ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഷഡ്വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
അനുജ്ഞാതംതുരാമേണതദ്വിമാനമനുത്തമമ് ।
ഹംസയുക്തംമഹാനാദമുത്പപാതവിഹായസമ് ॥ 1 ॥
പാതയിത്വാതതശ്ചക്ഷുസ്സർവതോരഘുനംദനഃ ।
അബ്രവീന്മൈഥിലീംസീതാംരാമശ്ശശിനിഭാനനാമ് ॥ 2 ॥
കൈലാസശിഖരാകാരേത്രികൂടശിഖരേസ്ഥിതാമ് ।
ലംകാമീക്ഷസ്വവൈദേഹീനിര്മിതാംവിശ്വകര്മണാ ॥ 3 ॥
ഏതദായോധനംപശ്യമാംസശോണിതകര്ദമമ് ।
ഹരീണാംരാക്ഷസാനാം ച സീതേ വിശസനംമഹത് ॥ 4 ॥
അത്രദത്തവരശ്ശേതേപ്രമാഥീരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
തവഹേതോർവിശാലാക്ഷീനിഹതോരാവണോമയാ ॥ 5 ॥
കുംഭകര്ണോഽഽത്രനിഹതഃപ്രഹസ്തശ്ചനിശാചരഃ ।
ധൂമ്രാക്ഷശ്ചാത്രനിഹതോവാനരേണഹനൂമതാ ॥ 6 ॥
വിദ്യുന്മാലീഹതശ്ചാത്രസുഷേണേനമഹാത്മനാ ।
ലക്ഷ്മണേനേംദ്രാജിച്ചാത്രരാവണിര്നിഹിതോരണേ ॥ 7 ॥
അംഗദേനാത്രനിഹതോവികടോനാമരാക്ഷസഃ ।
വിരൂപാക്ഷശ്ചദുര്ധര്ഷോമഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ ॥ 8 ॥
അകംപനശ്ചനിഹതോബലിനോഽഽന്യേ ച രാക്ഷസാഃ ।
ത്രിശിരാശ്ചാതികായശ്ചദേവാംതകനരാംതകൌ ॥ 9 ॥
യുദ്ധോന്മത്തശ്ചമത്തശ്ചരാക്ഷസപ്രവരാവുഭൌ ।
നികുംഭശ്ചൈവകുംഭശ്ചകുംഭകര്ണാത്മജൌബലീ ॥ 10 ॥
വജ്രദംഷ്ട്രശ്ചദംഷ്ട്രശ്ചബഹവോരാക്ഷസാഹതാഃ ।
മകരാക്ഷശ്ചദുര്ധര്ഷോമയായുധിനിപാതിതഃ ॥ 11 ॥
അകംപനശ്ചനിഹതഃശോണിതാക്ഷശ്ചവീര്യവാന് ।
യൂപാക്ഷശ്ചപ്രജംഘശ്ചനിഹതൌതുമഹാഹവേ ॥ 12 ॥
വിദ്യുജ്ജിഹ്വോഽഽത്രനിഹതോരാക്ഷസോഭീമദര്ശനഃ ।
യജ്ഞശത്രുശ്ചനിഹതഃസുപ്തഘ്നശ്ചമഹാബലഃ ॥ 13 ॥
സൂര്യശത്രുശ്ചനിഹതോബ്രഹ്മശത്രുസ്തഥാപരഃ ।
അത്രമംദോദരീനാമഭാര്യാതംപര്യദേവയത് ॥ 14 ॥
സപത്നീനാംസഹസ്രേണസാഗ്രേണപരിവാരിതാ ।
തത്തുദൃശ്യതേതീര്ഥംസമുദ്രസ്യവരാനനേ ॥ 15 ॥
യത്രസാഗരമുത്തീര്യതാംരാത്രിമുഷിതാവയമ് ।
ഏഷസേതുര്മയാബദ്ധസ്സാഗരേസലിലാര്ണവേ ॥ 16 ॥
തവഹേതോർവിശാലാക്ഷിനലസേതുഃസുദുഷ്കരഃ ।
പശ്യസാഗരമക്ഷോഭ്യംവൈദേഹിവരുണാലയമ് ॥ 17 ॥
അപാരമഭിഗര്ജംതംശംഖശുക്തിസമാകുലമ് ।
ഹിരണ്യനാഭംശൈലേംദ്രംകാംചനംപശ്യമൈഥിലി ॥ 18 ॥
വിശ്രമാര്ഥംഹനുമതോഭിത്ത്വാസാഗരമുത്ഥിതമ് ।
