ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ പംചാശസ്സര്ഗഃ ।
സഹ താരാംഗദാഭ്യാം തു സംഗമ്യ ഹനുമാന്കപിഃ ।
വിചിനോതി സ്മ വിംധ്യസ്യ ഗുഹാശ്ച ഗഹനാനി ച ॥ 1 ॥
സിംഹശാര്ദൂലജുഷ്ടേഷു ശിലാശ്ച സരിതസ്തദാ ।
വിഷമേഷു നഗേംദ്രസ്യ മഹാപ്രസ്രവണേഷു ച ॥ 2 ॥
ആസേദുസ്തസ്യ ശൈലസ്യ കോടിം ദക്ഷ്ണിപശ്ചിമാമ് ।
തേഷാം തത്രൈവ വസതാം സ കാലോ വ്യത്യവര്തത ॥ 3 ॥
സ ഹി ദേശോ ദുരന്വേഷോ ഗുഹാഗഹനവാന്മഹാന് ।
തത്ര വായുസുതസ്സർവം വിചിനോതി സ്മ പർവതമ് ॥ 4 ॥
പരസ്പരേണ ഹനുമാ നന്യോന്യസ്യാവിദൂരതഃ ।
ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയശ്ശരഭോ ഗംധമാദനഃ ॥ 5 ॥
മൈംദശ്ച ദ്വിവിദശ്ചൈവ സുഷേണോ ജാംബവാന്നലഃ ।
അംഗദോ യുവരാജശ്ച താരശ്ച വനഗോചരഃ ॥ 6 ॥
ഗിരിജാലാവൃതാംദേശാന്മാര്ഗിത്വാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ।
വിചിന്വംതസ്തതസ്തത്ര ദദൃശുർവിവൃതം ബിലമ് ॥ 7 ॥
ദുര്ഗമൃക്ഷബിലം നാമ ദാനവേനാഭിരക്ഷിതമ് ।
ക്ഷുത്പിപാസാപരീതാശ്ച ശ്രാംതാശ്ച സലിലാര്ഥിനഃ ॥ 8 ॥
അവകീര്ണം ലതാവൃക്ഷൈര്ദദൃശുസ്തേ മഹാബിലമ് ।
തത്ര ക്രൌംചാശ്ച ഹംസാശ്ച സാരസാശ്ച വിനിഷ്ക്രമന് ॥ 9 ॥
ജലാര്ദ്രാശ്ചക്രവാകാശ്ച രക്താംഗാഃ പദ്മരേണുഭിഃ ।
തതസ്തദ്ബിലമാസാദ്യ സുഗംധി ദുരതിക്രമമ് ॥ 10 ॥
വിസ്മയവ്യഗ്രമനസോ ബഭൂവുർവാനരര്ഷഭാഃ ।
സംംജാതപരിശംകാസ്തേ തദ്ബിലം പ്ലവഗോത്തമാഃ ॥ 11 ॥
അഭ്യപദ്യംത സംഹൃഷ്ടാസ്തേജോവംതോ മഹാബലാഃ ।
നാനാസത്ത്വസമാകീര്ണം ദൈത്യേംദ്രനിലയോപമമ് ॥ 12 ॥
ദുര്ദര്ശമതിഘോരം ച ദുർവിഗാഹം ച സർവശഃ ।
തതഃ പർവതകൂടാഭോ ഹനൂമാന്പവനാത്മജഃ ॥ 13 ॥
അബ്രവീദ്വാനരാന്സർവാന്കാംതാരവനകോവിദഃ ।
ഗിരിജാലാവൃതാംദേശാന്മാര്ഗിത്വാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ॥ 14 ॥
വയം സർവേ പരിശ്രാംതാ ന ച പശ്യാമ മൈഥിലീമ് ।
അസ്മാച്ചാപി ബിലാദ്ധംസാഃ ക്രൌംചാശ്ച സഹ സാരസൈഃ ॥ 15 ॥
ജലാര്ദ്രാശ്ചക്രവാകാശ്ച നിഷ്പതംതി സ്മ സർവശഃ ।
നൂനം സലിലവാനത്ര കൂപോ വാ യദി വാ ഹ്രദഃ ॥ 16 ॥
തഥാ ചേമേ ബിലദ്വാരി സ്നിഗ്ധാസ്തിഷ്ഠംതി പാദപാഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ തദ്ബിലം സർവേ വിവിശുസ്തിമിരാവൃതമ് ॥ 17 ॥
അചംദ്രസൂര്യം ഹരയോ ദദൃശൂ രോമഹര്ഷണമ് ।
നിശാമ്യ തസ്മാത് ശിംഹാംശ്ച താംസ്താംശ്ച മൃഗപക്ഷ്ണിഃ ॥ 18 ॥
പ്രവിഷ്ടാ ഹരിശാര്ദൂലാ ബിലം തിമിരസംവൃതമ് ।
ന തേഷാം സജ്ജതേ ചക്ഷുര്ന തേജോ ന പരാക്രമഃ ॥ 19 ॥
വായോരിവ ഗതിസ്തേഷാം ദൃഷ്ടിസ്തമസി വര്തതേ ।
തേ പ്രവിഷ്ടാസ്തു വേഗേന തദ്ബിലം കപികുംജരാഃ ॥ 20 ॥
പ്രകാശമഭിരാമം ച ദദൃശുര്ദേശമുത്തമമ് ।
