ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ തൃതീയസ്സര്ഗഃ ।
വചോ വിജ്ഞായ ഹനുമാന് സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
പർവതാദൃശ്യമൂകാത്തു പുപ്ലുവേ യത്ര രാഘവൌ ॥ 1 ॥
കപിരൂപം പരിത്യജ്യ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ഭിക്ഷുരൂപം തതോ ഭേജേ ശഠബുദ്ധിതയാ കപിഃ ॥ 2 ॥
തതസ്സ ഹനുമാന്വാചാ ശ്ലക്ഷ്ണയാ സുമനോജ്ഞയാ ।
വിനീതവദുപാഗമ്യ രാഘവൌ പ്രണിപത്യ ച ॥ 3 ॥
ആബഭാഷേ തദാ വീരൌ യഥാവത്പ്രശശംസ ച ।
സംപൂജ്യ വിധിവദ്വീരൌ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ഉവാച കാമതോ വാക്യം മൃദു സത്യപരാക്രമൌ ॥ 4 ॥
രാജര്ഷിദേവപ്രതിമൌ താപസൌ സംശിതവ്രതൌ ।
ദേശം കഥമിമം പ്രാപ്തൌ ഭവംതൌ വരവര്ണിനൌ ॥ 5 ॥
ത്രാസയംതൌ മൃഗഗണാനന്യാംശ്ച വനചാരിണഃ ॥ 6 ॥
പംപാതീരരുഹാന്വൃക്ഷാന് വീക്ഷമാണൌ സമംതതഃ ।
ഇമാം നദീം ശുഭജലാം ശോഭയംതൌ തപസ്വിനൌ ॥ 7 ॥
ധൈര്യവംതൌ സുവര്ണാഭൌ കൌ യുവാം ചീരവാസസൌ ।
നിഃശ്വസംതൌ വരഭുജൌ പീഡയംതാവിമാഃ പ്രജാഃ ॥ 8 ॥
സിംഹവിപ്രേക്ഷിതൌ വീരൌ മഹാബലവിക്രമൌ ।
ശക്രചാപനിഭേ ചാപേ ഗൃഹീത്വാ ശത്രുസൂദനൌ ॥ 9 ॥
ശ്രീമംതൌ രൂപസംപന്നൌ വൃഷഭശ്രേഷ്ഠവിക്രമൌ ।
ഹസ്തിഹസ്തോപമഭുജൌ ദ്യുതിമംതൌ നരര്ഷഭൌ ॥ 10 ॥
പ്രഭയാ പർവതേംദ്രോഽയം യുവയോരവഭാസിതഃ ।
രാജ്യാര്ഹാവമരപ്രഖ്യൌ കഥം ദേശമിഹാഗതൌ ॥ 11 ॥
പദ്മപത്രേക്ഷണൌ വീരൌ ജടാമംഡലധാരിണൌ ।
അന്യോന്യസദൃശൌ വീരൌ ദേവലോകാദിവാഗതൌ ॥ 12 ॥
യദൃച്ഛയേവ സംപ്രാപ്തൌ ചംദ്രസൂര്യൌ വസുംധരാമ് ।
വിശാലവക്ഷസൌ വീരൌ മാനുഷൌ ദേവരൂപിണൌ ॥ 13 ॥
സിംഹസ്കംധൌ മഹോത്സാഹൌ സമദാവിവ ഗോവൃഷൌ ।
ആയതാശ്ച സുവൃത്താശ്ച ബാഹവഃ പരിഘോപമാഃ ।
സർവഭൂഷണഭൂഷാര്ഹാഃ കിമര്ഥം ന വിഭൂഷിതാഃ ॥ 14 ॥
ഉഭൌ യോഗ്യാവഹം മന്യേ രക്ഷിതും പൃഥിവീമിമാമ് ।
സസാഗരവനാം കൃത്സ്നാം വിംധ്യമേരുവിഭൂഷിതാമ് ॥ 15 ॥
ഇമേ ച ധനുഷീ ചിത്രേ ശ്ലഷ്ണേ ചിത്രാനുലേപനേ ।
പ്രകാശേതേ യഥേംദ്രസ്യ വജ്രേ ഹേമവിഭൂഷിതേ ॥ 16 ॥
സംപൂര്ണാ നിശിതൈര്ബാണൈ സ്തൂണാശ്ച ശുഭദര്ശനാഃ ॥ 17 ॥
ജീവിതാംതകരൈര്ഘോരൈ ശ്ശ്വസദ്ഭിരിവ പന്നഗൈഃ ।
മഹാപ്രമാണൌ വിസ്തീര്ണൌ തപ്തഹാടകഭൂഷിതൌ ॥ 18 ॥
ഖഡഗാവേതൌ വിരാജേതേ നിര്മുക്താവിവപന്നഗൌ ।
ഏവം മാം പരിഭാഷംതം കസ്മാദ്വൈ നാഭിഭാഷഥഃ ॥ 19 ॥
സുഗ്രീവോ നാമ ധര്മാത്മാ കശ്ചിദ്വാനരയൂഥപഃ ।
വീരോ വിനികൃതോ ഭ്രാത്രാ ജഗദ്ഭ്രമതി ദുഃഖിതഃ ॥ 20 ॥
പ്രാപ്തോഽഹം പ്രേഷിതസ്തേന സുഗ്രീവേണ മഹാത്മനാ ।
