ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഏകോനനവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതശ്ശരാന് ദാശരഥിസ്സംധായാമിത്രകര്ശണഃ ।
സസര്ജരാക്ഷസേംദ്രായകൃദ്ധസ്സര്പൈവശ്വസന് ॥ 1 ॥
തസ്യജ്യാതലനിര്ഘോഷം സ ശ്രുത്വാരാക്ഷസാധിപഃ ।
വിവര്ണവദനോഭൂത്വാലക്ഷ്മണംസമുദൈക്ഷത ॥ 2 ॥
വിഷണ്ണവദനംദൃഷ്ടവാരാക്ഷസംരാവണാത്മജേ ।
സൌമിത്രിംയുദ്ധസംയുക്തംപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ॥ 3 ॥
നിമിത്താന്യുപപശ്യാമിയാന്യസ്മിന് രാവണാത്മജേ ।
ത്വരതേനമഹാബാഹോഭഗ്നഏഷ ന സംശയഃ ॥ 4 ॥
തതസ്സംധായസൌമിത്രിശ്ശരാനഗ്നിശിഖോപമാന് ।
മുമോചനിശിതാംസ്തസ്മിന് സര്പാനിവമഹാവിഷാന് ॥ 5 ॥
ശക്രാശനിസമസ്പര്ശൈര്ലക്ഷ്മണേനാഹതശ്ശരൈഃ ।
മുഹൂര്തമഭവന്മൂക്ഷഃസർവസംക്ഷുഭിതേംദ്രിയഃ ॥ 6 ॥
ഉപലഭ്യമുഹൂര്തേനസംജ്ഞാംപ്രത്യാഗതേംദ്രിയഃ ।
ദദര്ശാവസ്ഥിതംവീരംവീരോദശരഥാത്മജമ് ॥ 7 ॥
സോഽഭിചക്രാമസൌമിത്രിംരോഷാത്സംരക്തലോചനഃ ।
അബ്രവീച്ചൈനമാസാദ്യപുനസ്സപരുഷംവചഃ ॥ 8 ॥
കിം ന സ്മരസിതദ്യുദ്ധേപ്രഥമേമത്പരാക്രമമ് ।
നിബദ്ധസ്ത്വംസഹഭ്രാത്രായദാഭുവിവിചേഷ്ടസേ ॥ 9 ॥
യുവാംഖലുമഹായുദ്ധേശക്രാനിസമൈശ്ശരൈഃ ।
ശായിതൌപ്രഥമംഭൂമൌവിസംജ്ഞൌസപുരസ്സരൌ ॥ 10 ॥
സ്മൃതിർവാനാസ്തിതേമന്യേവ്യക്തംവായമസാദനമ് ।
ഗംതുമിച്ഛസിയസ്മാത്ത്വമംധര്ഷയിതുമിച്ഛസി ॥ 11 ॥
യദിതേപ്രഥമേയുദ്ധേ ന ദൃഷ്ടോമത്പരാക്രമഃ ।
അദ്യതേദര്ശയിഷ്യാമിതിഷ്ഠേദാനീംവ്യവസ്ഥിതഃ ॥ 12 ॥
ഇത്യുക്ത്വാസപ്തഭിര്ഭാണൈരഭിവിവ്യാഥലക്ഷ്മണമ് ।
ദശഭിസ്തുഹനൂമംതംതീക്ഷ്ണധാശ്ശരോത്തമൈഃ ॥ 13 ॥
തതഃശരശതേനൈവസുപ്രയുക്തേനവീര്യവാന് ।
ക്രോഥാവ്ദിഗുണസമ്രബ്ധോനിര്ബിഭേദവിഭീഷണമ് ॥ 14 ॥
തദ്ദഷ്ടവേംദ്രജിതാകര്മകൃതംരാമാനുജസ്തദാ ।
അചിംതയിത്വാപ്രഹസന്നൈതത്കിംചിദിതിബ്രുവന് ॥ 15 ॥
മുമോച ച ശരാന് ഘോരാന് സമ്ഗൃഹ്യനരപുംഗവഃ ।
അഭീതവദനഃക്രുദ്ധോരാവണിംലക്ഷ്മണോയുധി ॥ 16 ॥
നൈവംരണഗതാഃശൂരാഃപ്രഹരംതിനിശാചര ।
ലഘവശ്ചാല്പവീര്യാശ്ചശരാസുഖാസ്തവഹീമേ ॥ 17 ॥
നൈവംശൂരാസ്തുയുധ്യംതേസമരേജയകാംക്ഷിണഃ ।
ഇത്യേവംതംബ്രുവാണസ്തുധന്വീശരൈരഭിവവര്ഷ ഹ ॥ 18 ॥
സ്യബാണൈസ്സുവിധ്വസ്തംകവചംകാംചനംമഹത് ।
വ്യശീര്യതരഥോപസ്ഥേതാരാജാലമിവ്ബാരാത് ॥ 19 ॥
വിധൂതവര്മാനാരാചൈര്ഭഭൂവ സ കൃതവ്രണഃ ।
ഇംദ്രജിത്സമരേവീരഃപ്രത്യൂഷേഭാനുമാനിവ ॥ 20 ॥
തതഃശരസഹസ്രേണസംക്രുദ്ധോരാവണാത്മജഃ ।
ബിഭേദസമരേവീരോലക്ഷ്മണംഭീമവിക്രമഃ ॥ 21 ॥
