ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തദശസ്സര്ഗഃ ।
തതശ്ശരേണാഭിഹതോ രാമേണ രണകര്കശഃ ।
പപാത സഹസാ വാലീ നികൃത്ത ഇവ പാദപഃ ॥ 1 ॥
സ ഭൂമൌ ന്യസ്തസർവാംഗസ്തപ്തകാംചനഭൂഷണഃ ।
അപതദ്ദേവരാജസ്യ മുക്തരശ്മിരിവ ധ്വജഃ ॥ 2 ॥
തസ്മിന്നിപതിതേ ഭൂമൌ വാനരാണാം ഗണേശ്വരേ ।
നഷ്ടചംദ്രമിവ വ്യോമ ന വ്യരാജത ഭൂതലമ് ॥ 3 ॥
ഭൂമൌ നിപതിതസ്യാപി തസ്യ ദേഹം മഹാത്മനഃ ।
ന ശ്രീര്ജഹാതി ന പ്രാണാ ന തേജോ ന പരാക്രമഃ ॥ 4 ॥
ശക്രദത്താ വരാ മാലാ കാംചനീ വജ്രഭൂഷിതാ ।
ദധാര ഹരിമുഖ്യസ്യ പ്രാണാംസ്തേജ്ശിയം ച സാ ॥ 5 ॥
സ തയാ മാലയാ വീരോ ഹേമയാ ഹരിയൂഥപഃ ।
സംധ്യാനുഗതപര്യംതഃ പയോധര ഇവാഭവത് ॥ 6 ॥
തസ്യ മാലാ ച ദേഹശ്ച മര്മഘാതീ ച യശ്ശരഃ ।
ത്രിധേവ രചിതാ ലക്ഷ്മീഃ പതിതസ്യാപി ശോഭതേ ॥ 7 ॥
തദസ്ത്രം തസ്യ വീരസ്യ സ്വര്ഗമാര്ഗപ്രഭാവനമ് ।
രാമബാണാസനക്ഷിപ്തമാവഹത്പരമാം ഗതിമ് ॥ 8 ॥
തം തദാ പതിതം സംഖ്യേ ഗതാര്ചിഷമിവാനലമ് ।
ബഹുമാന്യ ച തം വീര വീക്ഷമാണം ശനൈരിവ ॥ 9 ॥
യയാതിമിവ പുണ്യാംതേ ദേവലോകാദിഹച്യുതമ് ।
ആദിത്യമിവ കാലേന യുഗാംതേ ഭുവി പാതിതമ് ॥ 10 ॥
മഹേംദ്രമിവ ദുര്ധര്ഷംമുപേംദ്രമിവ ദുസ്സഹമ് ।
മഹേംദ്രപുത്രം പതിതം വാലിനം ഹേമമാലിനമ് ॥ 11 ॥
സിംഹോരസ്കം മഹാബാഹും ദീപ്താസ്യം ഹരിലോചനമ് ।
ലക്ഷ്മണാനുഗതോ രാമോ ദദര്ശോപസസര്പ ച ॥ 12 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ രാഘവം വാലീ ലക്ഷ്മണം ച മഹാബലമ് ।
അബ്രവീത്പ്രശ്രിതം വാക്യം പരുഷം ധര്മസംഹിതമ് ॥ 13 ॥
ത്വം നരാധിപതേഃ പുത്രഃ പ്രഥിതഃ പ്രിയദര്ശനഃ കുലീനസ്സത്ത്വസംപന്ന സ്തേജസ്വീ ചരിതവ്രതഃ ॥ 14 ॥
പരാങ്മുഖവധം കൃത്വാ കോഽത്ര പ്രാപ്തസ്ത്വയാ ഗുണഃ ।
യദഹം യുദ്ധസംരബ്ധശ്ശരേണോരസി താഡിതഃ ॥ 15 ॥
രാമഃ കരുണവേദീ ച പ്രജാനാം ച ഹിതേ രതഃ ।
സാനുക്രോശോ ജിതോത്സാഹസ്സമയജ്ഞോ ദൃഢവ്രതഃ ॥ 16 ॥
ഇതി തേ സർവഭൂതാനി കഥയംതി യശോ ഭുവി ॥ 17 ॥
ദമശ്ശമഃ ക്ഷമാ ധര്മോ ധൃതിസ്സത്യം പരാക്രമഃ ।
പാര്ഥിവാനാം ഗുണാ രാജംദംഡശ്ചാപ്യപരാധിഷു ॥ 18 ॥
