ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വിഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
സീതാമപശ്യംധര്മാത്മാ ശോകോപഹതചേതനഃ ।
വിലലാപ മഹാബാഹൂ രാമഃ കമലലോചനഃ ॥ 1 ॥
പശ്യന്നിവ ച താം സീതാമപശ്യന്മദനാര്ദിതഃ ।
ഉവാച രാഘവോ വാക്യം വിലാപാശ്രയദുർവചമ് ॥ 2 ॥
ത്വമശോകസ്യ ശാഖാഭിഃ പുഷ്പപ്രിയതയാ പ്രിയേ ।
ആവൃണോഷി ശരീരം തേ മമ ശോകവിവര്ധിനീ ॥ 3 ॥
കദലീസ്കംധസദൃശൌ കദല്യാ സംവൃതാവുഭൌ ।
ഊരൂ പശ്യാമി തേ ദേവി നാസി ശക്താ നിഗൂഹിതുമ് ॥ 4 ॥
കര്ണികാരവനം ഭദ്രേ ഹസംതീ ദേവി സേവസേ ।
അലം തേ പരിഹാസേന മമ ബാധാവഹേന വൈ ॥ 5 ॥
പരിഹാസേന കിം സീതേ പരിശ്രാംതസ്യ മേ പ്രിയേ ।
അയം സ പരിഹാസോഽപി സാധു ദേവി ന രോചതേ ॥ 6 ॥
വിശേഷേണാശ്രമസ്ഥാനേ ഹാസോഽയം ന പ്രശസ്യതേ ।
അവഗച്ഛാമി തേ ശീലം പരിഹാസപ്രിയം പ്രിയേ ॥ 7 ॥
ആഗച്ഛ ത്വം വിശാലാക്ഷി ശൂന്യോഽയമുടജസ്തവ ।
സുവ്യക്തം രാക്ഷസൈസ്സീതാ ഭക്ഷിതാ വാ ഹൃതാപി വാ ॥ 8 ॥
ന ഹി സാ വിലപംതം മാമുപസംപ്രൈതി ലക്ഷ്മണ ।
ഏതാനി മൃഗയൂഥാനി സാശ്രുനേത്രാണി ലക്ഷ്മണ ॥ 9 ॥
ശംസംതീവ ഹി വൈദേഹീം ഭക്ഷിതാം രജനീചരൈഃ ।
ഹാ മമാര്യേ ക്വ യാതാസി ഹാ സാധ്വി വരവര്ണിനി ॥ 10 ॥
ഹാ സകാമാ ത്വയാ ദേവീ കൈകേയീ സാ ഭവിഷ്യതി ।
സീതയാ സഹ നിര്യാതോ വിനാ സീതാമുപാഗതഃ ॥ 11 ॥
കഥം നാമ പ്രവേക്ഷ്യാമി ശൂന്യമംതഃപുരം പുനഃ ।
നിർവീര്യ ഇതി ലോകോ മാം നിര്ദയശ്ചേതി വക്ഷ്യതി ॥ 12 ॥
കാതരത്വം പ്രകാശം ഹി സീതാപനയനേന മേ ।
നിവൃത്തവനവാസശ്ച ജനകം മിഥിലാധിപമ് ॥ 13 ॥
കുശലം പരിപൃച്ഛംതം കഥം ശക്ഷ്യേ നിരീക്ഷിതുമ് ।
വിദേഹരാജോ നൂനം മാം ദൃഷ്ട്വാ വിരഹിതം തയാ ॥ 14 ॥
സുതാസ്നേഹേന സംതപ്തോ മോഹസ്യ വശമേഷ്യതി ।
അഥവാ ന ഗമിഷ്യാമി പുരീം ഭരതപാലിതാമ് ॥ 15 ॥
സ്വര്ഗോഽപി സീതയാ ഹീനശ്ശൂന്യ ഏവ മതോ മമ ।
മാമിഹോത്സൃജ്യ ഹി വനേ ഗച്ഛായോധ്യാം പുരീം ശുഭാമ് ॥ 16 ॥
ന ത്വഹം താം വിനാ സീതാം ജീവേയം ഹി കഥംചന ।
ഗാഢമാശ്ലിഷ്യ ഭരതോ വാച്യോ മദ്വചനാത്ത്വയാ ॥ 17 ॥
അനുജ്ഞാതോഽസി രാമേണ പാലയേതി വസുംധരാമ് ।
അംബാ ച മമ കൈകേയീ സുമിത്രാ ച ത്വയാ വിഭോ ॥ 18 ॥
കൌസല്യാ ച യഥാന്യായമഭിവാദ്യാ മമാഽജ്ഞയാ ।
രക്ഷണീയാ പ്രയത്നേന ഭവതാ സൂക്തകാരിണാ ॥ 19 ॥
സീതായാശ്ച വിനാശോഽയം മമ ചാമിത്രകര്ശന ।
വിസ്തരേണ ജനന്യാ മേ വിനിവേദ്യസ്ത്വയാ ഭവേത് ॥ 20 ॥
ഇതി വിലപതി രാഘവേ സുദീനേ വനമുപഗമ്യ തയാ വിനാ സുകേശ്യാ ।
ഭയവികലമുഖസ്തു ലക്ഷ്മണോഽപി വ്യഥിതമനാ ഭൃശമാതുരോ ബഭൂവ ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ ദ്വിഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
