଂ ପଶ୍ୟାମି ସୁମନୋହରମ୍ ॥ 8 ॥
ସ୍ଥିତଂ ପଂଧାନମାଵୃତ୍ୟ ମେନେ ଵିଘ୍ନଂ ଚ ତଂ ନଗମ୍ ।
ଉପସଂଗମ୍ୟ ତଂ ଦିଵ୍ୟଂ କାଂଚନଂ ନଗସତ୍ତମମ୍ ॥ 9 ॥
କୃତା ମେ ମନସା ବୁଦ୍ଧିର୍ଭେତ୍ତଵ୍ୟୋଽୟଂ ମୟେତି ଚ ।
ପ୍ରହତଂ ଚ ମୟା ତସ୍ୟ ଲାଂଗୂଲେନ ମହାଗିରେଃ ॥ 10 ॥
ଶିଖରଂ ସୂର୍ୟସଂକାଶଂ ଵ୍ୟଶୀର୍ୟତ ସହସ୍ରଧା ।
ଵ୍ୟଵସାୟଂ ଚ ତଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ ହୋଵାଚ ମହାଗିରିଃ ॥ 11 ॥
ପୁତ୍ତ୍ରେତି ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ମନଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦୟନ୍ନିଵ ।
ପିତୃଵ୍ୟଂ ଚାପି ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ସଖାୟଂ ମାତରିଶ୍ଵନଃ ॥ 12 ॥
ମୈନାକମିତି ଵିଖ୍ୟାତଂ ନିଵସଂତଂ ମହୋଦଧୌ ।
ପକ୍ଷଵଂତଃ ପୁରା ପୁତ୍ତ୍ର ବଭୂଵୁଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମାଃ ॥ 13 ॥
ଛଂଦତଃ ପୃଥିଵୀଂ ଚେରୁର୍ବାଧମାନାଃ ସମଂତତଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନଗାନାଂ ଚରିତଂ ମହେଂଦ୍ରଃ ପାକଶାସନଃ ॥ 14 ॥
ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଗଵାନ୍ ପକ୍ଷାନ୍ଵଜ୍ରେଣୈଷାଂ ସହସ୍ରଶଃ ।
ଅହଂ ତୁ ମୋକ୍ଷିତସ୍ତସ୍ମାତ୍ତଵ ପିତ୍ରା ମହାତ୍ମନା ॥ 15 ॥
ମାରୁତେନ ତଦା ଵତ୍ସ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତୋଽସ୍ମି ମହାର୍ଣଵେ ।
ରାମସ୍ୟ ଚ ମୟା ସାହ୍ୟେ ଵର୍ତିତଵ୍ୟମରିଂଦମ ॥ 16 ॥
ରାମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହେଂଦ୍ରସମଵିକ୍ରମଃ ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ୟ ମୈନାକସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 17 ॥
କାର୍ୟମାଵେଦ୍ୟ ତୁ ଗିରେରୁଦ୍ୟତଂ ଚ ମନୋ ମମ ।
ତେନ ଚାହମନୁଜ୍ଞାତୋ ମୈନାକେନ ମହାତ୍ମନା ॥ 18 ॥
ସ ଚାପ୍ୟଂତର୍ହିତଃ ଶୈଲୋ ମାନୁଷେଣ ଵପୁଷ୍ମତା ।
ଶରୀରେଣ ମହାଶୈଲଃ ଶୈଲେନ ଚ ମହୋଦଧୌ ॥ 19 ॥
ଉତ୍ତମଂ ଜଵମାସ୍ଥାୟ ଶେଷଂ ପଂଥାନମାସ୍ଥିତଃ ।
ତତୋଽହଂ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ଵେଗେନାଭ୍ୟାଗମଂ ପଥି ॥ 20 ॥
ତତଃ ପଶ୍ୟାମ୍ୟହଂ ଦେଵୀଂ ସୁରସାଂ ନାଗମାତରମ୍ ।
ସମୁଦ୍ରମଧ୍ୟେ ସା ଦେଵୀ ଵଚନଂ ମାମଭାଷତ ॥ 21 ॥
ମମ ଭକ୍ଷଃ ପ୍ରଦିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵମମରୈର୍ହରିସତ୍ତମ ।
ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷୟିଷ୍ୟାମି ଵିହିତସ୍ତ୍ଵଂ ଚିରସ୍ୟ ମେ ॥ 22 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ ସ୍ସୁରସୟା ପ୍ରାଂଜଲିଃ ପ୍ରଣତଃ ସ୍ଥିତଃ ।
ଵିଵର୍ଣଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ଵାକ୍ୟଂ ଚେଦମୁଦୀରୟମ୍ ॥ 23 ॥
ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଦଂଡକାଵନମ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ସୀତୟା ଚ ପରଂତପଃ ॥ 24 ॥
ତସ୍ୟ ସୀତା ହୃତା ଭାର୍ୟା ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ।
ତସ୍ୟା ସ୍ସଂକାଶଂ ଦୂତୋଽହଂ ଗମିଷ୍ୟେ ରାମଶାସନାତ୍ ॥ 25 ॥
କର୍ତୁମର୍ହସି ରାମସ୍ୟ ସାହାୟ୍ୟଂ ଵିଷୟେ ସତୀ ।
ଅଥଵା ମୈଥିଲୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ଚାକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍ ॥ 26 ॥
ଆଗମିଷ୍ୟାମି ତେ ଵକ୍ତ୍ରଂ ସତ୍ୟଂ ପ୍ରତିଶୃଣୋମି ତେ ।
ଏଵମୁକ୍ତା ମୟା ସା ତୁ ସୁରସା କାମରୂପିଣୀ ॥ 27 ॥
ଅବ୍ରଵୀନ୍ନାତିଵର୍ତେତ କଶ୍ଚିଦେଷ ଵରୋ ମମ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ସୁରସୟା ଦଶୟୋଜନମାୟତଃ ॥ 28 ॥
