ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ക്രുദ്ധമാജ്ഞായ രാമം തു വസിഷ്ഠഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।
ജാബാലിരപി ജാനീതേ ലോകസ്യാസ്യ ഗതാഗതിമ് ॥ 1 ॥
നിവര്തയിതുകാമസ്തു ത്വാമേതദ്വാക്യമബ്രവീത് ।
ഇമാം ലോകസമുത്പത്തിം ലോകനാഥ നിബോധ മേ ॥ 2 ॥
സർവം സലിലമേവാസീത്പൃഥിവീ യത്ര നിര്മിതാ ।
തതഃ സമഭവദ്ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂര്ദൈവതൈഃ സഹ ॥ 3 ॥
സ വരാഹസ്തതോ ഭൂത്വാ പ്രോജ്ജഹാര വസുംധരാമ് ।
അസൃജച്ച ജഗത്സർവം സഹ പുത്രൈഃ കൃതാത്മഭിഃ ॥ 4 ॥
ആകാശപ്രഭവോ ബ്രഹ്മാ ശാശ്വതോ നിത്യ അവ്യയഃ ।
തസ്മാന്മരീചിഃ സംജജ്ഞേ മരീചേഃ കശ്യപഃ സുതഃ ॥ 5 ॥
വിവസ്വാന്കാശ്യപാത് ജജ്ഞേ മനുർവൈവസ്വതഃ സ്വയമ് ।
സ തു പ്രജാപതിഃ പൂർവമിക്ഷ്വാകുസ്തു മനോഃ സുതഃ ॥ 6 ॥
യസ്യേയം പ്രഥമം ദത്താ സമൃദ്ധാ മനുനാ മഹീ ।
തമിക്ഷ്വാകുമയോധ്യായാം രാജാനം വിദ്ധി പൂർവകമ് ॥ 7 ॥
ഇക്ഷ്വാകോസ്തു സുത ശ്രീമാന്കുക്ഷിരേവേതി വിശ്രുതഃ ।
കുക്ഷേരഥാത്മജോ വീരോ വികുക്ഷിരുദപദ്യത ॥ 8 ॥
വികുക്ഷേസ്തു മഹാതേജാ ബാണഃ പുത്ര പ്രതാപവാന് ।
ബാണസ്യ തു മഹാബാഹുരനരണ്യോ മഹാതപാഃ ॥ 9 ॥
നാനാവൃഷ്ടിര്ബഭൂവാസ്മിന്നദുര്ഭിക്ഷം സതാം വരേ ।
അനരണ്യേ മഹാരാജേ തസ്കരോ നാപി കശ്ചന ॥ 10 ॥
അനരണ്യാന്മഹാബാഹുഃ പൃഥു രാജാ ബഭൂവ ഹ ।
തസ്മാത്പൃഥോമേഹാരാജസ്ത്രിശംകുരുദപദ്യത ॥ 11 ॥
സ സത്യവചനാദ് വീരഃ സശരീരോ ദിവം ഗതഃ ।
ത്രിശംകോരഭവത്സൂനുര്ദുംധുമാരോ മഹായശാഃ ॥ 12 ॥
ദുംധുമാരാന്മഹാതേജാ യുവനാശ്വോ വ്യജായത ।
യുവനാശ്വസുത ശ്ശ്രീമാന്മാംധാതാ സമപദ്യത ॥ 13 ॥
മാംധാതുസ്ത മഹാതേജാഃ സുസംധിരുദപദ്യത ।
സുസംധേരപി പുത്രൌ ദ്വൌ ധ്രുവസംധിഃ പ്രസേനജിത് ॥ 14 ॥
യശസ്വീ ധ്രുവസംധേസ്തു ഭരതോ രിപുസൂദനഃ ।
യുവനാശ്വസുത ശ്ശ്രീമാന്മാംധാതാ സമപദ്യത ॥ 15 ॥
മാംധാതുസ്ത മഹാതേജാ സ്സുസംധിരുദപദ്യത ।
സുസംധേരപി പുത്രൌ ദ്വൌ ധ്രുവസംധിഃ പ്രസേനജിത് ॥ 16 ॥
യശസ്വീ ധ്രുവസംധേസ്തു ഭരതോ രിപുസൂദനഃ ।
ഭരതാത്തു മഹാബാഹോരസിതോ നാമ ജായത ॥ 17 ॥
യസ്യൈതേ പ്രതിരാജാന ഉദപദ്യംത ശത്രവഃ ।
ഹൈഹയാസ്താലജംഘാശ്ച ശൂരാശ്ച ശശിബിംദവഃ ॥ 18 ॥
താംസ്തു സർവാന്പ്രതിവ്യൂഹ്യ യുദ്ധേ രാജാ പ്രവാസിതഃ ।
സ ച ശൈലവരേ രമ്യേ ബഭൂവാഭിരതോ മുനിഃ ॥ 19 ॥
ദ്വേ ചാസ്യ ഭാര്യേ ഗര്ഭിണ്യൌ ബഭൂവതുരിതി ശ്രുതിഃ ।