തതസ്തസ്മിന്ബിലേ ദുര്ഗേ നാനാപാദപസംകുലേ ॥ 21 ॥
അന്യോന്യം സംപരിഷ്വജ്യ ജഗ്മുര്യോജനമംതരമ് ।
തേ നഷ്ടസംജ്ഞാസ്തൃഷിതാസ്സംഭ്രാംതാസ്സലിലാര്ഥിനഃ ॥ 22 ॥
പരിപേതുര്ബിലേ തസ്മിന്കംചിത്കാലമതംദ്രിതാഃ ।
തേ കൃശാ ദീനവദനാഃ പരിശ്രാംതാഃ പ്ലവംഗമാഃ ॥ 23 ॥
ആലോകം ദദൃശുർവീരാ നിരാശാ ജീവിതേ യദാ ।
തതസ്തം ദേശമാഗമ്യ സൌമ്യാ വിതിമിരം വനമ് ॥ 24 ॥
ദദൃശുഃ കാംചനാന്വൃക്ഷാംദീപ്തവൈശ്വാനരപ്രഭാന് ।
സാലാം സ്താലാംശ്ച പുന്നാഗാന്കകുഭാന്വംജുലാംധവാന് ॥ 25 ॥
ചംപകാന് നാഗവൃക്ഷാംശ്ച കര്ണികാരാംശ്ച പുഷ്പിതാന് ।
സ്തബകൈഃ കാംചനൈശ്ചിത്രൈ രക്തൈഃ കിസലയൈസ്തഥാ ॥ 26 ॥
ആപീഡൈശ്ച ലതാഭിശ്ച ഹേമാഭരണഭൂഷിതാന് ।
തരുണാദിത്യസംകാശാന്വൈഢൂര്യകൃതവേദികാന് ॥ 27 ॥
വിഭ്രാജമാനാന്വപുഷാ പാദപാംശ്ച ഹിരണ്മയാന് ।
നീലവൈഢൂര്യവര്ണാശ്ച പദ്മിനീഃ പതഗാവൃതാഃ ॥ 28 ॥
മഹദ്ഭിഃ കാംചനൈഃ പദ്മൈർവൃതാ ബാലാര്കസന്നിഭൈഃ ।
ജാതരൂപമയൈര്മത്സ്യൈര്മഹദ്ഭിശ്ച സകച്ഛപൈഃ ॥ 29 ॥
തപനീയ ഗവാക്ഷാണി മുക്താ ജാല ആവൃതാനി ച ।
ഹൈമ രാജത ഭൌമാനി വൈദൂര്യ മണിമംതി ച ॥ 30 ॥
തപനീയഗവാക്ഷാണി മുക്താജാലാവൃതാനി ച ।
ഹൈമരാജതഭൌമാനി വൈദൂര്യമണിമംതി ച ॥ 31 ॥
കാംചന ഭ്രമരാന് ചൈവ മധൂനി ച സമംതതഃ ।
മണി കാംചന ചിത്രാണി ശയനാനി ആസനാനി ച ॥ 32 ॥
കാംചനഭ്രമരാംശ്ചൈവ മധൂനി ച സമംതതഃ ।
മണികാംചനചിത്രാണി ശയനാന്യാസനാനി ച ॥ 33 ॥
മഹാര്ഹാണി ചയാനാനി ദദൃശുസ്തേ സമംതതഃ ।
ഹൈമരാജതകാംസ്യാനാം ഭാജനാനാം ച സംംചയാന് ॥ 34 ॥
അഗരൂണാം ച ദിവ്യാനാം ചംദനാനാം ച സംംചായാന് ।
ശുചീന്യഭ്യവഹാര്യാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച ॥ 35 ॥
മഹാര്ഹാണി ച പാനാനി മധൂനി രസവംതി ച ।
ദിവ്യാനാമംബരാണാം ച മഹാര്ഹാണാം ച സംചയാന് ॥ 36 ॥
കംബലാനാം ച ചിത്രാണാമജിനാനാം ച സംചയാന് ।
തത്ര തത്ര ച വിന്യസ്താംദീപ്താന്വൈശ്വാനരപ്രഭാന് ॥ 37 ॥
ദദൃശുർവാനരാശ്ശുഭ്രാംജാതരൂപസ്യ സംചയാന് ।
തത്ര തത്ര വിചിന്വംതോ ബിലേ തസ്മിന്മഹാബലാഃ ॥ 38 ॥
ദദൃശുർവാനരാശ്ശൂരാഃ സ്ത്രിയം കാംചിദദൂരതഃ ।
താം ദൃഷ്ട്വാ ഭൃശസംത്രസ്താശ്ചീരകൃഷ്ണാജിനാംബരാമ് ॥ 39 ॥
താപസീം നിയതാഹാരാം ജ്വലംതീമിവ തേജസാ ।
വിസ്മിതാ ഹരയസ്തത്ര വ്യവതിഷ്ഠംത സർവശഃ ॥ 40 ॥
പപ്രച്ഛ ഹനുമാംസ്തത്ര കാഽസി ത്വം കസ്യ വാ ബിലമ് ।
തതോ ഹനൂമാന്ഗിരിസന്നികാശഃ കൃതാജ്ഞലിസ്താമഭിവാദ്യ വൃദ്ധാമ് ।
പപ്രച്ഛ കാ ത്വം ഭവനം ബിലം ച രത്നാനി ചേമാനി വദസ്വ കസ്യ ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ പംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