ତତୋର୍ଥଗୁଣଵିସ୍ତାରୋ ବଭୂଵାହଂ କ୍ଷଣେନ ତୁ ।
ମତ୍ପ୍ରମାଣାନୁରୂପଂ ଚ ଵ୍ୟାଦିତଂ ଚ ମୁଖଂ ତୟା ॥ 29 ॥
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ୟାଦିତଂ ଚାସ୍ୟଂ ହ୍ରସ୍ଵଂ ହ୍ୟକରଵଂ ଵପୁଃ ।
ତସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେ ଚ ପୁନର୍ବଭୂଵାଂଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରକଃ ॥ 30 ॥
ଅଭିପତ୍ୟାଶୁ ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ନିର୍ଗତୋଽହଂ ତତଃ କ୍ଷଣାତ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ସୁରସା ଦେଵୀ ସ୍ଵେନ ରୂପେଣ ମାଂ ପୁନଃ ॥ 31 ॥
ଅର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ୟୈ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଚ୍ଛ ସୌମ୍ୟ ୟଥାସୁଖମ୍ ।
ସମାନୟ ଚ ଵୈଦେହୀଂ ରାଘଵେଣ ମହାତ୍ମନା ॥ 32 ॥
ସୁଖୀ ଭଵ ମହାବାହୋ ପ୍ରୀତାଽସ୍ମି ତଵ ଵାନର ।
ତତୋଽହଂ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ସର୍ଵଭୂତୈଃ ପ୍ରଶଂସିତଃ ॥ 33 ॥
ତତୋଽଂତରିକ୍ଷଂ ଵିପୁଲଂ ପ୍ଲୁତୋଽହଂ ଗରୁଡୋ ୟଥା ।
ଛାୟା ମେ ନିଗୃହୀତା ଚ ନ ଚ ପଶ୍ୟାମି କିଂଚନ ॥ 34 ॥
ସୋଽହଂ ଵିହତଵେଗସ୍ତୁ ଦିଶୋ ଦଶ ଵିଲୋକୟନ୍ ।
ନ କିଂଚିତ୍ତତ୍ର ପଶ୍ୟାମି ୟେନ ମେଽପହୃତା ଗତିଃ ॥ 35 ॥
ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା କିନ୍ନାମ ଗଗନେ ମମ ।
ଈଦୃଶୋ ଵିଘ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ରୂପଂ ୟତ୍ର ନ ଦୃଶ୍ୟତେ ॥ 36 ॥
ଅଧୋଭାଗେନ ମେ ଦୃଷ୍ଟି ଶ୍ଶୋଚତା ପାତିତା ମୟା ।
ତତୋଽଦ୍ରାକ୍ଷମହଂ ଭୀମାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ସଲିଲେଶୟାମ୍ ॥ 37 ॥
ପ୍ରହସ୍ୟ ଚ ମହାନାଦମୁକ୍ତୋଽହଂ ଭୀମୟା ତୟା ।
ଅଵସ୍ଥିତମସଂଭ୍ରାଂତମିଦଂ ଵାକ୍ୟମଶୋଭନମ୍ ॥ 38 ॥
କ୍ଵାସି ଗଂତା ମହାକାୟ କ୍ଷୁଧିତାୟା ମମେପ୍ସିତଃ ।
ଭକ୍ଷଃ ପ୍ରୀଣୟ ମେ ଦେହଂ ଚିରମାହାରଵର୍ଜିତମ୍ ॥ 39 ॥
ବାଢମିତ୍ୟେଵ ତାଂ ଵାଣୀଂ ପ୍ରତ୍ୟଗୃହ୍ଣାମହଂ ତତଃ ।
ଅସ୍ୟପ୍ରମାଣାଦଧିକଂ ତସ୍ୟାଃ କାୟମପୂରୟମ୍ ॥ 40 ॥
ତସ୍ୟାଶ୍ଚାସ୍ୟଂ ମହଦ୍ଭୀମଂ ଵର୍ଧତେ ମମ ଭକ୍ଷଣେ ।
ନ ଚ ମାଂ ସାଧୁ ବୁବୁଧେ ମମ ଵା ଵିକୃତଂ କୃତମ୍ ॥ 41 ॥
ତତୋଽହଂ ଵିପୁଲଂ ରୂପଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ୟ ନିମିଷାଂତରାତ୍ ।
ତସ୍ୟା ହୃଦୟମାଦାୟ ପ୍ରପତାମି ନଭଃସ୍ଥଲମ୍ ॥ 42 ॥
ସା ଵିସୃଷ୍ଟଭୁଜା ଭୀମା ପପାତ ଲଵଣାଂଭସି ।
ମୟା ପର୍ଵତସଂକାଶା ନିକୃତ୍ତହୃଦୟା ସତୀ ॥ 43 ॥
ଶୃଣୋମି ଖଗତାନାଂ ଚ ସିଦ୍ଧାନାଂ ଚାରଣୈସ୍ସହ ।
ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକା ଭୀମା କ୍ଷିପ୍ରଂ ହନୁମତା ହତା ॥ 44 ॥
ତାଂ ହତ୍ଵା ପୁନରେଵାହଂ କୃତ୍ୟମାତ୍ୟୟିକଂ ସ୍ମରନ୍ ।
ଗତ୍ଵା ଚାହ ମହଧ୍ଵାନଂ ପଶ୍ୟାମି ନଗମଂଡିତମ୍ ॥ 45 ॥
ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରମୁଦଧେର୍ଲଂକା ୟତ୍ର ଚ ସା ପୁରୀ ।
ଅସ୍ତଂ ଦିନକରେ ୟାତେ ରକ୍ଷସାଂ ନିଲୟଂ ପୁରମ୍ ॥ 46 ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହମଵିଜ୍ଞାତୋ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ ।
ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶତଶ୍ଚାପି କଲ୍ପାଂତଘନସନ୍ନିଭା ॥ 47 ॥
ଅଟ୍ଟହାସଂ ଵିମୁଂଚଂତୀ ନାରୀ କାପ୍ୟୁତ୍ଥିତା ପୁରଃ ।
ଜିଘାଂସଂତୀଂ ତତସ୍ତାଂ ତୁ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିରୋରୁହାମ୍ ॥ 48 ॥
