ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ ത്രിപംചാശസ്സര്ഗഃ ।
ഏവമുക്തശ്ശുഭം വാക്യം താപസ്യാ ധര്മസംഹിതമ് ।
ഉവാച ഹനുമാന്വാക്യം താമനിംദിതചേഷ്ടിതാമ് ॥ 1 ॥
ശരണം ത്വാം പ്രപന്നാ സ്മ സർവേ വൈ ധര്മചാരിണീമ് ।
യഃ കൃതസ്സമയോഽസ്മാകം സുഗ്രീവേണ മഹാത്മനാ ॥ 2 ॥
സ ച കാലോ ഹ്യതിക്രാംതോ ബിലേ ച പരിവര്തതാമ് ।
സാ ത്വമസ്മാദ്ബിലാദ്ഘോരാദുത്താരയിതുമര്ഹസി ॥ 3 ॥
തസ്മാത്സുഗ്രീവവചനാദതിക്രാംതാന്ഗതായുഷഃ ।
ത്രാതുമര്ഹസി നസ്സർവാന്സുഗ്രീവഭയകര്ശിതാന് ॥ 4 ॥
മഹച്ചകാര്യമസ്മാഭിഃ കര്തവ്യം ധര്മചാരിണി ।
തച്ചാപി ന കൃതം കാര്യമസ്മാഭിരിഹ വാസിഭിഃ ॥ 5 ॥
ഏവമുക്താ ഹനുമതാ താപസീ വാക്യമബ്രവീത് ।
ജീവതാ ദുഷ്കരം മന്യേ പ്രവിഷ്ടേന നിവര്തിതുമ് ॥ 6 ॥
തപസസ്തു പ്രഭാവേന നിയമോപാര്ജിതേന ച ।
സർവാനേവ ബിലാദസ്മാദുദ്ധരിഷ്യാമി വാനരാന് ॥ 7 ॥
നിമീലയത ചക്ഷൂംഷി സർവേ വാനരപുംഗവാഃ ।
ന ഹി നിഷ്ക്രമിതും ശക്യമനിമീലിതലോചനൈഃ ॥ 8 ॥
തതസ്സമ്മീലിതാസ്സർവേ സുകുമാരാംഗുലൈഃ കരൈഃ ।
സഹസാഽപിദധുര്ദൃഷ്ടിം ഹൃഷ്ടാ ഗമനകാംക്ഷയാ ॥ 9 ॥
വാനരാസ്തു മഹാത്മാനോ ഹസ്തരുദ്ധമുഖാസ്തദാ ।
നിമേഷാംതരമാത്രേണ ബിലാദുത്താരിതാസ്തയാ ॥ 10 ॥
തതസ്താന്വാനരാന്സർവാംസ്താപസീ ധര്മചാരിണീ ।
നിസ്സൃതാന്വിഷമാത്തസ്മാത്സമാശ്വാസ്യേദമബ്രവീത് ॥ 11 ॥
ഏഷ വിംധ്യോ ഗിരിശ്ശ്രീമാന്നാനാദ്രുമലതാകുലഃ ।
ഏഷ പ്രസ്രവണശ്ശൈലസ്സാഗരോഽയം മഹോദധിഃ ॥ 12 ॥
സ്വസ്തി വോഽസ്തു ഗമിഷ്യാമി ഭവനം വാനരര്ഷഭാഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ തദ്ബിലം ശ്രീമത്പ്രവിവേശ സ്വയംപ്രഭാ ॥ 13 ॥
തതസ്തേ ദദൃശുര്ഘോരം സാഗരം വരുണാലയമ് ।
അപാരമഭിഗര്ജംതം ഘോരൈരൂര്മിഭിരാവൃതമ് ॥ 14 ॥
മയസ്യ മായാവിഹിതം ഗിരിദുര്ഗം വിചിന്വതാമ് ।
തേഷാം മാസോ വ്യതിക്രാംതോ യോ രാജ്ഞാ സമയഃ കൃതഃ ॥ 15 ॥
വിംധ്യസ്യ തു ഗിരേഃ പാദേ സംപ്രപുഷ്പിതപാദപേ ।
ഉപവിശ്യ മഹാഭാഗാശ്ചിംതാമാപേദിരേ തദാ ॥ 16 ॥
തതഃ പുഷ്പാതിഭാരാഗ്രാന് ലതാശതസമാവൃതാന് ।
ദ്രുമാന്വാസംതികാംദൃഷ്ടവാ ബഭൂവുര്ഭയശംകിതാഃ ॥ 17 ॥
തേ വസംതമനുപ്രാപ്തം പ്രതിബുദ്ധ്വാ പരസ്പരമ് ।
നഷ്ടസംദേശകാലാര്ഥാ നിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 18 ॥
തതസ്താന്കപിവൃദ്ധാംസ്തു ശിഷ്ടാംശ്ചൈവ വനൌകസഃ ।
വാചാ മധുരയാഽഭാഷ്യ യഥാവദനുമാന്യ ച ॥ 19 ॥
സ തു സിംഹവൃഷസ്കംധഃ പീനായതഭുജഃ കപിഃ ।
യുവരാജോ മഹാപ്രാജ്ഞഃ അംഗദോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 20 ॥
ശാസനാത്കപിരാജസ്യ വയം സർവേ വിനിര്ഗതാഃ ।