ഏകാ ഗര്ഭവിനാശായ സപത്ന്യൈ ഗരലം ദദൌ ॥ 20 ॥
ഭാര്ഗവശ്ച്യവനോ നാമ ഹിമവംതമുപാശ്രിതഃ ।
തമൃഷിം സമുപാഗമ്യ കാലിംദീ ത്വഭ്യവാദയത് ॥ 21 ॥
സ താമഭ്യവദദ്വിപ്രോ വരേപ്സും പുത്രജന്മനി ।
പുത്രസ്തേ ഭവിതാ ദേവി മഹാത്മാ ലോകവിശ്രുതഃ ॥ 22 ॥
ധാര്മികശ്ച സുശീലശ്ച വംശകര്താഽരിസൂദനഃ ।
കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണം ഹൃഷ്ടാ മുനിംതമനുമാന്യ ച ॥ 23 ॥
പദ്മപത്രസമാനാക്ഷം പദ്മഗര്ഭസമപ്രഭമ് ।
തതഃ സാ ഗൃഹമാഗമ്യ ദേവീ പുത്രം വ്യജായത ॥ 24 ॥
സപത്ന്യാ തു ഗരസ്തസ്യൈ ദത്തോ ഗര്ഭജിഘാംസയാ ।
ഗരേണ സഹ തേനൈവ ജാത സ്സ സഗരോഽഭവത് ॥ 25 ॥
സ രാജാ സഗരോ നാമ യഃ സമുദ്രമഖാനയത് ।
ഇഷ്ട്വാ പർവണി വേഗേന ത്രാസയന ഇമാഃ പ്രജാഃ ॥ 26 ॥
അസമംജസ്തു പുത്രോഽഭൂത്സഗരസ്യേതി ന ശ്ശ്രുതമ് ।
ജീവന്നേവ സ പിത്രാ തു നിരസ്തഃ പാപകര്മകൃത് ॥ 27 ॥
അംശുമാനിതി പുത്രോഽഭൂദസമംജസ്യ വീര്യവാന് ।
ദിലീപോംശുമതഃ പുത്രോ ദിലീപസ്യ ഭഗീരഥഃ ॥ 28 ॥
ഭഗീരഥാത്കകുത്സ്ഥസ്തു കാകുത്സ്ഥാ യേന വിശ്രുതാഃ ।
കകുത്സ്ഥസ്യ ച പുത്രോഽഭൂദ്രഘുര്യേന ച രാഘവാഃ ॥ 29 ॥
രഘോസ്തു പുത്രസ്തേജസ്വീ പ്രവൃദ്ധഃ പുരുഷാദകഃ ।
കല്മാഷപാദ സ്സൌദാസ ഇത്യേവം പ്രഥിതോ ഭുവി ॥ 30 ॥
കല്മാഷപാദപുത്രോഽഭൂച്ഛംഖണസ്ത്വിതി വിശ്രുതഃ ।
യസ്തു തദ്വീര്യമാസാദ്യ സഹസൈന്യോ വ്യനീനശത് ॥ 31 ॥
ശംഖണസ്യ ച പുത്രോഽഭൂച്ഛൂര ശ്രീമാന്സുദര്ശനഃ ।
സുദര്ശനസ്യാഗ്നിവര്ണഃ അഗ്നിവര്ണസ്യ ശീഘ്രഗഃ ॥ 32 ॥
ശീഘ്രഗസ്യ മരുഃ പുത്രോ മരോഃ പുത്രഃ പ്രശുശ്രുവഃ ।
പ്രശുശ്രുവസ്യ പുത്രോഭൂദംബരീഷോ മഹാദ്യുതിഃ ॥ 33 ॥
അംബരീഷസ്യ പുത്രോഭൂന്നഹുഷഃ സത്യവിക്രമഃ ।
നഹുഷസ്യ ച നാഭാഗഃ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ ॥ 34 ॥
അജശ്ച സുവ്രതശ്ചൈവ നാഭാഗസ്യ സുതാവുഭൌ ।
അജസ്യൈവ ച ധര്മാത്മാ രാജാ ദശരഥസ്സുതഃ ॥ 35 ॥
തസ്യ ജ്യേഷ്ഠോഽസി ദായാദോ രാമ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ ।
തദ്ഗൃഹാണ സ്വകം രാജ്യമവേക്ഷസ്വ ജനം നൃപ ॥ 36 ॥
ഇക്ഷ്വാകൂണാം ഹി സർവേഷാം രാജാ ഭവതി പൂർവജഃ ।
പൂർവജേ നാപരഃ പുത്രോ ജ്യേഷ്ഠോ രാജ്യേഽഭിഷിച്യതേ ॥ 37 ॥
സ രാഘവാണാം കുലധര്മമാത്മനഃ സനാതനം നാദ്യ വിഹംതുമര്ഹസി ।
പ്രഭൂതരത്നാമനുശാധി മേദിനീം പ്രഭൂതരാഷ്ട്രാം പിതൃവന്മഹായശഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