ସଵ୍ୟମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରେଣ ପରାଜିତ୍ୟ ସୁଭୈରଵାମ୍ ।
ପ୍ରଦୋଷକାଲେ ପ୍ରଵିଶଂ ଭୀତୟାଽହଂ ତୟୋଦିତଃ ॥ 49 ॥
ଅହଂ ଲଂକାପୁରୀ ଵୀର ନିର୍ଜିତା ଵିକ୍ରମେଣ ତେ ।
ୟସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିଜେତାସି ସର୍ଵରକ୍ଷାଂସ୍ୟଶେଷତଃ ॥ 50 ॥
ତତ୍ରାହଂ ସର୍ଵରାତ୍ରଂ ତୁ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ରାଵଣାଂତଃପୁରଗତୋ ନ ଚାପଶ୍ୟଂ ସୁମଧ୍ୟମାମ୍ ॥ 51 ॥
ତତ ସ୍ସୀତାମପଶ୍ୟଂସ୍ତୁ ରାଵଣସ୍ୟ ନିଵେଶନେ ।
ଶୋକସାଗରମାସାଦ୍ୟ ନ ପାରମୁପଲକ୍ଷୟେ ॥ 52 ॥
ଶୋଚତା ଚ ମୟା ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରାକାରେଣ ସମାଵୃତମ୍ ।
କାଂଚନେନ ଵିକୃଷ୍ଟେନ ଗୃହୋପଵନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 53 ॥
ସ ପ୍ରାକାରମଵପ୍ଲୁତ୍ୟ ପଶ୍ୟାମି ବହୁପାଦପମ୍ ।
ଅଶୋକଵନିକାମଧ୍ୟେ ଶିଂଶୁପାପାଦପୋ ମହାନ୍ ॥ 54 ॥
ତମାରୁହ୍ୟ ଚ ପଶ୍ୟାମି କାଂଚନଂ କଦଲୀଵନମ୍ ।
ଅଦୂରେ ଶିଂଶୁପାଵୃକ୍ଷାତ୍ପଶ୍ୟାମି ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍ ॥ 55 ॥
ଶ୍ୟାମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀମୁପଵାସକୃଶାନନାମ୍ ।
ତଦେକଵାସସ୍ସଂଵୀତାଂ ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତଶିରୋରୁହାମ୍ ॥ 56 ॥
ଶୋକସଂତାପଦୀନାଂଗୀଂ ସୀତାଂ ଭର୍ତୃହିତେ ସ୍ଥିତାମ୍ ।
ରାକ୍ଷସୀଭିର୍ଵିରୂପାଭିଃ କ୍ରୂରାଭିରଭିସଂଵୃତାମ୍ ॥ 57 ॥
ମାଂସଶୋଣିତଭକ୍ଷାଭିର୍ଵ୍ୟାଘ୍ରୀଭିର୍ହରିଣୀମିଵ ।
ସା ମୟା ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ୟେ ତର୍ଜ୍ୟମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 58 ॥
ଏକଵେଣୀଧରା ଦୀନା ଭର୍ତୃଚିଂତାପରାୟଣା ।
ଭୂମିଶୟ୍ୟା ଵିଵର୍ଣାଂଗୀ ପଦ୍ମିନୀଵ ହିମାଗମେ ॥ 59 ॥
ରାଵଣାଦ୍ଵିନିଵୃତ୍ତାର୍ଥା ମର୍ତଵ୍ୟକୃତନିଶ୍ଚୟା ।
କଥଂଚିନ୍ମୃଗଶାବାକ୍ଷୀ ତୂର୍ଣମାସାଦିତା ମୟା ॥ 60 ॥
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଦୃଶୀଂ ନାରୀଂ ରାମପତ୍ନୀଂ ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ତତ୍ରୈଵ ଶିଂଶୁପାଵୃକ୍ଷେ ପଶ୍ୟନ୍ନହମଵସ୍ଥିତଃ ॥ 61 ॥
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଂ କାଂଚୀନୂପୁରମିଶ୍ରିତମ୍ ।
ଶୃଣୋମ୍ୟଧିକଗଂଭୀରଂ ରାଵଣସ୍ୟ ନିଵେଶନେ ॥ 62 ॥
ତତୋଽହଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ସ୍ଵଂ ରୂପଂ ପ୍ରତ୍ୟସଂହରମ୍ ।
ଅହଂ ତୁ ଶିଂଶୁପାଵୃକ୍ଷେ ପକ୍ଷୀଵ ଗହନେ ସ୍ଥିତଃ ॥ 63 ॥
ତତୋ ରାଵଣଦାରାଶ୍ଚ ରାଵଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ ।
ତଂ ଦେଶଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତା ୟତ୍ର ସୀତାଽଭଵତ୍ ସ୍ଥିତା ॥ 64 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵରାରୋହା ସୀତା ରକ୍ଷୋଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ।
ସଂକୁଚ୍ୟୋରୂସ୍ତନୌ ପୀନୌ ବାହୁଭ୍ୟାଂ ପରିରଭ୍ୟ ଚ ॥ 65 ॥
ଵିତ୍ରସ୍ତାଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଂ ଵୀକ୍ଷମାଣାଂ ତତସ୍ତତଃ ।
ତ୍ରାଣଂ କିଂଚିଦପଶ୍ୟଂତୀଂ ଵେପମାନାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 66 ॥
ତାମୁଵାଚ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ସୀତାଂ ପରମଦୁଃଖିତାମ୍ ।
ଅଵାକ୍ଚିରାଃ ପ୍ରପତିତୋ ବହୁମନ୍ୟସ୍ଵ ମାମିତି ॥ 67 ॥
ୟଦି ଚେତ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ଦର୍ପାନ୍ମାଂ ନାଭିନଂଦସି ଗର୍ଵିତେ ।