മാസഃ പൂര്ണോ ബിലസ്ഥാനാം ഹരയഃ കിം ന ബുദ്ധ്യതേ ॥ 21 ॥
വയമാശ്വയുജേ മാസി കാലസംഖ്യാവ്യവസ്ഥിതാഃ ।
പ്രസ്ഥിതാസ്സോഽപി ചാതീതഃ കിമതഃ കാര്യമുത്തരമ് ॥ 22 ॥
ഭവംതഃ പ്രത്യയം പ്രാപ്താഃ നീതിമാര്ഗവിശാരദാഃ ।
ഹിതേഷ്വഭിരതാ ഭര്തുര്നിസൃഷ്ടാസ്സർവകര്മസു ॥ 23 ॥
കര്മസ്വപ്രതിമാസ്സർവേ ദിക്ഷു വിശ്രുതപൌരുഷാഃ ।
മാം പുരസ്കൃത്യ നിര്യാതാഃ പിംഗാക്ഷപ്രതിചോദിതാഃ ॥ 24 ॥
ഇദാനീമകൃതാര്ഥാനാം മര്തവ്യം നാത്ര സംശയഃ ।
ഹരിരാജസ്യ സംദേശമകൃത്വാ കസ്സുഖീ ഭവേത് ॥ 25 ॥
തസ്മിന്നതീതേ കാലേ തു സുഗ്രീവേണ കൃതേ സ്വയമ് ।
പ്രായോപവേശനം യുക്തം സർവേഷാം ച വനൌകസാമ് ॥ 26 ॥
തീക്ഷ്ണഃ പ്രകൃത്യാ സുഗ്രീവസ്സ്വാമിഭാവേ വ്യവസ്ഥിതഃ ।
ന ക്ഷമിഷ്യതി നസ്സർവാനപരാധകൃതോ ഗതാന് ॥ 27 ॥
അപ്രവൃത്തൌ ച സീതായാഃ പാപമേവ കരിഷ്യതി ।
തസ്മാത് ക്ഷമമിഹാദ്യൈവ ഗംതും പ്രായോപവേശനം ഹി നഃ ॥ 28 ॥
ത്യക്ത്വാ പുത്രാംശ്ച ദാരാംശ്ച ധനാനി ച ഗൃഹാണി ച ।
ധൃവം നോ ഹിംസിതാ രാജാ സർവാന്പ്രതിഗതാനിതഃ ॥ 29 ॥
വധേനാപ്രതിരൂപേണ ശ്രേയാന്മൃത്യുരിഹൈവ നഃ ।
ന ചാഹം യൌവരാജ്യേന സുഗ്രീവേണാഭിഷേചിതഃ ॥ 30 ॥
നരേംദ്രേണാഭിഷിക്തോഽസ്മി രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ।
സ പൂർവം ബദ്ധവൈരോ മാം രാജാ ദൃഷ്ട്വാ വ്യതിക്രമമ് ॥ 31 ॥
ഘാതയിഷ്യതി ദംഡേന തീക്ഷ്ണേന കൃതനിശ്ചയഃ ।
കിം മേ സുഹൃദഭിർവ്യസനം പശ്യദ്ഭിര്ജീവിതാംതരേ ॥ 32 ॥
ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ പുണ്യേ സാഗരരോധസി ।
ഏതച്ഛ്രുത്വാ കുമാരേണ യുവരാജേന ഭാഷിതമ് ॥ 33 ॥
സർവേ തേ വാനരശ്രേഷ്ഠാഃ കരുണം വാക്യമബ്രുവന് ।
തീക്ഷ്ണഃ പ്രകൃത്യാ സുഗ്രീവഃ പ്രിയാസക്തശ്ച രാഘവഃ ॥ 34 ॥
അദൃഷ്ടായാം തു വൈദേഹ്യാം ദൃഷ്ട്വാഽസ്മാംശ്ത സമാഗതാന് ।
രാഘവപ്രിയകാമാര്ഥം ഘാതയിഷ്യത്യസംശയമ് ॥ 35 ॥
ന ക്ഷമം ചാപരാദ്ധാനാം ഗമനം സ്വാമിപാര്ശ്വതഃ ।
ഇഹൈവ സീതാമന്വിഷ്യ പ്രവൃത്തിമുപലഭ്യ വാ ॥ 36 ॥
നോ ചേദ്ഗച്ഛാമ തം വീരം ഗമിഷ്യാമോ യമക്ഷയമ് ।
പ്ലവംഗമാനാം തു ഭയാര്ദിതാനാം ശ്രുത്വാ വചസ്താര ഇദം ബഭാഷേ ।
അലം വിഷാദേന ബിലം പ്രവിശ്യ വസാമ സർവേ യദി രോചതേ വഃ ॥ 37 ॥
ഇദം ഹി മായാവിഹിതം സുദുര്ഗമം പ്രഭൂതവൃക്ഷോദകഭോജ്യപേയകമ് ।
ഇഹാസ്തി നോ നൈവ ഭയം പുരംദരാ ന്ന രാഘവാദ്വാനരരാജതോഽപി വാ ॥ 38 ॥
ശ്രുത്വാഽംഗദസ്യാപി വചോഽനുകൂല മൂചുശ്ച സർവേ ഹരയഃ പ്രതീതാഃ ।
യഥാ ന ഹിംസ്യേമ തഥാ വിധാന മസക്തമദ്യൈവ വിധീയതാം നഃ ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ ത്രിപംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
