ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ।
രാഘവേണാഭയേദത്തേസന്നതോരാവണാനുജഃ ।
വിഭീഷണോമഹാപ്രാജ്ഞോഭൂമിംസമവലോകയന് ॥ 1 ॥
ഖാത്പപാതാവനീംഹൃഷ്ടോഭക്തേരനുചരൈസ്സഹ ।
സതരാമസ്യപരമാത്മാനിപപാതവിഭീഷണഃ ॥ 2 ॥
പാദയോശ്ശരണാന്വേഷീചതുര്ഭിസ്സഹരാക്ഷസൈഃ ।
അബ്രവീച്ചതദാവാക്യംരാമംപ്രതിവിഭീഷണഃ ॥ 3 ॥
ധര്മയുക്തംചയുക്തംചസാംപ്രതംസംപ്രഹര്ഷണമ് ।
അനുജോരാവണസ്യാഹംതേനചാപ്യവമാനിതഃ ।
ഭവംതംസർവഭൂതാനാംശരണ്യംശരണാഗതഃ ॥ 4 ॥
പരിത്യക്താമയാലംകമിത്രാണിചധനാനിച ।
ഭവദ്ഗതംഹിമേരാജ്യംജീവിതംചസുഖാനിച ॥ 5 ॥
തഥ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാരാമോവചനമബ്രവീത് ॥ 6 ॥
വചസാസാംത്വയിത്വൈനംലോചനാഭ്യാംപിബന്നിവ ।
ആഖ്യാഹിമമതത്ത്വേനരാക്ഷസാനാംബലാബലമ് ॥ 7 ॥
ഏവമുക്തംതദാരക്ഷോരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ।
രാവണസ്യബലംസർവമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ ॥ 8 ॥
അവധ്യസ്സർവഭൂതാനാംഗംധർവോരഗരക്ഷസാമ് ।
രാജപുത്രദശഗ്രീവോവരദാനാത്സ്വയംഭുവഃ ॥ 9 ॥
രാവണാനംതരോഭ്രാതാമമജ്യേഷ്ഠശ്ചവീര്യവാന് ।
കുംഭകര്ണോമഹാതേജാശ്ശക്രപ്രതിബലോയുധി ॥ 10 ॥
രാമസേനാപതിസ്തസ്യപ്രഹാസ്തോയദിവാശ്രുതഃ ।
കൈലാസേയേനസംഗ്രാമേമണിഭദ്രഃപരാജിതഃ ॥ 11 ॥
ബദ്ദഗോധാംഗുലിത്രശ്ച അവധ്യകവചോ യുധി ।
ധനുരാദായ യസ്തിഷ്ഠന്നദൃശ്യോ ഭവതീംദ്രജിത് ॥ 12 ॥
സംഗ്രാമസമയവ്യൂഹേതര്പയിത്വാഹുതാശനമ് ।
അംതര്ധാനഗതശ്ശത്രൂനിംദ്രജിദ് ഹംതിരാഘവഃ ॥ 13 ॥
മഹോദരമഹാപാര്ശ്വൌരാക്ഷസശ്ചാപ്യകംപനഃ ।
അനീകസ്ഥാസ്തുതസ്യൈതേലോകപാലസമായുധി ॥ 14 ॥
ദശകോടിസഹസ്രാണിരക്ഷസാംകാമരൂപിണാമ് ।
മാംസശോണിതഭക്ഷ്യാണാംലംകാപുരനിവാസിനാമ് ॥ 15 ॥
സതൈസ്തുസഹിതോരാജാലോകപാലാനയോധയത് ।
സഹദേവൈസ്തുതേഭഗ്നാരാവണേനമഹാത്മനാ ॥ 16 ॥
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാരാമോദൃഢപരാക്രമഃ ।
അന്വീക്ഷ്യമനസാസർവമിദംവചനമബ്രവീത് ॥ 17 ॥
യാനികര്മാപദാനാനിരാവണസ്യവിഭീഷണഃ ।
അഖ്യാതാനിചതത്ത്വേനഹ്യവഗച്ഛാമിതാന്യഹമ് ॥ 18 ॥
അഹംഹത്വാദശഗ്രീവംസപ്രഹസ്തംസബാംധവമ് ।
രാജാനംത്വാംകരിഷ്യാമിസത്യമേതദ്ബ്രവീമിതേ ॥ 19 ॥
രസാതലം വാ പ്രവിശേത്പാതാലം വാപി രാവണഃ ।
പിതാമഹസകാശം വാ ന മേ ജീവന്വിമോക്ഷ്യതേ ॥ 20 ॥
അഹത്വാരാവണംസങ് ഖ്യേസപുത്രജനബാംധവമ് ।