ଦ୍ଵୌ ମାସାଵଂତରଂ ସୀତେ ପାସ୍ୟାମି ରୁଧିରଂ ତଵ ॥ 68 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ୟ ରାଵଣସ୍ୟ ଦୁରାତ୍ମନଃ ।
ଉଵାଚ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧା ସୀତା ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 69 ॥
ରାକ୍ଷସାଧମ ରାମସ୍ୟ ଭାର୍ୟାମମିତତେଜସଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲନାଥସ୍ୟ ସ୍ନୁଷାଂ ଦଶରଥସ୍ୟ ଚ ॥ 70 ॥
ଅଵାଚ୍ୟଂ ଵଦତୋ ଜିହ୍ଵା କଥଂ ନ ପତିତା ତଵ ।
କିଂଚିଦ୍ଵୀର୍ୟଂ ତଵାନାର୍ୟ ୟୋ ମାଂ ଭର୍ତୁରସନ୍ନିଧୌ ॥ 71 ॥
ଅପହୃତ୍ୟାଽଽଗତଃ ପାପ ତେ ନାଦୃଷ୍ଟୋ ମହାତ୍ମନା ।
ନ ତ୍ଵଂ ରାମସ୍ୟ ସଦୃଶୋ ଦାସ୍ୟେଽପ୍ୟସ୍ୟ ନ ୟୁଜ୍ୟସେ ॥ 72 ॥
ୟଜ୍ଞୀୟ ସ୍ସତ୍ୟଵାଦୀ ଚ ରଣଶ୍ଲାଘୀ ଚ ରାଘଵଃ ।
ଜାନକ୍ୟା ପରୁଷଂ ଵାକ୍ୟମେଵମୁକ୍ତୋ ଦଶାନନଃ ॥ 73 ॥
ଜଜ୍ଵାଲ ସହସା କୋପାଚ୍ଚିତାସ୍ଥ ଇଵ ପାଵକଃ ।
ଵିଵୃତ୍ୟ ନୟନେ କ୍ରୂରେ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ୟମ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 74 ॥
ମୈଥିଲୀଂ ହଂତୁମାରବ୍ଧଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ହାହାକୃତଂ ତଦା ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମଧ୍ୟାତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ୟ ତସ୍ୟ ଭାର୍ୟା ଦୁରାତ୍ମନଃ ॥ 75 ॥
ଵରା ମଂଦୋଦରୀ ନାମ ତୟା ସ ପ୍ରତିଷେଧିତଃ ।
ଉକ୍ତଶ୍ଚ ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ତୟା ସ ମଦନାର୍ଦିତଃ ॥ 76 ॥
ସୀତୟା ତଵ କିଂ କାର୍ୟଂ ମହେଂଦ୍ରସମଵିକ୍ରମଃ ।
ଦେଵଗଂଧର୍ଵକନ୍ୟାଭିର୍ୟକ୍ଷକନ୍ୟାଭିରେଵ ଚ ॥ 77 ॥
ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଭୋ ରମସ୍ଵେହ ସୀତୟା କିଂ କରିଷ୍ୟସି ।
ତତସ୍ତାଭିସ୍ସମେତାଭିର୍ନାରୀଭିସ୍ସ ମହାବଲଃ ॥ 78 ॥
ପ୍ରସାଦ୍ୟ ସହସା ନୀତୋ ଭଵନଂ ସ୍ଵଂ ନିଶାଚରଃ ।
ୟାତେ ତସ୍ମିନ୍ ଦଶଗ୍ରୀଵେ ରାକ୍ଷସ୍ୟୋ ଵିକୃତାନନାଃ ॥ 79 ॥
ସୀତାଂ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସୟାମାସୁର୍ଵାକ୍ୟୈଃ କ୍ରୂରୈସ୍ସୁଦାରୁଣୈଃ ।
ତୃଣଵଦ୍ଭାଷିତଂ ତାସାଂ ଗଣୟାମାସ ଜାନକୀ ॥ 80 ॥
ଗର୍ଜିତଂ ଚ ତଦା ତାସାଂ ସୀତାଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ନିରର୍ଥକମ୍ ।
ଵୃଥାଗର୍ଜିତନିଶ୍ଚେଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସ୍ୟଃ ପିଶିତାଶନାଃ ॥ 81 ॥
ରାଵଣାୟ ଶଶଂସୁସ୍ତାଃ ସୀତାଧ୍ୟଵସିତଂ ମହତ୍ ।
ତତସ୍ତାସ୍ସହିତାସ୍ସର୍ଵା ନିହତାଶା ନିରୁଦ୍ୟମାଃ ॥ 82 ॥
ପରିକ୍ଷିପ୍ୟ ସମଂତାତ୍ତାଂ ନିଦ୍ରାଵଶମୁପାଗତାଃ ।
ତାସୁ ଚୈଵ ପ୍ରସୁପ୍ତାସୁ ସୀତା ଭର୍ତୃହିତେ ରତା ॥ 83 ॥
ଵିଲପ୍ୟ କରୁଣଂ ଦୀନା ପ୍ରଶୁଶୋଚ ସୁଦୁଃଖିତା ।
ତାସାଂ ମଧ୍ୟାତ୍ସମୁତ୍ଥାୟ ତ୍ରିଜଟା ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 84 ॥
ଆତ୍ମାନଂ ଖାଦତ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନ ସୀତା ଵିନଶିଷ୍ୟତି ।
ଜନକସ୍ୟାତ୍ମଜା ସାଧ୍ଵୀ ସ୍ନୁଷା ଦଶରଥସ୍ୟ ଚ ॥ 85 ॥
ସ୍ଵପ୍ନୋ ହ୍ୟଦ୍ୟ ମୟା ଦୃଷ୍ଟୋ ଦାରୁଣୋ ରୋମହର୍ଷଣଃ ।
ରକ୍ଷସାଂ ଚ ଵିନାଶାୟ ଭର୍ତୁରସ୍ୟା ଜୟାୟ ଚ ॥ 86 ॥
ଅଲମସ୍ମାତ୍ପରିତ୍ରାତୁଂ ରାଘଵାଦ୍ରାକ୍ଷସୀଗଣମ୍ ।
ଅଭିୟାଚାମ ଵୈଦେହୀମେତଦ୍ଧି ମମ ରୋଚତେ ॥ 87 ॥
ୟସ୍ୟା ହ୍ୟେଵଂଵିଧସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ ଦୁଃଖିତାୟାଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ୟତେ ।
ସା ଦୁଃଖୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ମୁକ୍ତା ସୁଖମାପ୍ନୋତ୍ୟନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 88 ॥
