ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁରଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଂ ତୁ ରାମ ସ୍ସମାଶ୍ଵାସ୍ୟ ଭ୍ରାତରଂ ଗୁରଵତ୍ସଲମ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 1 ॥
କିମେତଦିଚ୍ଛେୟମହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ପ୍ରଵ୍ୟାହୃତଂ ତ୍ଵୟା ।
ୟସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମାଗତୋ ଦେଶମିମଂ ଚୀରଜଟାଜିନଃ ॥ 2 ॥
ୟନ୍ନିମିତ୍ତମିମଂ ଦେଶଂ କୃଷ୍ଣାଜିନଜଟାଧରଃ ।
ହିତ୍ଵା ରାଜ୍ୟଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ॥ 3 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତଃ କୈକୟୀପୁତ୍ରଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥେନ ମହାତ୍ମନା ।
ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ବଲଵଦ୍ଭୂୟଃ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 4 ॥
ଆର୍ୟଂ ତାତଃ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ ।
ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗ ମହାବାହୁଃ ପୁତ୍ରଶୋକାଭିପୀଡିତଃ ॥ 5 ॥
ସ୍ତ୍ରିୟା ନିୟୁକ୍ତଃ କୈକେୟ୍ୟା ମମ ମାତ୍ରା ପରଂତପ ।
ଚକାର ସା ମହତ୍ପାପମିଦମାତ୍ମୟଶୋହରମ୍ ॥ 6 ॥
ସା ରାଜ୍ୟଫଲମପ୍ରାପ୍ୟ ଵିଧଵା ଶୋକକର୍ଶିତା ।
ପତିଷ୍ୟତି ମହାଘୋରେ ନିରୟେ ଜନନୀ ମମ ॥ 7 ॥
ତସ୍ୟ ମେ ଦାସଭୂତସ୍ୟ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ।
ଅଭିଷିଂଚସ୍ଵ ଚାଦ୍ୟେଵ ରାଜ୍ୟେନ ମଘଵାନିଵ ॥ 8 ॥
ଇମାଃ ପ୍ରକୃତୟ ସ୍ସର୍ଵା ଵିଧଵା ମାତରଶ୍ଚ ୟାଃ ।
ତ୍ଵତ୍ସକାଶମନୁପ୍ରାପ୍ତା ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 9 ॥
ତଦାନୁପୂର୍ଵ୍ୟା ୟୁକ୍ତଂ ଚ ୟୁକ୍ତଂ ଚାତ୍ମନି ମାନଦ ।
ରାଜ୍ୟଂ ପ୍ରାପ୍ନୁହି ଧର୍ମେଣ ସକାମାନ୍ସୁହୃଦଃ କୁରୁ ॥ 10 ॥
ଭଵତ୍ଵଵିଧଵା ଭୂମି ସ୍ସମଗ୍ରା ପତିନା ତ୍ଵୟା ।
ଶଶିନା ଵିମଲେନେଵ ଶାରଦୀ ରଜନୀ ୟଥା ॥ 11 ॥
ଏଭିଶ୍ଚ ସଚିଵୈସ୍ସାର୍ଧଂ ଶିରସା ୟାଚିତୋ ମୟା ।
ଭ୍ରାତୁ ଶିଷ୍ୟସ୍ୟ ଦାସସ୍ୟ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 12 ॥
ତଦିଦଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ପିତ୍ର୍ୟଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରକୃତିମଂଡଲମ୍ ।
ପୂଜିତଂ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ନାତିକ୍ରମିତୁମର୍ହସି ॥ 13 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୁ ସ୍ସବାଷ୍ପଃ କୈକୟୀସୁତଃ ।