വ്യശീര്യതമഹദ്ധിവ്യംകവചംലക്ഷ്മണസ്യ ച ।
കൃതപ്രതികൃതാന്യോന്യംബഭൂവതുരഭിദ്രുതൌ ॥ 22 ॥
അഭീക്ഷ്ണംനിശ്ശ്വസംതൌതൌയുധ്യേതാംതുമുലംയുധി ।
ശരസംകൃത്തസർവാംഗൌസർവതോരുധിരോക്ഷിതൌ ॥ 23 ॥
സുദീര്ഘകാലംതൌവീരാവന്യോന്യനിശിതൈഃശരൈഃ ।
തതക്ഷതുര്മഹാത്മാനൌരണകര്മവിഹാരദൌ ॥ 24 ॥
ബഭൂവതുശ്ചാത്മജയേയത്തൌഭീമപരാക്രമൌ ।
തൌശരൌഘൈസ്തദാകീര്ണൌനികൃത്തകവചധ്വജൌ ॥ 25 ॥
സൃജംതൌരുധിരംചോഷ്ണംജലംപ്രസ്രവണാവിവ ।
ശരവര്ഷംതതോഘോരംമുംചതോര്ഭീമനിഃസ്വനമ് ॥ 26 ॥
സാസാരയോരിവാകാശേനീലയോഃകാലമേഘയോഃ ।
തയോരഥമഹാന്കാലോവ്യത്യയാദ്യുധ്യമാനയോഃ ॥ 27 ॥
ന ച തൌയുദ്ധവൈമുഖ്യംശ്രമംവാപ്യുപജഗ്മതുഃ ।
അസ്ത്രാണ്യസ്ത്രവിദാംശ്രേഷ്ഠൌദര്ശയംതൌപുനഃപുനഃ ॥ 28 ॥
ശരാനുച്ഛാവചാകാരാനംതരിക്ഷേബബംധതുഃ ।
ന്യപേതദോഷമസ്യംതൌലഘുചിത്രം ച സുഷ്ഠു ച ॥ 29 ॥
ഉഭൌതുതുമുലംഘോരംചക്രതുര്നരരാക്ഷസൌ ।
തയോഃപൃഥക് പൃഥഭഗീമശ്ശുശ്രുവേതലനിസ്സ്വനഃ ॥ 30 ॥
പ്രകംപയന്ജനംഘോരോനിര്ഘാതൈവദാരുണഃ ।
സതയോഃഭ്രാജതേശബ്ദസ്തദാസമരയത്തയോഃ ॥ 31 ॥
സുഘോരയോര്നിഷ്ടനതോര്ഗഗനേമേഘയോരിവ ।
സുവര്ണപുംഖൈര്നാരാചൈര്ബലവംതൌകൃതവ്രണൌ ॥ 32 ॥
പ്രസുസ്രുവാതേരുധിരംകീര്തിമംതൌജയേധൃതൌ ।
തേഗാത്രയോര്നിപതിതാരുക്മപുംഖാഃശരായുധി ॥ 33 ॥
അസൃദഗിഗ്ധാവിനിഷ്പേതുർവിവിശുര്ധരണീതലമ് ।
അന്യേസുനിശിതൈശ്ശസ്ത്രൈരാകാശേസംജഘട്ടിരേ ॥ 34 ॥
ബഭംജുശ്ചിച്ഛിദുശ്ചൈവതയോര്ബാണാഃസഹസ്രശഃ ।
സബഭൂവരണേഘോരസ്തയോര്ബാണമയശ്ചയഃ ॥ 35 ॥
അഗ്നിഭ്യാമിവദീപ്താഭ്യാംസത്രേകുശമയശ്ചയഃ ।
തയോഃകൃതവ്രണൌദേഹൌശുശുഭാതേമഹാത്മനോഃ ॥ 36 ॥
സുപുഷ്പാവിവനിഷ്പത്രൌവനേശാല്മലികിംശുകൌ ।
ചക്രതുസ്തുമുലംഘോരംസന്നിപാതംമുഹുര്മുഹുഃ ॥ 37 ॥
ഇംദ്രജില്ലക്ഷ്മണശ്ചൈവപരസ്പരവധൈഷിണൌ ।
ലക്ഷ്മണോരാവണിംയുദ്ധേരാവണിശ്ചാപിലക്ഷ്മണമ് ॥ 38 ॥
അന്യോന്യംതാവഭിഘ്നംതൌ ന ശ്രമംപ്രതിപദ്യതാമ് ।
ബാണജാലൈശ്ശരീരസ്ഥൈരവഗാഢൈസ്തരസ്വിനൌ ॥ 39 ॥
ശുശുഭാതേമഹാവീര്യൌപ്രരൂഢാവിവപർവതൌ ।
തയോരുധിരസിക്താനിസമ്വൃതാംതിശരൈര്ഭൃശമ് ॥ 40 ॥
ബഭ്രാജുഃസർവഗാത്രാണിജ്വലംതൈവപാവകാഃ ।
തയോരഥമഹാന് കാലോവ്യതീയാദ്യുധ്യമാനയോഃ ॥ 41 ॥
ന ച തൌയുദ്ധവൈമുഖ്യംശ്രമംവാപ്യുപജഗ്മതുഃ ।
അഥസമരപരിശ്രമംനിഹംതുംസമരമുഖേഷ്വജിതസ്യലക്ഷ്മണസ്യ ।
പ്രിയഹിതമുപപാദയന്മഹൌത്മാസ്സമരമുപേത്യവിഭീഷണോഽവതസ്ഥേ ॥ 42 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഏകോനനവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