ପ୍ରଣିପାତପ୍ରସନ୍ନା ହି ମୈଥିଲୀ ଜନକାତ୍ମଜା ।
ତତସ୍ସା ହ୍ରୀମତୀ ବାଲା ଭର୍ତୁର୍ଵିଜୟହର୍ଷିତା ॥ 89 ॥
ଅଵୋଚଦ୍ୟଦି ତତ୍ତଥ୍ୟଂ ଭଵେୟଂ ଶରଣଂ ହି ଵଃ ।
ତାଂ ଚାହଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତାୟା ଦାରୁଣାଂ ଦଶାମ୍ ।
ଚିଂତୟାମାସ ଵିକ୍ରାଂତୋ ନ ଚ ମେ ନିର୍ଵୃତଂ ମନଃ ॥ 90 ॥
ସଂଭାଷଣାର୍ଥଂ ଚ ମୟା ଜାନକ୍ୟାଶ୍ଚିଂତିତୋ ଵିଧିଃ ॥ 91 ॥
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାଂ ହି ଵଂଶସ୍ତୁ ତତୋ ମମ ପୁରସ୍କୃତଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଗଦିତାଂ ଵାଚଂ ରାଜର୍ଷିଗଣପୂଜିତାମ୍ ॥ 92 ॥
ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତ ମାଂ ଦେଵୀ ବାଷ୍ପୈଃ ପିହିତଲୋଚନା ।
କସ୍ତ୍ଵଂ କେନ କଥଂ ଚେହ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାନରପୁଂଗଵଃ ॥ 93 ॥
କା ଚ ରାମେଣ ତେ ପ୍ରୀତିସ୍ତନ୍ମେ ଶଂସିତୁମର୍ହସି ।
ତସ୍ୟାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହ୍ୟହମପ୍ୟବ୍ରୁଵଂ ଵଚଃ ॥ 94 ॥
ଦେଵି ରାମସ୍ୟ ଭର୍ତୁସ୍ତେ ସହାୟୋ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵୋ ନାମ ଵିକ୍ରାଂତୋ ଵାନରେଂଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ ॥ 95 ॥
ତସ୍ୟ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଭୃତ୍ୟଂ ତ୍ଵଂ ହନୁମଂତମିହାଗତମ୍ ।
ଭର୍ତ୍ରାହଂ ପ୍ରେଷିତସ୍ତୁଭ୍ୟଂ ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ॥ 96 ॥
ଇଦଂ ଚ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦାଶରଥିଃ ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଅଂଗୁଲୀୟମଭିଜ୍ଞାନମଦାତ୍ତୁଭ୍ୟଂ ୟଶସ୍ଵିନି ॥ 97 ॥
ତଦିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵୟାଽଽଜ୍ଞପ୍ତଂ ଦେଵି କିଂ କରଵାଣ୍ୟହମ୍ ।
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ନୟାମି ତ୍ଵାଂ କିମୁତ୍ତରମ୍ ॥ 98 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଦିତ୍ଵା ଚ ସୀତା ଜନକନଂଦିନୀ ।
ଆହରାଵଣମୁତ୍ସାଦ୍ୟ ରାଘଵୋ ମାଂ ନୟତ୍ଵିତି ॥ 99 ॥
ପ୍ରଣମ୍ୟ ଶିରସା ଦେଵୀଂ ମହମାର୍ୟାମନିଂଦିତାମ୍ ।
ରାଘଵସ୍ୟ ମନୋହ୍ଲାଦମଭିଜ୍ଞାନମୟାଚିଷମ୍ ॥ 100 ॥
ଅଥ ମାମବ୍ରଵୀତ୍ସୀତା ଗୃହ୍ୟତାମୟମୁତ୍ତମଃ ।
ମଣିର୍ୟେନ ମହାବାହୂ ରାମସ୍ତ୍ଵାଂ ବହୁମନ୍ୟତେ ॥ 101 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵରାରୋହା ମଣିପ୍ରଵରମଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ପ୍ରାୟଚ୍ଛତ୍ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ଵାଚା ମାଂ ସଂଦିଦେଶହ ॥ 102 ॥
ତତସ୍ତସ୍ୟୈ ପ୍ରଣମ୍ୟାହଂ ରାଜପୁତ୍ର୍ୟୈ ସମାହିତଃ ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପରିକ୍ରାମମିହାଭ୍ୟୁଦ୍ଗତମାନସଃ ॥ 103 ॥
ଉକ୍ତୋଽହଂ ପୁନରେଵେଦଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ମନସା ତୟା ।
ହନୁମନ୍ମମ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ରାଘଵେ ॥ 104 ॥
ୟଥା ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ନ ଚିରାତ୍ତାଵୁଭୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ସୁଗ୍ରୀଵସହିତୌ ଵୀରାଵୁପେୟାତାଂ ତଥା କୁରୁ ॥ 105 ॥
ୟଦ୍ୟନ୍ୟଥା ଭଵେଦେତଦ୍ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ଜୀଵିତଂ ମମ ।