ഏതതത്കുക്ഷൌസമുദ്രസ്യസ്കംധാവാരനിവേശനമ് ॥ 19 ॥
അത്രപൂർവംമഹാദേവഃപ്രസാദമകരോത്പ്രഭുഃ ।
ഏതത്തുദൃശ്യതേതീര്ഥംസാഗരസ്യമഹാത്മനഃ ॥ 20 ॥
ദൂഷണം ചാഗ്രതോ ഹത്വാ ത്രിശിരാസ്തദനംതമ് ।
തതസ്തേനാര്ദിതാ ബാലാ രാവണം സമുപാഗതാ ॥ 21 ॥
അത്രരാക്ഷസരാജോഽഽയമാജഗാമവിഭീഷണഃ ।
ഏഷാസാദൃശ്യതേസീതേകിഷ്കിംധാചിത്രകാനനാ ॥ 22 ॥
സുഗ്രീവസ്യപുരീരമ്യായത്രവാലീമയാഹതഃ ।
അഥദൃഷ്ടവാപുരീംസീതാകിഷ്കിംധാംവാലിപാലിതാമ് ॥ 23 ॥
അബ്രവീത്പശ്രിതംവാക്യംരാമംപ്രണതസാധ്വസാ ।
സുഗ്രീവപ്രിയഭാര്യാഭിസ്താരാപ്രമുഖതോനൃപ ॥ 24 ॥
അന്യേഷാംവാനരേംദ്രാണാംസ്ത്രീഭിഃപരിവൃതാഹ്യഹമ് ।
ഗംതുമിച്ഛേസഹായോധ്യാംരാജധാനീംത്വയാസഹ ॥ 25 ॥
ഏവമുക്തോഽഽഥവൈദേഹ്യാരാഘവഃപ്രത്യുവാചതാമ് ।
ഏവമസ്ത്വിതികിഷ്കിംധാംപ്രാപ്യസംസ്ഥാപ്യരാഘവഃ ॥ 26 ॥
വിമാനംപ്രേക്ഷ്യസുഗ്രീവംവാക്യമേതദുവാച ഹ ।
ബ്രൂഹിവാനരശൂര്ദൂല സർവാന്വാനരപുംഗവാന് ॥ 27 ॥
സീതാം ഗൃഹീത്വാ ഗച്ഛംതം വാനരാഃ പർവതോപമാഃ ।
ദദൃശുർവിസ്മിതാസ്തത്ര രാവണം രാക്ഷസാധിപമ് ॥ 28 ॥
അഭിത്വരസ്വസുഗ്രീവ ഗച്ഛാമഃപ്ലവഗാധിപ ।
ഏവമുക്തസ്തുസുഗ്രീവോരാമേണാമിതതേജസാ ॥ 29 ॥
വാനരാധിപതിശ്രീമാംസ്സ്സൈശ്ചസർവൈസ്സമാവൃതഃ ।
പ്രവിശ്യാംതഃപുരംശീഘ്രംതാരാമുവദീക്ഷ്യസോഽഽബ്രവീത് ॥ 30 ॥
പ്രിയേ ത്വംസഹനാരാഭിർവാനരാണാംമഹാത്മനാമ് ।
രാഘവേണാഭ്യനുജ്ഞാതാമൈഥിലീപ്രിയകാമ്യയാ ॥ 31 ॥
ത്വരത്വമഭിഗച്ഛാമോഗൃഹ്യവാനരയോഷിതഃ ।
അയോധ്യാംദര്ശയിഷ്യാമഃസർവാദശരഥസ്ത്രിയഃ ॥ 32 ॥
സുഗ്രീവസ്യ വ ചഃശ്രുത്വാതാരാസർവാംഗശോഭനാ ।
ആഹൂയചാബ്രവീത്സർവാവാനരാണാംതുയോഷിതഃ ॥ 33 ॥
സുഗ്രീവേണാഭ്യനുജ്ഞാതാഗംതുംസർവൈശ്ചവാനരൈഃ ।
മമചാപിപ്രിയംകാര്യമയോധ്യാദർവനേന ച ॥ 34 ॥
പ്രവേശംചൈവരാമസ്യപൌരജാനപദൈസ്സഹ ।
വിഭൂതിംചൈവസർവാസാംസ്ത്രീണാംദശരഥസ്യ ച ॥ 35 ॥
താരയാചാഭ്യനുജ്ഞാതാസ്സർവാവാനരയോഷിതഃ ।
നേപഥ്യവിധിപൂർവംതുകൃത്വാചാപിപ്രദക്ഷിണമ് ॥ 36 ॥
അധ്യാരോഹന്വിമാനംതത്സീതാദര്ശനകാംക്ഷയാ ।
താഭിഃസഹോത്ഥിതംശീഘ്രംവിമാനംപ്രേക്ഷ്യരാഘവഃ ॥ 37 ॥
ഋഷ്യമൂകസമീപേതുവൈദേഹീംപുനരബ്രവീത് ।
ദൃശ്യതേഽഽസൌമഹാന്സീതേ സവിദ്യുദിവതോയദഃ ॥ 38 ॥
