ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
സേനാപതീന്പംച സ തു പ്രമാപിതാന് ഹനൂമതാ സാനുചരാന്സവാഹനാന് ।
സമീക്ഷ്യ രാജാ സമരോദ്ധതോന്മുഖം കുമാരമക്ഷം പ്രസമൈക്ഷതാഗ്രതഃ ॥ 1 ॥
സ തസ്യ ദൃഷ്ട്യര്പണസംപ്രചോദിതഃ പ്രതാപവാന്കാംചനചിത്രകാര്മുകഃ ।
സമുത്പപാതാഥ സദസ്യുദീരിതോ ദ്വിജാതിമുഖ്യൈര്ഹവിഷേവ പാവകഃ ॥ 2 ॥
തതോ മഹദ്ബാലദിവാകരപ്രഭം പ്രതപ്തജാംബൂനദജാലസംതതമ് ।
രഥം സമാസ്ഥായ യയൌ സ വീര്യവാന്മഹാഹരിം തം പ്രതി നൈരൃതര്ഷഭഃ ॥ 3 ॥
തതസ്തപസ്സംഗ്രഹസംചയാര്ജിതം പ്രതപ്തജാംബൂനദജാലശോഭിതമ് ।
പതാകിനം രത്നവിഭൂഷിതധ്വജം മനോജവാഷ്ടാശ്വവരൈഃ സുയോജിതമ് ॥ 4 ॥
സുരാസുരാധൃഷ്യമസംഗചാരിണം രവിപ്രഭം വ്യോമചരം സമാഹിതമ് ।
സതൂണമഷ്ടാസിനിബദ്ധബംധുരം യഥാക്രമാവേശിതശക്തിതോമരമ് ॥ 5 ॥
വിരാജമാനം പ്രതിപൂര്ണവസ്തുനാ സഹേമദാമ്നാ ശശിസൂര്യവര്ചസാ ।
ദിവാകരാഭം രഥമാസ്ഥിതസ്തതസ്സ നിര്ജഗാമാമരതുല്യവിക്രമഃ ॥ 6 ॥
സ പൂരയന്ഖം ച മഹീം ച സാചലാം തുരംഗമാതംഗമഹാരഥസ്വനൈഃ ।
ബലൈസ്സമേതൈസ്സഹി തോരണസ്ഥിതം സമര്ഥമാസീനമുപാഗമത്കപിമ് ॥ 7 ॥
സ തം സമാസാദ്യ ഹരിം ഹരീക്ഷണോ യുഗാംതകാലാഗ്നിമിവ പ്രജാക്ഷയേ ।
അവസ്ഥിതം വിസ്മിതജാതസംഭ്രമ സ്സമൈക്ഷതാക്ഷോ ബഹുമാനചക്ഷുഷാ ॥ 8 ॥
സ തസ്യ വേഗം ച കപേര്മഹാത്മനഃ പരാക്രമം ചാരിഷു പാര്ഥിവാത്മജഃ ।
വിചാരയന്സ്വം ച ബലം മഹാബലോ ഹിമക്ഷയേ സൂര്യ ഇവാഭിവര്ധതേ ॥ 9 ॥
സ ജാതമന്യുഃ പ്രസമീക്ഷ്യ വിക്രമം സ്ഥിരം സ്ഥിരസ്സമ്യതി ദുര്നിവാരണമ് ।
സമാഹിതാത്മാ ഹനുമംതമാഹവേ പ്രചോദയാമാസ ശരൈസ്ത്രിഭി ശ്ശിതൈഃ ॥ 10 ॥
തതഃ കപിം തം പ്രസമീക്ഷ്യ ഗർവിതം ജിതശ്രമം ശത്രുപരാജയോര്ജിതമ് ।
അവൈക്ഷതാക്ഷസ്സമുദീര്ണമാനസസ്സബാണപാണിഃ പ്രഗൃഹീതകാര്മുകഃ ॥ 11 ॥
സ ഹേമനിഷ്കാംഗദചാരുകുംഡല സ്സമാസസാദാഽശുപരാക്രമഃ കപിമ് ।
തയോര്ബഭൂവാപ്രതിമസ്സമാഗമ സ്സുരാസുരാണാമപി സംഭ്രമപ്രദഃ ॥ 12 ॥
രരാസ ഭൂമിര്ന തതാപ ഭാനുമാ ന്വനൌ ന വായുഃ പ്രചാചല ചാചലഃ ।
കപേഃ കുമാരസ്യ ച വീക്ഷ്യ സംയുഗം നനാദ ച ദ്യൌരുദധിശ്ച ചുക്ഷുഭേ ॥ 13 ॥
തതസ്സ വീരസ്സുമുഖാന് പതത്രിണസ്സുവര്ണപുംഖാന്സവിഷാനിവോരഗാന് ।