ନ ମାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟତି କାକୁତ୍ସ୍ଥୋ ମ୍ରିୟେ ସାହମନାଥଵତ୍ ॥ 106 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣଂ ଵାକ୍ୟଂ କ୍ରୋଧୋ ମାମଭ୍ୟଵର୍ତତ ।
ଉତ୍ତରଂ ଚ ମୟା ଦୃଷ୍ଟଂ କାର୍ୟଶେଷମନଂତରମ୍ ॥ 107 ॥
ତତୋଽଵର୍ଧତ ମେ କାୟସ୍ତଦା ପର୍ଵତସନ୍ନିଭଃ ।
ୟୁଦ୍ଧକାଂକ୍ଷୀ ଵନଂ ତଚ୍ଚ ଵିନାଶୟିତୁମାରଭେ ॥ 108 ॥
ତଦ୍ଭଗ୍ନଂ ଵନଷଂଡଂ ତୁ ଭ୍ରାଂତତ୍ରସ୍ତମୃଗଦ୍ଵିଜମ୍ ।
ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧା ନିରୀକ୍ଷଂତେ ରାକ୍ଷସ୍ୟୋ ଵିକୃତାନନାଃ ॥ 109 ॥
ମାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ ସମାଗମ୍ୟ ତତସ୍ତତଃ ।
ତା ସ୍ସମଭ୍ୟାଗତାଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ରାଵଣାୟାଚଚକ୍ଷିରେ ॥ 110 ॥
ରାଜସ୍ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ତଵ ଭଗ୍ନଂ ଦୁରାତ୍ମନା ।
ଵାନରେଣ ହ୍ୟଵିଜ୍ଞାୟ ତଵ ଵୀର୍ୟଂ ମହାବଲ ॥ 111 ॥
ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେସ୍ତସ୍ୟ ରାଜେଂଦ୍ର ତଵ ଵିପ୍ରିୟକାରିଣଃ ।
ଵଧମାଜ୍ଞାପୟ କ୍ଷିପ୍ରଂ ୟଥାସୌ ଵିଲୟଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ 112 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟା ଭୃଶଦୁର୍ଜୟାଃ ।
ରାକ୍ଷସାଃ କିଂକରା ନାମ ରାଵଣସ୍ୟ ମନୋନୁଗାଃ ॥ 113 ॥
ତେଷାମଶୀତିସାହସ୍ରଂ ଶୂଲମୁଦ୍ଗରପାଣିନାମ୍ ।
ମୟା ତସ୍ମିନ୍ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ପରିଘେଣ ନିଷୂଦିତମ୍ ॥ 114 ॥
ତେଷାଂ ତୁ ହତଶେଷା ୟେ ତେ ଗତ୍ଵା ଲଘୁଵିକ୍ରମାଃ ।
ନିହତଂ ଚ ମହତ୍ସୈନ୍ୟଂ ରାଵଣାୟାଚଚକ୍ଷିରେ ॥ 115 ॥
ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ଚୈତ୍ୟପ୍ରାସାଦମାକ୍ରମମ୍ ।
ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ ହତ୍ଵା ଶତଂ ସ୍ତଂଭେନ ଵୈ ପୁନଃ ॥ 116 ॥
ଲଲାମଭୂତୋ ଲଂକାୟାସ୍ସ ଵୈ ଵିଧ୍ଵଂସିତୋ ମୟା ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ତସ୍ୟ ସୁତଂ ଜଂବୁମାଲିନମାଦିଶତ୍ ॥ 117 ॥
ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିସ୍ସାର୍ଧଂ ଘୋରରୂପୈର୍ଭୟାନକୈଃ ।
ତଂ ମହାବଲସଂପନ୍ନଂ ରାକ୍ଷସଂ ରଣକୋଵିଦମ୍ ॥ 118 ॥
ପରିଘେଣାତିଘୋରେଣ ସୂଦୟାମି ସହାନୁଗମ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ତୁ ମଂତ୍ରିପୁତ୍ତ୍ରାନ୍ମହାବଲାନ୍ ॥ 119 ॥
ପଦାତିବଲସଂପନ୍ନାନ୍ ପ୍ରେଷୟାମାସ ରାଵଣଃ ।
ପରିଘେଣୈଵ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ନୟାମି ୟମସାଦନମ୍ ॥ 120 ॥
ମଂତ୍ରିପୁତ୍ତ୍ରାନ୍ହତାନ୍ଚ୍ଛୃତ୍ଵା ସମରେଽଲଘୁଵିକ୍ରମାନ୍ ।
ପଂଚ ସେନାଗ୍ରଗାଚ୍ଛ୍ରୂରାନ୍ପ୍ରେଷୟାମାସ ରାଵଣଃ ॥ 121 ॥
ତାନହଂ ସହସୈନ୍ୟାନ୍ଵୈ ସର୍ଵାନେଵାଭ୍ୟସୂଦୟମ୍ ।
ତତଃ ପୁନର୍ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପୁତ୍ରମକ୍ଷଂ ମହାବଲମ୍ ॥ 122 ॥
ବହୁଭୀ ରାକ୍ଷସୈସ୍ସାର୍ଧଂ ପ୍ରେଷୟାମାସ ରାଵଣଃ ।
ତଂ ତୁ ମଂଦୋଦରୀପୁତ୍ତ୍ରଂ କୁମାରଂ ରଣପଂଡିତମ୍ ॥ 123 ॥
ସହସା ଖଂ ସମୁତ୍କ୍ରାଂତଂ ପାଦୟୋଶ୍ଚ ଗୃହୀତଵାନ୍ ।
ଚର୍ମାସିନଂ ଶତଗୁଣଂ ଭ୍ରାମୟିତ୍ଵା ଵ୍ୟପେଷୟମ୍ ॥ 124 ॥
ତମକ୍ଷମାଗତଂ ଭଗ୍ନଂ ନିଶମ୍ୟ ସ ଦଶାନନଃ ।
ତତ ଇଂଦ୍ରଜିତଂ ନାମ ଦ୍ଵିତୀୟଂ ରାଵଣସ୍ସୁତମ୍ ॥ 125 ॥
ଵ୍ୟାଦିଦେଶ ସୁସଂକୃଦ୍ଧୋ ବଲିନଂ ୟୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦମ୍ ।
ତଚ୍ଚାପ୍ୟହଂ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ତଂ ଚ ରାକ୍ଷସପୁଂଗଵମ୍ ॥ 126 ॥