രാജ്ഞാ വാനരമുഖ്യാനാം ഹനുമാന്നാമ വാനരഃ ॥ 21 ॥
യുവാഭ്യാം സഹ ധര്മാത്മാ സുഗ്രീവസ്സഖ്യമിച്ഛതി ।
തസ്യ മാം സചിവം വിത്തം വാനരം പവനാത്മജമ് ॥ 22 ॥
ഭിക്ഷുരൂപപ്രതിച്ഛന്നം സുഗ്രീവപ്രിയകാമ്യയാ ।
ഋഷ്യമൂകാദിഹ പ്രാപ്തം കാമഗം കാമരൂപിണമ് ॥ 23 ॥
ഏവമുക്ത്വാ തു ഹനുമാംസ്തൌ വീരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ।
വാക്യജ്ഞൌ വാക്യകുശലഃ പുനര്നോവാച കിംചന ॥ 24 ॥
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചംതസ്യ രാമോ ലക്ഷ്മണമബ്രവീത് ।
പ്രഹൃഷ്ടവദനശ്ശ്രീമാന്ഭ്രാതരം പാര്ശ്വതഃ സ്ഥിതമ് ॥ 25 ॥
സചിവോഽയം കപീംദ്രസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
തമേവ കാംക്ഷമാണസ്യ മമാംതികമുപാഗതഃ ॥ 26 ॥
തമഭ്യഭാഷ സൌമിത്രേ സുഗ്രീവസചിവം കപിമ് ।
വാക്യജ്ഞം മധുരൈർവാക്യൈസ്സ്നേഹയുക്തമരിംദമ ॥ 27 ॥
നാനൃഗ്വേദവിനീതസ്യ നായജുർവേദ്ധാരിണഃ ।
നാസാമവേദവിദുഷശ്ശക്യമേവം വിഭാഷിതുമ് ॥ 28 ॥
നൂനം വ്യാകരണം കൃത്സ്നമനേന ബഹുധാ ശ്രുതമ് ।
ബഹു വ്യാഹരതാഽനേന ന കിംചിദപശബ്ദിതമ് ॥ 29 ॥
ന മുഖേ നേത്രയോർവാപി ലലാടേ ച ഭ്രുവോസ്തഥാ ।
അന്യേഷ്വപി ച ഗാത്രേഷു ദോഷസ്സംവിദിതഃ ക്വചിത് ॥ 30 ॥
അവിസ്തരമസംദിഗ്ധമവിലംബിതമദ്രുതമ് ।
ഉരസ്ഥം കംഠഗം വാക്യം വര്തതേ മധ്യമേ സ്വരേ ॥ 31 ॥
സംസ്കാരക്രമസംപന്നാമദ്രുതാമവിലംബിതാമ് ।
ഉച്ചാരയതി കല്യാണീം വാചം ഹൃദയഹാരിണീമ് ॥ 32 ॥
അനയാ ചിത്രയാ വാചാ ത്രിസ്ഥാനവ്യംജനസ്ഥയാ ।
കസ്യ നാരാധ്യതേ ചിത്തമുദ്യതാസേരരേരപി ॥ 33 ॥
ഏവം വിധോ യസ്യ ദൂതോ ന ഭവേത്പാര്ഥിവസ്യ തു ।
സിദ്ധ്യംതി ഹി കഥം തസ്യ കാര്യാണാം ഗതിയോഽനഘ ॥ 34 ॥
ഏവം ഗുണഗണൈര്യുക്താ യസ്യ സ്യുഃ കാര്യസാധകാഃ ।
തസ്യ സിധ്യംതി സർവാഽര്ഥാ ദൂതവാക്യപ്രചോദിതാഃ ॥ 35 ॥
ഏവമുക്തസ്തു സൌമിത്രിസ്സുഗ്രീവസചിവം കപിമ് ।
അഭ്യഭാഷത വാക്യജ്ഞോ വാക്യജ്ഞം പവനാത്മജമ് ॥ 36 ॥
വിദിതൌ നൌ ഗുണാ വിദ്വംത്സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
തമേവ ചാഽവാം മാര്ഗാവസ്സുഗ്രീവം പ്ലവഗേശ്വരമ് ॥ 37 ॥
യഥാ ബ്രവീഷി ഹനുമാന്സുഗ്രീവവചനാദിഹ ।
തത്തഥാ ഹി കരിഷ്യാവോ വചനാത്തവ സത്തമ ॥ 38 ॥
തത്തസ്യ വാക്യം നിപുണം നിശമ്യ പ്രഹൃഷ്ടരൂപഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ ।
മനസ്സമാധായ ജയോപപത്തൌ സഖ്യം തദാ കര്തുമിയേഷ താഭ്യാമ് ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ തൃതീയസ്സര്ഗഃ ॥