സമാധിസമ്യോഗവിമോക്ഷതത്ത്വവിച്ഛരാനഥ ത്രീന്കപിമൂര്ധ്ന്യപാതയത് ॥ 14 ॥
സ തൈ ശ്ശരൈര്മൂര്ധ്നി സമം നിപാതിതൈഃ ക്ഷരന്നസൃഗ്ദിഗ്ധവിവൃത്തലോചനഃ ।
നവോദിതാദിത്യനിഭ ശ്ശരാംശുമാന് വ്യരാജതാദിത്യ ഇവാംശുമാലികഃ ॥ 15 ॥
തതസ്സ പിംഗാധിപമംത്രിസത്തമഃ സമീക്ഷ്യ തം രാജവരാത്മജം രണേ ।
ഉദഗ്രചിത്രായുധചിത്രകാര്മുകം ജഹര്ഷ ചാപൂര്യത ചാഹവോന്മുഖഃ ॥ 16 ॥
സ മംദരാഗ്രസ്ഥ ഇവാംശുമാലികോ വിവൃദ്ധകോപോ ബലവീര്യസംയുതഃ ।
കുമാരമക്ഷം സബലം സവാഹനം ദദാഹ നേത്രാഗ്നിമരീചിഭിസ്തദാ ॥ 17 ॥
തതസ്സ ബാണാസനചിത്രകാര്മുക ശ്ശരപ്രവര്ഷോ യുധി രാക്ഷസാംബുദഃ ।
ശരാന്മുമോചാശു ഹരീശ്വരാചലേ വലാഹകോ വൃഷ്ടിമിവാചലോത്തമേ ॥ 18 ॥
തതഃ കപിസ്തം രണചംഡവിക്രമം വിവൃദ്ധതേജോബലവീര്യസംയുതമ് ।
കുമാരമക്ഷം പ്രസമീക്ഷ്യ സംയുഗേ നനാദ ഹര്ഷാദ് ഘനതുല്യവിക്രമമ് ॥ 19 ॥
സ ബാലഭാവാദ്യുധി വീര്യദര്പിതഃ പ്രവൃദ്ധമന്യുഃ ക്ഷതജോപമേക്ഷണഃ ।
സമാസസാദാപ്രതിമം കപിം രണേ ഗജോ മഹാകൂപമിവാവൃതം തൃണൈഃ ॥ 20 ॥
സ തേന ബാണൈഃ പ്രസഭം നിപാതിതൈശ്ചകാര നാദം ഘനനാദനിസ്സ്വനഃ ।
സമുത്പപാതാശു നഭസ്സ മാരുതിര്ഭുജോരുവിക്ഷേപണഘോരദര്ശനഃ ॥ 21 ॥
സമുത്പതംതം സമഭിദ്രവദ്ബലീ സ രാക്ഷസാനാം പ്രവരഃ പ്രതാപവാന് ।
രഥീ രഥിശ്രേഷ്ഠതമഃ കിരന്ശരൈഃ പയോധരശ്ശൈലമിവാശ്മവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 22 ॥
സ താന്ശരാംസ്തസ്യ ഹരിർവിമോക്ഷയംശ്ചചാര വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ ।
ശരാംതരേ മാരുതവദ്വിനിഷ്പതന്മനോജവസ്സംയതി ചംഡവിക്രമഃ ॥ 23 ॥
തമാത്തബാണാസനമാഹവോന്മുഖം ഖമാസ്തൃണംതം വിശിഖൈശ്ശരോത്തമൈഃ ।
അവൈക്ഷതാക്ഷം ബഹുമാനചക്ഷുഷാ ജഗാമ ചിംതാം ച സ മാരുതാത്മജഃ ॥ 24 ॥
തതശ്ശരൈര്ഭിന്നഭുജാംതരഃ കപിഃ കുമാരവീരേണ മഹാത്മനാ നദന് ।
മഹാഭുജഃ കര്മവിശേഷതത്ത്വവി ദ്വിചിംതയാമാസ രണേ പരാക്രമമ് ॥ 25 ॥
അബാലവദ്ബാലദിവാകരപ്രഭഃ കരോത്യയം കര്മ മഹന്മഹാബലഃ ।
ന ചാസ്യ സർവാഹവകര്മശോഭിനഃ പ്രമാപണേ മേ മതിരത്ര ജായതേ ॥ 26 ॥
അയം മഹാത്മാ ച മഹാംശ്ച വീര്യത സ്സമാഹിതശ്ചാതിസഹശ്ച സംയുഗേ ।
അസംശയം കര്മഗുണോദയാദയം സനാഗയക്ഷൈര്മുനിഭിശ്ച പൂജിതഃ ॥ 27 ॥