ନଷ୍ଟୌଜସଂ ରଣେ କୃତ୍ଵା ପରଂ ହର୍ଷମୁପାଗମମ୍ ।
ମହତାପି ମହାବାହୁଃ ପ୍ରତ୍ୟୟେନ ମହାବଲଃ ॥ 127 ॥
ପ୍ରେଷିତୋ ରାଵଣେନୈଵ ସହ ଵୀରୈର୍ମଦୋତ୍କଟୈଃ ।
ସୋଽଵିଷହ୍ୟଂ ହି ମାଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଵଂ ବଲଂ ଚାଵମର୍ଦିତମ୍ ॥ 128 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତ୍ରେଣ ସ ତୁ ମାଂ ପ୍ରାବଧ୍ନାଚ୍ଛାତିଵେଗିତଃ ।
ରଜ୍ଜୁଭିଶ୍ଚାଭିବଧ୍ନଂତି ତତୋ ମାଂ ତତ୍ର ରାକ୍ଷସାଃ ॥ 129 ॥
ରାଵଣସ୍ୟ ସମୀପଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ମାମୁପାନୟନ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଭାଷିତଶ୍ଚାହଂ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ॥ 130 ॥
ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଲଂକାଗମନଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ତଂ ଵଧମ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ମୟା ତତ୍ର ସୀତାର୍ଥମିତି ଜଲ୍ପିତମ୍ ॥ 131 ॥
ଅସ୍ୟାହଂ ଦର୍ଶନାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭଵନଂ ଵିଭୋ ।
ମାରୁତସ୍ୟୌରସଃ ପୁତ୍ରୋ ଵାନରୋ ହନୁମାନହମ୍ ॥ 132 ॥
ରାମଦୂତଂ ଚ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଂ କପିମ୍ ।
ସୋଽହଂ ଦୂତ୍ୟେନ ରାମସ୍ୟ ତ୍ଵତ୍ସକାଶମିହାଗତଃ ॥ 133 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵଶ୍ଚ ମହାତେଜାସ୍ସତ୍ଵାଂ କୁଶଲମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମସହିତଂ ହିତଂ ପଥ୍ୟମୁଵାଚ ଚ ॥ 134 ॥
ଵସତୋ ଋଶ୍ୟମୂକେ ମେ ପର୍ଵତେ ଵିପୁଲଦ୍ରୁମେ ।
ରାଘଵୋ ରଣଵିକ୍ରାଂତୋ ମିତ୍ତ୍ରତ୍ଵଂ ସମୁପାଗତଃ ॥ 135 ॥
ତେନ ମେ କଥିତଂ ରାଜ୍ଞା ଭାର୍ୟା ମେ ରକ୍ଷସା ହୃତା ।
ତତ୍ର ସାହାୟ୍ୟମସ୍ମାକଂ କାର୍ୟଂ ସର୍ଵାତ୍ମନା ତ୍ଵୟା ॥ 136 ॥
ମୟା ଚ କଥିତଂ ତସ୍ମୈ ଵାଲିନଶ୍ଚ ଵଧଂ ପ୍ରତି ।
ତତ୍ର ସାହାୟ୍ୟହେତୋର୍ମେ ସମୟଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 137 ॥
ଵାଲିନା ହୃତରାଜ୍ୟେନ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହାପ୍ରଭୁଃ ।
ଚକ୍ରେଽଗ୍ନିସାକ୍ଷିକଂ ସଖ୍ୟଂ ରାଘଵସ୍ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 138 ॥
ତେନ ଵାଲିନମୁତ୍ପାଟ୍ୟ ଶରେଣୈକେନ ସଂୟୁଗେ ।
ଵାନରାଣାଂ ମହାରାଜଃ କୃତସ୍ସ ପ୍ଲଵତାଂ ପ୍ରଭୁଃ ॥ 139 ॥
ତସ୍ୟ ସାହାୟ୍ୟମସ୍ମାଭିଃ କାର୍ୟଂ ସର୍ଵାତ୍ମନା ତ୍ଵିହ ।
ତେନ ପ୍ରସ୍ଥାପିତସ୍ତୁଭ୍ୟଂ ସମୀପମିହ ଧର୍ମତଃ ॥ 140 ॥
କ୍ଷିପ୍ରମାନୀୟତାଂ ସୀତା ଦୀୟତାଂ ରାଘଵାୟ ଚ ।
ୟାଵନ୍ନ ହରୟୋ ଵୀରା ଵିଧମଂତି ବଲଂ ତଵ ॥ 141 ॥
ଵାନରାଣାଂ ପ୍ରଭାଵୋ ହି ନ କେନ ଵିଦିତଃ ପୁରା ।
ଦେଵତାନାଂ ସଂକାଶଂ ଚ ୟେ ଗଚ୍ଛଂତି ନିମଂତ୍ରିତାଃ ॥ 142 ॥
ଇତି ଵାନରରାଜସ୍ତ୍ଵାମାହେତ୍ୟଭିହିତୋ ମୟା ।
ମାମୈକ୍ଷତ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଚକ୍ଷୁଷା ପ୍ରଦହନ୍ନିଵ ॥ 143 ॥
ତେନ ଵଧ୍ୟୋଽହମାଜ୍ଞପ୍ତୋ ରକ୍ଷସା ରୌଦ୍ରକର୍ମଣା ।
ମତ୍ପ୍ରଭାଵମଵିଜ୍ଞାୟ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ॥ 144 ॥
ତତୋ ଵିଭୀଷଣୋ ନାମ ତସ୍ୟ ଭ୍ରାତା ମହାମତିଃ ।
ତେନ ରାକ୍ଷସରାଜୋଽସୌ ୟାଚିତୋ ମମ କାରଣାତ୍ ॥ 145 ॥
ନୈଵଂ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଲ ତ୍ୟଜ୍ୟତାମେଷ ନିଶ୍ଚୟଃ ।
ରାଜଶାସ୍ତ୍ରଵ୍ୟପେତୋ ହି ମାର୍ଗଃ ସଂସେଵ୍ୟତେ ତ୍ଵୟା ॥ 146 ॥
ଦୂତଵଧ୍ୟା ନ ଦୃଷ୍ଟା ହି ରାଜଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ରାକ୍ଷସ ।