അയോധ്യാംനപ്രവേക്ഷ്യാമിത്രിഭിസ്തൈര്ഭ്രാതൃഭിശ്ശപേ ॥ 21 ॥
ശ്രുത്വാതുവചനംതസ്യരാമസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ।
ശിരസാവംദ്യധര്മാത്മാവക്തുമേവോപചക്രമേ ॥ 22 ॥
രാക്ഷസാനാംവധേസാഹ്യംലംകായാശ്ചപ്രധര്ഷണേ ।
കരിഷ്യാമിയഥാപ്രാണംപ്രവേക്ഷ്യാമിചവാഹിനീമ് ॥ 23 ॥
ഇതിബ്രുവാണാംരാമസ്തുപരിഷ്വജ്യവിഭീഷണമ് ।
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണംപ്രീതസ്സമുദ്രാജ്ജലമാനയ ॥ 24 ॥
തേനചേമംമഹാപ്രാജ്ഞമഭിഷിംചവിഭീഷണമ് ।
രാജാനംരക്ഷസാംക്ഷിപ്രംപ്രസന്നേമയിമാനദ ॥ 25 ॥
ഏവമുക്തസ്തുസൌമിത്രിരഭ്യഷിംചദ്വിഭീഷണമ് ।
മധ്യേവാനരമുഖ്യാനാംരാജാനംരാമശാസനാത് ॥ 26 ॥
തംപ്രസാദംതുരാമസ്യദൃഷ്ടവാസദ്യഃപ്ലവംഗമാഃ ।
പ്രചുക്രുശുര്മഹാത്മാനംസാധുസാധ്വിതിചാബ്രുവന് ॥ 27 ॥
അഥാബ്രവീദ് ഹനൂമാംശ്ചസുഗ്രീവശ്ചവിഭീഷണമ് ।
കഥംസാഗരമക്ഷോഭ്യംതരാമവരുണാലയമ് ॥ 28 ॥
സൈന്യൈഃപരിവൃതാസ്സർവേവാനരാണാംമഹൌജസാമ് ।
ഉപായംനാധിഗച്ഛാമോയഥാനദനദീപതിമ് ।
തരാമതരസാസർവേസസൈന്യാവരുണാലയമ് ॥ 29 ॥
ഏവമുക്തസ്തുധര്മജ്ഞഃപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।
സമുദ്രംരാഘവോരാജാശരണംഗംതുമര്ഹതി ॥ 30 ॥
ഖാനിതസ്സഗരേണായമപ്രമേയോമഹോദധിഃ ।
കര്തുമര്ഹതിരാമസ്യജ്ഞാതേഃ കാര്യംമഹാമതിഃ ॥ 31 ॥
ഏവംവിഭീഷണേനോക്തോരാക്ഷസേനവിപശ്ചിതാ ।
അജഗാമാഥസുഗ്രീവോയത്രരാമസ്സലക്ഷ്മണഃ ॥ 32 ॥
തതശ്ചാഖ്യാതുമാരേഭേവിഭീഷണവചശ്ശുഭമ് ।
സുഗ്രീവോവിപുലഗ്രീവോസ്സാഗരസ്യോപവേശനമ് ॥ 33 ॥
പ്രകൃത്യാധര്മശീലസ്യരാഘവസ്യാപ്യരോചത ॥ 34 ॥
വിഭീഷണസ്യമംത്രോഽയംമമലക്ഷ്മണ രോചതേ ।
സുഗ്രീവഃപംഡിതോനിത്യംഭവാന്മംത്രവിചക്ഷണഃ ॥ 35 ॥
ഉഭാഭ്യാംസംപ്രധാര്യാര്ഥംരോചതേയത്തദുച്യതാമ് ।
ഏവമുക്തൌതതോവീരാവുഭൌസുഗ്രീവലക്ഷ്മണൌ ।
സമുദാചാരസംയുക്തമിദംവചനമൂചതുഃ ॥ 36 ॥
കിമര്ഥനൌനരവ്യാഘ്രഃ നരോചിഷ്യതിരാഘവഃ ।
വിഭീഷണേനയച്ചോക്തമസ്മിന് കാലേസുഖാവഹമ് ॥ 37 ॥
അബധ്വാസാഗരേസേതുംഘോരേഽസ്മിന്വരുണാലയേ ।
ലംകാനാസാദിതുംശക്യാസേംദ്രൈരപിസുരാസുരൈഃ ॥ 38 ॥
വിഭീഷണസ്യശൂരസ്യയഥാര്ഥംക്രിയതാംവചഃ ॥ 39 ॥
അലംകാലാത്യയംകൃത്വാസാഗരോഽയംനിയുജ്യതാമ് ।
യഥാസൈന്യേനഗച്ഛാമപുരീംരാവണപാലിതാമ് ॥ 40 ॥
ഏവമുക്തഃകുശാസ്തീര്നോതീരേനദനദീപതേഃ ।
സംവിവേശതദാരാമോവേദ്യാമിവഹുതാശനഃ ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