ഋഷ്യമൂകോഗിരിവരഃകാംചനൈര്ധാതുഭിർവൃതഃ ।
ത്രാഹംവാനരേംദ്രേണസുഗ്രീവേണസമാഗതഃ ॥ 39 ॥
സമയശ്ചകൃതഃസീതേവധാര്ഥംവാലിനോമയാ ।
ഏഷാസാദൃശ്യതേപംപാനലിനീചിത്രകാനനാ ॥ 40 ॥
ത്വയാവിഹീനോയത്രാഹംവിലലാപസുദുഃഖിതഃ ।
അസ്യാസ്തീരേമയാദൃഷ്ടാശബരീധര്മചാരിണീ ॥ 41 ॥
അത്രയോജനബാഹുശ്ചകബംധോനിഹതോമയാ ।
ദൃശ്യതേഽഽസൌജനസ്ഥാനേശ്രീമാന്സീതേ വനസ്പതിഃ ॥ 42 ॥
ജടായുശ്ചമഹാതേജാസ്തവഹേതോർവിലാസിനി ।
രാവണേനഹതോയത്രപക്ഷിണാംപ്രവരോബലീ ॥ 43 ॥
ഖരശ്ചനിഹതോയത്രദൂഷണശ്ചനിപാതിതഃ ।
ത്രിശിരാശ്ചമഹാവീര്യോമയാബാണൈരജിഹ്മഗൈഃ ॥ 44 ॥
ഏതത്തദാശ്രമമദമസ്മാകംവരവര്ണിനി ।
പര്ണശാലാതഥാചിത്രാദൃശ്യതേശുഭദര്ശനേ ॥ 45 ॥
യത്രത്വംരാക്ഷസേംദ്രേണരാവണേനഹൃതാബലാത് ।
ഏഷാഗോദാവരീരമ്യാപ്രസന്നസലിലാശുഭാ ॥ 46 ॥
അഗസ്ത്യസ്യാശ്രമശ്ചൈവ ദൃശ്യതേ കദലീവൃതഃ ।
ദീപ്തശൈവാശ്രമോഹ്യേഷസുതീക്ഷണസ്യമഹാത്മനഃ ॥ 47 ॥
വൈദേഹിദൃശ്യതേചൈവശരഭംഗാശ്രമോമഹാന് ।
ഉപയാതഃസഹസ്രാക്ഷോയത്രശക്രഃപുരംദരഃ ॥ 48 ॥
ഏതേഹിതാപസാവാസാദൃശ്യംതേതനുമധ്യമേ ।
അത്രിഃകുലപതിര്യത്രസൂര്യവൈശ്വാനരോപമഃ ॥ 49 ॥
അസ്മിന് ദേശേമഹാകായോവിരാധോനിഹതോമയാ ।
അത്രസീതേ ത്വയാദൃഷ്ടവാതാപസീധര്മചാരിണീ ॥ 50 ॥
അസൌസുതനുശൈലേംദ്രത്രകൂടഃപ്രകാശതേ ।
അത്രമാംകൈകയീപുത്രപ്രസാദയിതുമാഗതഃ ॥ 51 ॥
ഏഷാസായമുനാരമ്യാദൃശ്യതേചിത്രകാനനാ ।
ഭരദ്വാജാശ്രമഃശ്രീമാംദൃശ്യതേചൈഷമൈഥിലി ॥ 52 ॥
ഇയം ച ദൃശ്യതേഗംഗാപുണ്യാത്രിപഥഗാനദീ ।
നാനാദ്വിജഗണാകീര്ണാസംപ്രപുഷ്പിതകാനനാ ॥ 53 ॥
ശൃംഗിബേരപുരംചൈതദ്ഗുഹോയത്രസഖാമമ ।
ഏഷാസാദൃശ്യതേസീതേസരയൂര്യൂപമാലിനീ ॥ 54 ॥
നാനാതരുശതാകീര്ണാസംപ്രപുഷ്പിതകാനനാ ।
ഏഷാസാദൃശ്യതേസീതേരാജധാനീപിതുര്മമ ॥ 55 ॥
അയോധ്യാംകുരുവൈദേഹിപ്രണാമംപുനരാഗതാ ।
തതസ്തേവാനരാസ്സർവേരാക്ഷസാസ്സവിഭീഷണാഃ ॥ 56 ॥
ഉത്പത്യോത്പത്യസമ്ഹൃഷ്ടാസ്താംപുരീംദദൃശുസ്തദാ ।
തതസ്തുതാംപാംഡുരഹര്മ്യമാലിനീംവിശാലകക്ഷ്യാംഗജവാജിഭിർവൃതാമ് ।
പുരീമപശ്യന്പ്ലവഗാസ്സരാക്ഷസാഃപുരീംമഹേംദ്രസ്യയഥാമരാവതീമ് ॥ 57 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഷഡ്വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