ରାମସ୍ୟ ଶିରସା ପାଦୌ ଜଗ୍ରାହ ଭରତଃ ପୁନଃ ॥ 14 ॥
ତଂ ମତ୍ତମିଵ ମାତଂଗଂ ନିଃଶ୍ଵସଂତଂ ପୁନ ପୁନଃ ।
ଭ୍ରାତରଂ ଭରତଂ ରାମଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 15 ॥
କୁଲୀନଃସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ଚରିତଵ୍ରତଃ ।
ରାଜ୍ୟହେତୋଃ କଥଂ ପାପମାଚରେତ୍ତ୍ଵଦ୍ଵିଧୋ ଜନଃ ॥ 16 ॥
ନ ଦୋଷଂ ତ୍ଵୟି ପଶ୍ୟାମି ସୂକ୍ଷ୍ମମପ୍ୟରିସୂଦନ ।
ନ ଚାପି ଜନନୀଂ ବାଲ୍ୟାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଗର୍ହିତୁମର୍ହସି ॥ 17 ॥
କାମକାରୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଗୁରୂଣାଂ ସର୍ଵଦାଽନଘ ।
ଉପପନ୍ନେଷୁ ଦାରେଷୁ ପୁତ୍ରେଷୁ ଚ ଵିଧୀୟତେ ॥ 18 ॥
ଵୟମସ୍ୟ ୟଥା ଲୋକେ ସଂଖ୍ୟାତାଃ ସୌମ୍ୟ ସାଧୁଭିଃ ।
ଭାର୍ୟାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଶିଷ୍ୟାଶ୍ଚ ତ୍ଵମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି ॥ 19 ॥
ଵନେ ଵା ଚୀରଵସନଂ ସୌମ୍ୟ କୃଷ୍ଣାଜିନାଂବରମ୍ ।
ରାଜ୍ୟେ ଵାଽପି ମହାରାଜୋ ମାଂ ଵାସୟିତୁମୀଶ୍ଵରଃ ॥ 20 ॥
ୟାଵତ ପିତରି ଧର୍ମଜ୍ଞେ ଗୌରଵଂ ଲୋକସତ୍କୃତମ୍ ।
ତାଵଦ୍ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନନ୍ୟାମପି ଗୌରଵମ୍ ॥ 21 ॥
ଏତାଭ୍ୟାଂ ଧର୍ମଶୀଲାଭ୍ୟାଂ ଵନଂ ଗଚ୍ଛେତି ରାଘଵ ।
ମାତାପିତୃଭ୍ୟାମୁକ୍ତୋଽହଂ କଥମନ୍ୟତ୍ସମାଚରେ ॥ 22 ॥
ତ୍ଵୟା ରାଜ୍ୟମୟୋଧ୍ୟାୟାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ୟଂ ଲୋକସତ୍କୃତମ୍ ।
ଵସ୍ତଵ୍ୟଂ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ମୟା ଵଲ୍କଲଵାସସା ॥ 23 ॥
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ମହାରାଜୋ ଵିଭାଗଂ ଲୋକସନ୍ନିଧୌ ।
ଵ୍ୟାଦିଶ୍ୟ ଚ ମହାତେଜା ଦିଵଂ ଦଶରଥୋ ଗତଃ ॥ 24 ॥
ସ ଚ ପ୍ରମାଣଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଲୋକଗୁରୁସ୍ତଵ ।
ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଂ ୟଥାଭାଗମୁପଭୋକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ॥ 25 ॥
ଚତୁର୍ଦଶ ସମାସ୍ସୌମ୍ୟ ଦଂଡକାରଣ୍ୟମାଶ୍ରିତଃ ।
ଉପଭୋକ୍ଷ୍ୟେ ତ୍ଵହଂ ଦତ୍ତଂ ଭାଗଂ ପିତ୍ରା ମହାତ୍ମନା ॥ 26 ॥
ୟଦବ୍ରଵୀନ୍ମାଂ ନରଲୋକସତ୍କୃତଃ ପିତା ମହାତ୍ମା ଵିବୁଧାଧିପୋପମଃ ।
ତଦେଵ ମନ୍ୟେ ପରମାତ୍ମନୋ ହିତଂ ନ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵର ଭାଵମପ୍ୟୟମ୍ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଚତୁରଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