പരാക്രമോത്സാഹവിവൃദ്ധമാനസ സ്സമീക്ഷതേ മാം പ്രമുഖാഗ്രതഃസ്ഥിതഃ ।
പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ മനാംസി കംപയേത്സുരാസുരാണാമപി ശീഘ്രഗാമിനഃ ॥ 28 ॥
ന ഖല്വയം നാഭിഭവേദുപേക്ഷിതഃ പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ രണേ വിവര്ധതേ ।
പ്രമാപണം ത്വേവ മമാദ്യ രോചതേ ന വര്ധമാനോഽഗ്നിരുപേക്ഷിതും ക്ഷമഃ ॥ 29 ॥
ഇതി പ്രവേഗം തു പരസ്യ ചിംതയന്സ്വകര്മയോഗം ച വിധായ വീര്യവാന് ।
ചകാര വേഗം തു മഹാബലസ്തദാ മതിം ച ചക്രേഽസ്യ വധേ മഹാകപിഃ ॥ 30 ॥
സ തസ്യ താനഷ്ടഹയാന്മഹാജവാന് സമാഹിതാന്ഭാരസഹാന്വിവര്തനേ ।
ജഘാന വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ തലപ്രഹാരൈഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ ॥ 31 ॥
തതസ്തലേനാഭിഹതോ മഹാരഥ സ്സ തസ്യ പിംഗാധിപമംത്രിനിര്ജിതഃ ।
പ്രഭഗ്നനീഡഃ പരിമുക്തകൂബരഃ പപാത ഭൂമൌ ഹതവാജിരംബരാത് ॥ 32 ॥
സ തം പരിത്യജ്യ മഹാരഥോ രഥം സകാര്മുകഃ ഖംഗധരഃ ഖമുത്പതന് ।
തപോഽഭിയോഗാദൃഷിരുഗ്രവീര്യവാന്വിഹായ ദേഹം മരുതാമിവാലയമ് ॥ 33 ॥
തതഃ കപിസ്തം വിചരംതമംബരേ പതത്രിരാജാനിലസിദ്ധസേവിതേ ।
സമേത്യ തം മാരുതതുല്യവിക്രമഃ ക്രമേണ ജഗ്രാഹ സ പാദയോര്ദൃഢമ് ॥ 34 ॥
സ തം സമാവിധ്യ സഹസ്രശഃ കപിര്മഹോരഗം ഗൃഹ്യ ഇവാംഡജേശ്വരഃ ।
മുമോച വേഗാത്പിതൃതുല്യവിക്രമോ മഹീതലേ സംയതി വാനരോത്തമഃ ॥ 35 ॥
സ ഭഗ്നബാഹൂരുകടീശിരോധരഃ ക്ഷരന്നസൃങിനര്മഥിതാസ്ഥിലോചനഃ ।
സംഭഗ്നസംധിഃ പ്രവികീര്ണബംധനോ ഹതഃ ക്ഷിതൌ വായുസുതേന രാക്ഷസഃ ॥ 36 ॥
മഹാകപിര്ഭൂമിതലേ നിപീഡ്യ തം ചകാര രക്ഷോധിപതേര്മഹദ്ഭയമ് ।
മഹര്ഷിഭിശ്ചക്രചരൈര്മഹാവ്രതൈ സ്സമേത്യ ഭൂതൈശ്ച സയക്ഷപന്നഗൈഃ ॥ 37 ॥
സുരൈശ്ച സേംദ്രൈര്ഭൃശജാതവിസ്മയൈ ര്ഹതേ കുമാരേ സ കപിര്നിരീക്ഷിതഃ ।
നിഹത്യ തം വജ്രിസുതോപമപ്രഭം കുമാരമക്ഷം ക്ഷതജോപമേക്ഷണമ് ।
തമേവ വീരോഽഭിജഗാമ തോരണം കൃതക്ഷണഃ കാല ഇവ പ്രജാക്ഷയേ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ സപ്തചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
