ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ പംചവിംശസ്സര്ഗഃ ।
അഥ താസാം വദംതീനാം പരുഷം ദാരുണം ബഹു ।
രാക്ഷസീനാമാസൌമ്യാനാം രുരോദ ജനകാത്മജാ ॥ 1 ॥
ഏവമുക്താ തു വൈദേഹീ രാക്ഷസീഭിര്മനസ്വിനീ ।
ഉവാച പരമത്രസ്താ ഭാഷ്പഗ്ദ്ഗദയാ ഗിരാ ॥ 2 ॥
ന മാനുഷീ രാക്ഷസസ്യ ഭാര്യാ ഭവിതുമര്ഹതി ।
കാമം ഖാദത മാം സർവാ ന കരിഷ്യാമി വോ വചഃ ॥ 3 ॥
സാ രാക്ഷസീമധ്യഗതാ സീതാ സുരസുതോപമാ ।
ന ശര്മ ലേഭേ ദുഃഖാര്താ രാവണേന ച തര്ജിതാ ॥ 4 ॥
വേപതേ സ്മാധികം സീതാ വിശംതീ വാംഗമാത്മനഃ ।
വനേ യൂഥപരിഭ്രഷ്ടാ മൃഗീ കോകൈരിവാര്ദിതാ ॥ 5 ॥
സാ ത്വശോകസ്യ വിപുലാം ശാഖാമാലംബ്യ പുഷ്പിതാമ് ।
ചിംതയാമാസ ശോകേന ഭര്താരം ഭഗ്നമാനസാ ॥ 6 ॥
സാ സ്നാപയംതീ വിപുലൌ സ്തനൌ നേത്രജലസ്രവൈഃ ।
ചിംതയംതീ ന ശോകസ്യ തദാംതമധിഗച്ഛതി ॥ 7 ॥
സാ വേപമാനാ പതിതാ പ്രവാതേ കദലീ യഥാ ।
രാക്ഷസീനാം ഭയത്രസ്താ വിവര്ണവദനാഭവത് ॥ 8 ॥
തസ്യാഃ സാ ദീര്ഘവിപുലാ വേപംത്യാ സീതയാ തദാ ।
ദദൃശേ കംപിനീ വേണീ വ്യാലീവ പരിസര്പതീ ॥ 9 ॥
സാ നിഃശ്വസംതീ ദുഃഖാര്താ ശോകോപഹതചേതനാ ।
ആര്താ വ്യസൃജദശ്രൂണി മൈഥിലീ വിലലാപ ച ॥ 10 ॥
ഹാ രാമേതി ച ദുഃഖാര്താ ഹാ പുനര്ലക്ഷ്മണേതി ച ।
ഹാ ശ്വശ്രു മമ കൌസല്യേ ഹാ സുമിത്രേതി ഭാമിനീ ॥ 11 ॥
ലോകപ്രവാദഃ സത്യോഽയം പംഡിതൈഃ സമുദാഹൃതഃ ।
അകാലേ ദുര്ലഭോ മൃത്യുഃ സ്ത്രിയാ വാ പുരുഷസ്യ വാ ॥ 12 ॥
യദഹമേവം ക്രൂരാഭീ രാക്ഷസീഭിരിഹാര്ദിതാ ।
ജീവാമി ഹീനാ രാമേണ മുഹൂര്തമപി ദുഃഖിതാ ॥ 13 ॥
ഏഷാല്പപുണ്യാ കൃപണാ വിനശിഷ്യാമ്യനാഥവത് ।
സമുദ്രമധ്യേ നൌഃ പൂര്ണാ വായുവേഗൈരിവാഹതാ ॥ 14 ॥
ഭര്താരം തമപശ്യംതീ രാക്ഷസീവശമാഗതാ ।
സീദാമി ഖലു ശോകേന കൂലം തോയഹതം യഥാ ॥ 15 ॥
തം പദ്മദലപത്രാക്ഷം സിംഹവിക്രാംതഗാമിനമ് ।
ധന്യാഃ പശ്യംതി മേ നാഥം കൃതജ്ഞം പ്രിയവാദിനമ് ॥ 16 ॥
സർവഥാ തേന ഹീനായാ രാമേണ വിദിതാത്മനാ ।
തീക്ഷ്ണം വിഷമിവാസ്വാദ്യ ദുര്ലഭം മമ ജീവിതമ് ॥ 17 ॥
കീദൃശം തു മഹാപാപം മയാ ജന്മാംതരേ കൃതമ് ।
യനേദം പ്രാപ്യതേ ദുഃഖം മയാ ഘോരം സുദാരുണമ് ॥ 18 ॥
ജീവിതം ത്യക്തുമിച്ഛാമി ശോകേന മഹതാ വൃതാ ।
രാക്ഷസീഭിശ്ച രക്ഷംത്യാ രാമോ നാസാദ്യതേ മയാ ॥ 19 ॥
ധിഗസ്തു ഖലു മാനുഷ്യം ധിഗസ്തു പരവശ്യതാമ് ।
ന ശക്യം യത്പരിത്യക്തുമാത്മച്ഛംദേന ജീവിതമ് ॥ 20 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ പംചവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
