ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ചതുരധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
തം തു രാമ സ്സമാശ്വാസ്യ ഭ്രാതരം ഗുരവത്സലമ് ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ പ്രഷ്ടും സമുപചക്രമേ ॥ 1 ॥
കിമേതദിച്ഛേയമഹം ശ്രോതും പ്രവ്യാഹൃതം ത്വയാ ।
യസ്മാത്ത്വമാഗതോ ദേശമിമം ചീരജടാജിനഃ ॥ 2 ॥
യന്നിമിത്തമിമം ദേശം കൃഷ്ണാജിനജടാധരഃ ।
ഹിത്വാ രാജ്യം പ്രവിഷ്ടസ്ത്വം തത്സർവം വക്തുമര്ഹസി ॥ 3 ॥
ഇത്യുക്തഃ കൈകയീപുത്രഃ കാകുത്സ്ഥേന മഹാത്മനാ ।
പ്രഗൃഹ്യ ബലവദ്ഭൂയഃ പ്രാംജലിർവാക്യമബ്രവീത് ॥ 4 ॥
ആര്യം താതഃ പരിത്യജ്യ കൃത്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ് ।
ഗതഃ സ്വര്ഗ മഹാബാഹുഃ പുത്രശോകാഭിപീഡിതഃ ॥ 5 ॥
സ്ത്രിയാ നിയുക്തഃ കൈകേയ്യാ മമ മാത്രാ പരംതപ ।
ചകാര സാ മഹത്പാപമിദമാത്മയശോഹരമ് ॥ 6 ॥
സാ രാജ്യഫലമപ്രാപ്യ വിധവാ ശോകകര്ശിതാ ।
പതിഷ്യതി മഹാഘോരേ നിരയേ ജനനീ മമ ॥ 7 ॥
തസ്യ മേ ദാസഭൂതസ്യ പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।
അഭിഷിംചസ്വ ചാദ്യേവ രാജ്യേന മഘവാനിവ ॥ 8 ॥
ഇമാഃ പ്രകൃതയ സ്സർവാ വിധവാ മാതരശ്ച യാഃ ।
ത്വത്സകാശമനുപ്രാപ്താ പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ॥ 9 ॥
തദാനുപൂർവ്യാ യുക്തം ച യുക്തം ചാത്മനി മാനദ ।
രാജ്യം പ്രാപ്നുഹി ധര്മേണ സകാമാന്സുഹൃദഃ കുരു ॥ 10 ॥
ഭവത്വവിധവാ ഭൂമി സ്സമഗ്രാ പതിനാ ത്വയാ ।
ശശിനാ വിമലേനേവ ശാരദീ രജനീ യഥാ ॥ 11 ॥
ഏഭിശ്ച സചിവൈസ്സാര്ധം ശിരസാ യാചിതോ മയാ ।
ഭ്രാതു ശിഷ്യസ്യ ദാസസ്യ പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ॥ 12 ॥
തദിദം ശാശ്വതം പിത്ര്യം സർവം പ്രകൃതിമംഡലമ് ।
പൂജിതം പുരുഷവ്യാഘ്ര നാതിക്രമിതുമര്ഹസി ॥ 13 ॥
ഏവമുക്ത്വാ മഹാബാഹു സ്സബാഷ്പഃ കൈകയീസുതഃ ।
രാമസ്യ ശിരസാ പാദൌ ജഗ്രാഹ ഭരതഃ പുനഃ ॥ 14 ॥
തം മത്തമിവ മാതംഗം നിഃശ്വസംതം പുന പുനഃ ।
ഭ്രാതരം ഭരതം രാമഃ പരിഷ്വജ്യേദമബ്രവീത് ॥ 15 ॥
കുലീനഃസത്ത്വസംപന്നസ്തേജസ്വീ ചരിതവ്രതഃ ।
രാജ്യഹേതോഃ കഥം പാപമാചരേത്ത്വദ്വിധോ ജനഃ ॥ 16 ॥
ന ദോഷം ത്വയി പശ്യാമി സൂക്ഷ്മമപ്യരിസൂദന ।
ന ചാപി ജനനീം ബാല്യാത്ത്വം വിഗര്ഹിതുമര്ഹസി ॥ 17 ॥
കാമകാരോ മഹാപ്രാജ്ഞ ഗുരൂണാം സർവദാഽനഘ ।
ഉപപന്നേഷു ദാരേഷു പുത്രേഷു ച വിധീയതേ ॥ 18 ॥
വയമസ്യ യഥാ ലോകേ സംഖ്യാതാഃ സൌമ്യ സാധുഭിഃ ।
ഭാര്യാഃ പുത്രാശ്ച ശിഷ്യാശ്ച ത്വമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ॥ 19 ॥
വനേ വാ ചീരവസനം സൌമ്യ കൃഷ്ണാജിനാംബരമ് ।
രാജ്യേ വാഽപി മഹാരാജോ മാം വാസയിതുമീശ്വരഃ ॥ 20 ॥
യാവത പിതരി ധര്മജ്ഞേ ഗൌരവം ലോകസത്കൃതമ് ।
താവദ്ധര്മഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠ ജനന്യാമപി ഗൌരവമ് ॥ 21 ॥
ഏതാഭ്യാം ധര്മശീലാഭ്യാം വനം ഗച്ഛേതി രാഘവ ।
മാതാപിതൃഭ്യാമുക്തോഽഹം കഥമന്യത്സമാചരേ ॥ 22 ॥
ത്വയാ രാജ്യമയോധ്യായാം പ്രാപ്തവ്യം ലോകസത്കൃതമ് ।
വസ്തവ്യം ദംഡകാരണ്യേ മയാ വല്കലവാസസാ ॥ 23 ॥
ഏവം കൃത്വാ മഹാരാജോ വിഭാഗം ലോകസന്നിധൌ ।
വ്യാദിശ്യ ച മഹാതേജാ ദിവം ദശരഥോ ഗതഃ ॥ 24 ॥
സ ച പ്രമാണം ധര്മാത്മാ രാജാ ലോകഗുരുസ്തവ ।
പിത്രാ ദത്തം യഥാഭാഗമുപഭോക്തും ത്വമര്ഹസി ॥ 25 ॥
ചതുര്ദശ സമാസ്സൌമ്യ ദംഡകാരണ്യമാശ്രിതഃ ।
ഉപഭോക്ഷ്യേ ത്വഹം ദത്തം ഭാഗം പിത്രാ മഹാത്മനാ ॥ 26 ॥
യദബ്രവീന്മാം നരലോകസത്കൃതഃ പിതാ മഹാത്മാ വിബുധാധിപോപമഃ ।
തദേവ മന്യേ പരമാത്മനോ ഹിതം ന സർവലോകേശ്വര ഭാവമപ്യയമ് ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ചതുരധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