താന്ഗുണാന്സംപ്രധാര്യാഹമഗ്ര്യം ചാഭിജനം തവ ।
താരയാ പ്രതിഷിദ്ധോഽപി സുഗ്രീവേണ സമാഗതഃ ॥ 19 ॥
ന മാമന്യേന സമ്രബ്ധം പ്രമത്തം യോദ്ധു മര്ഹസി ।
ഇതി മേ ബുദ്ധിരുത്പന്നാ ബഭൂവാദര്ശനേ തവ ॥ 20 ॥
ന ത്വാം വിനിഹതാത്മാനം ധര്മധ്വജമധാര്മികമ് ।
ജാനേ പാപസമാചാരം തൃണൈഃ കൂപമിവാവൃതമ് ॥ 21 ॥
സതാം വേഷധരം പാപം പ്രച്ഛന്നമിവ പാവകമ് ।
നാഹം ത്വാമഭിജാനാമി ധര്മച്ഛദ്മാഭിസംവൃതമ് ॥ 22 ॥
വിഷയേ വാ പുരേ വാ തേ യദാ പാപം കരോമ്യഹമ് ।
ന ച ത്വാമവജാനേ ച കസ്മാത്ത്വം ഹംസ്യകില്ബിഷമ് ॥ 23 ॥
ഫലമൂലാശനം നിത്യം വാനരം വനഗോചരമ് ।
മാമിഹാപ്രതിയുധ്യംതമന്യേന ച സമാഗതമ് ॥ 24 ॥
ത്വം നരാധിപതേഃ പുത്രഃ പ്രതീതഃ പ്രിയദര്ശനഃ ।
ലിംഗമപ്യസ്തി തേ രാജനംദൃശ്യതേ ധര്മസംഹിതമ് ॥ 25 ॥
കഃ ക്ഷത്രിയകുലേ ജാത്ശൃതവാന്നഷ്ടസംശയഃ ।
ധര്മലിംഗപ്രതിച്ഛന്ന ക്രൂരം കര്മ സമാചരേത് ॥ 26 ॥
രാമ രാജകുലേ ജാതോ ധര്മവാനിതി വിശ്രുതഃ ॥ 27 ॥
അഭവ്യോ ഭവ്യരൂപേണ കിമര്ഥം പരിധാവസി ।
സാമ ദാനം ക്ഷമാ ധര്മസ്സത്യം ധൃതിപരാക്രമൌ ।
പാര്ഥിവാനാം ഗുണാ രാജന് ദംഡശ്ചാപ്യപരാധിഷു ॥ 28 ॥
വയം വനചരാ രാമ മൃഗാ മൂലഫലാശനാഃ ।
ഏഷാ പ്രകൃതിരസ്മാകം പുരുഷസ്ത്വം നരേശ്വരഃ ॥ 29 ॥
ഭൂമിര്ഹിരണ്യം രൂപ്യം ച വിഗ്രഹേ കാരണാനി ച ।
അത്ര കസ്തേ വനേ ലോഭോ മദീയേഷു ഫലേഷു വാ ॥ 30 ॥
നയശ്ച വിനയശ്ചോഭൌ നിഗ്രഹാനുഗ്രഹാവപി ॥ 31 ॥
രാജവൃത്തിരസംകീര്ണാ ന നൃപാഃ കാമവൃത്തയഃ ।
ത്വം തു കാമപ്രധാനശ്ച കോപനശ്ചാനവസ്ഥിതഃ ॥ 32 ॥
രാജവൃത്തേശ്ച സംകീണശ്ശരാസനപരായണഃ ।
ന തേഽസ്ത്യപചിതിര്ധര്മേ നാര്ഥേ ബുദ്ധിരവസ്ഥിതാ ॥ 33 ॥
ഇംദ്രിയൈഃ കാമവൃത്തസ്സന്കൃഷ്യസേ മനുജേശ്വര ।
ഹത്വാ ബാണേന കാകുത്സ്ഥ മാമിഹാനപരാധിനമ് ॥ 34 ॥
കിം വക്ഷ്യസി സതാം മധ്യേ കര്മ കൃത്വാ ജുഗുപ്സിതമ് ।
രാജഹാ ബ്രഹ്മഹാ ഗോഘ്നശ്ചോരഃ പ്രാണിവധേ രതഃ ॥ 35 ॥
നാസ്തികഃ പരിവേത്താ ച സർവേ നിരയഗാമിനഃ ।
സൂചകശ്ച കദര്യശ്ച മിത്രഘ്നോ ഗുരുതല്പഗഃ ॥ 36 ॥
ലോകം പാപാത്മനാമേതേ ഗച്ഛംതേ നാത്ര സംശയഃ ।