ଦୂତେନ ଵେଦିତଵ୍ୟଂ ଚ ୟଥାର୍ଥଂ ହିତଵାଦିନା ॥ 147 ॥
ସୁମହତ୍ୟପରାଧେଽପି ଦୂତସ୍ୟାତୁଲଵିକ୍ରମଃ ।
ଵିରୂପକରଣଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ନ ଵଧୋଽସ୍ତୀତି ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ॥ 148 ॥
ଵିଭୀଷଣେନୈଵମୁକ୍ତୋ ରାଵଣସ୍ସଂଦିଦେଶ ତାନ୍ ।
ରାକ୍ଷସାନେତଦେଵାସ୍ୟ ଲାଂଗୂଲଂ ଦହ୍ୟତାମିତି ॥ 149 ॥
ତତସ୍ତସ୍ୟ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମମ ପୁଚ୍ଛଂ ସମଂତତଃ ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ ଶଣଵଲ୍କୈଶ୍ଚ ଜୀର୍ଣୈଃ କାର୍ପାସଜୈଃ ପଟୈଃ ॥ 150 ॥
ରାକ୍ଷସାଃ ସିଦ୍ଧସନ୍ନାହାସ୍ତତସ୍ତେ ଚଂଡଵିକ୍ରମାଃ ।
ତଦାଽଦହ୍ୟଂତ ମେ ପୁଚ୍ଛଂ ନିଘ୍ନଂତଃ କାଷ୍ଠମୁଷ୍ଟିଭିଃ ॥ 151 ॥
ବଦ୍ଧସ୍ୟ ବହୁଭିଃ ପାଶୈର୍ୟଂତ୍ରିତସ୍ୟ ଚ ରାକ୍ଷସୈଃ ।
ତତସ୍ତେ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଶୂରା ବଦ୍ଧଂ ମାମଗ୍ନିସଂଵୃତମ୍ ॥ 152 ॥
ଅଘୋଷୟନ୍ରାଜମାର୍ଗେ ନଗରଦ୍ଵାରମାଗତାଃ ।
ତତୋଽହଂ ସୁମହଦ୍ରୂପଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ୟ ପୁନରାତ୍ମନଃ ॥ 153 ॥
ଵିମୋଚୟିତ୍ଵା ତଂ ବଂଧଂ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥଃ ସ୍ଥିତଃ ପୁନଃ ।
ଆୟସଂ ପରିଘଂ ଗୃହ୍ୟ ତାନି ରକ୍ଷାଂସ୍ୟସୂଦୟମ୍ ॥ 154 ॥
ତତସ୍ତନ୍ନଗରଦ୍ଵାରଂ ଵେଗେନାପ୍ଲୁତଵାନହମ୍ ।
ପୁଚ୍ଛେନ ଚ ପ୍ରଦୀପ୍ତେନ ତାଂ ପୁରୀଂ ସାଟ୍ଟଗୋପୁରାମ୍ ॥ 155 ॥
ଦହାମ୍ୟହମସଂଭ୍ରାଂତୋ ୟୁଗାଂତାଗ୍ନିରିଵ ପ୍ରଜାଃ ।
ଵିନଷ୍ଟା ଜାନକୀ ଵ୍ୟକ୍ତଂ ନ ହ୍ୟଦଗ୍ଧଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ୟତେ ॥ 156 ॥
ଲଂକାୟାଂ କଶ୍ଚିଦୁଦ୍ଧେଶଃ ସର୍ଵା ଭସ୍ମୀକୃତା ପୁରୀ ।
ଦହତା ଚ ମୟା ଲଂକାଂ ଦଗ୍ଧା ସୀତା ନ ସଂଶୟଃ ॥ 157 ॥
ରାମସ୍ୟ ହି ମହତ୍କାର୍ୟଂ ମୟେଦଂ ଵିତଥୀକୃତମ୍ ।
ଇତି ଶୋକସମାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିଂତାମହମୁପାଗତଃ ॥ 158 ॥
ଅଥାହଂ ଵାଚମଶ୍ରୌଷଂ ଚାରଣାନାଂ ଶୁଭାକ୍ଷରାମ୍ ।
ଜାନକୀ ନ ଚ ଦଗ୍ଧେତି ଵିସ୍ମୟୋଦଂତଭାଷିଣାମ୍ ॥ 159 ॥
ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାମଦ୍ଭୁତାଂ ଗିରମ୍ ।
ଅଦଗ୍ଧା ଜାନକୀତ୍ୟେଵଂ ନିମିତ୍ତୈଶ୍ଚୋପଲକ୍ଷିତା ॥ 160 ॥
ଦୀପ୍ୟମାନେ ତୁ ଲାଂଗୂଲେ ନ ମାଂ ଦହତି ପାଵକଃ ।
ହୃଦୟଂ ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଂ ମେ ଵାତାସ୍ସୁରଭିଗଂଧିନଃ ॥ 161 ॥
ତୈର୍ନିମିତ୍ତୈଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟାଥୈଃ କାରଣୈଶ୍ଚ ମହାଗୁଣୈଃ ।
ଋଷିଵାକ୍ୟୈଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧାର୍ଥୈରଭଵଂ ହୃଷ୍ଟମାନସଃ ॥ 162 ॥
ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵୈଦେହୀଂ ଵିସୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ତୟା ପୁନଃ ।
ତତଃ ପର୍ଵତମାସାଦ୍ୟ ତତ୍ରାରିଷ୍ଟମହଂ ପୁନଃ ॥ 163 ॥
ପ୍ରତିପ୍ଲଵନମାରେଭେ ୟୁଷ୍ମଦ୍ଧର୍ଶନକାଂକ୍ଷୟା ।
ତତଃ ପଵନଚଂଦ୍ରାର୍କସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵସେଵିତମ୍ ॥ 164 ॥
ପଂଥାନମହମାକ୍ରମ୍ୟ ଭଵତୋ ଦୃଷ୍ଟଵାନିହ ।
ରାଘଵସ୍ୟ ପ୍ରଭାଵେଣ ଭଵତାଂ ଚୈଵ ତେଜସା ॥ 165 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ଚ କାର୍ୟାର୍ଥଂ ମୟା ସର୍ଵମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ମୟା ତତ୍ର ୟଥାଵଦୁପପାଦିତମ୍ ॥ 166 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଅଷ୍ଟପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