അധാര്യം ചര്മ മേ സദ്ഭീ രോമാണ്യസ്ഥി ച വര്ജിതമ് ।
അഭക്ഷ്യാണി ച മാംസാനി ത്വദ്വിധൈര്ധര്മചാരിഭിഃ ॥ 37 ॥
പംച പംച നഖാ ഭക്ഷ്യാ ബ്രഹ്മക്ഷത്രേണ രാഘവ ॥ 38 ॥
ശല്യക ശ്ശ്വാവിധോ ഗോധാ ശശഃ കൂര്മശ്ച പംചമഃ ।
ചര്മ ചാസ്ഥി ച മേ രാജന് നസ്പൃശംതി മനീഷിണഃ ॥ 39 ॥
അഭക്ഷ്യാണി ച മാംസാനി സോഽഹം പംചനഖോ ഹതഃ ।
താരയാ വാക്യമുക്തോഽഹം സത്യം സർവജ്ഞയാ ഹിതമ് ॥ 40 ॥
തദതിക്രമ്യ മോഹേന കാലസ്യ വശമാഗതഃ ।
ത്വയാ നാഥേന കാകുത്സ്ഥ ന സനാഥാ വസുംധരാ ।
പ്രമദാ ശീലസംപന്നാ ധൂര്തേന പതിനാ യഥാ ॥ 41 ॥
ശഠോ നൈകൃതികഃ ക്ഷുദ്രോ മിഥ്യാപ്രശ്രിതമാനസഃ ।
കഥം ദശരഥേന ത്വം ജാതഃ പാപോ മഹാത്മനാ ॥ 42 ॥
ഛിന്നചാരിത്രകക്ഷ്യേണ സതാം ധര്മാതിവര്തിനാ ।
ത്യക്തധര്മാംകുശേനാഹം നിഹതോ രാമഹസ്തിനാ ॥ 43 ॥
അശുഭം ചാപ്യയുക്തം ച സതാം ചൈവ വിഗര്ഹിതമ് ।
വക്ഷ്യസേ ചേദൃശം കൃത്വാ സദ്ഭിസ്സഹ സമാഗതഃ ॥ 44 ॥
ഉദാസീനേഷു യോഽസ്മാസു വിക്രമഽസ്തേ പ്രകാശിതഃ ।
അപകാരിഷു തേ രാജന്നഹി പശ്യാമി വിക്രമമ് ॥ 45 ॥
ദൃശ്യമാനസ്തു യുദ്ധ്യേഥാ മയാ യദി നൃപാത്മജ ।
അദ്യ വൈവസ്വതം ദേവം പശ്യേസ്ത്വം നിഹതോ മയാ ॥ 46 ॥
ത്വയാഽദൃശ്യേന തു രണേ നിഹതോഽഹം ദുരാസദഃ ।
പ്രസുപ്തഃ പന്നഗേനേവ നരഃ പാനവശം ഗതഃ ॥ 47 ॥
മാമേവ യദി പൂർവം ത്വമേതദര്ഥമചോദയഃ ॥ 48 ॥
മൈഥിലീമഹമേകാഹ്നാ തവ ചാനീതവാന്ഭവേത് ।
സുഗ്രീവപ്രിയകാമേന യദഹം നിഹതസ്ത്വയാ ।
കംഠേ ബദ്ധ്വാ പ്രദദ്യാം തേ നിഹതം രാവണം രണേ ॥ 49 ॥
ന്യസ്താം സാഗരതോയേ വാ പാതാലേ വാപി മൈഥിലീമ് ।
ആനയേയം തവാദേശാച്ഛ്വേതാമശ്വതരീമിവ ॥ 50 ॥
യുക്തം യത്പ്രാപ്നുയാദ്രാജ്യം സുഗ്രീവസ്സ്വര്ഗതേ മയി ।
അയുക്തം യദധര്മേണ ത്വയാഽഹം നിഹതോ രണേ ॥ 51 ॥
കാമമേവം വിധോ ലോകഃ കാലേന വിനിയുജ്യതേ ।
ക്ഷമം ചേദ്ഭവതാ പ്രാപ്തമുത്തരം സാധു ചിംത്യതാമ് ॥ 52 ॥
ഇത്യേവമുക്ത്വാ പരിശുഷ്കവക്ത്രഃ ശരാഭിഘാതാദ്വ്യഥിതോ മഹാത്മാ ।
സമീക്ഷ്യ രാമം രവിസന്നികാശം തൂഷ്ണീം ബഭൂവാമരരാജസൂനുഃ ॥ 53 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ സപ്തദശസ്സര്ഗഃ ॥
