ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ ശൂര്പണഖാ ദീനാ രാവണം ലോകരാവണമ് ।
അമാത്യമധ്യേ സംക്രുദ്ധാ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
പ്രമത്തഃ കാമഭോഗേഷു സ്വൈരവൃത്തോ നിരംകുശഃ ।
സമുത്പന്നം ഭയം ഘോരം ബോദ്ധവ്യം നാവബുധ്യസേ ॥ 2 ॥
സക്തം ഗ്രാമ്യേഷു ഭോഗേഷു കാമവൃത്തം മഹീപതിമ് ।
ലുബ്ധം ന ബഹുമന്യംതേ ശ്മശാനാഗ്നിമിവ പ്രജാഃ ॥ 3 ॥
സ്വയം കാര്യാണി യഃ കാലേ നാനുതിഷ്ഠതി പാര്ഥിവഃ ।
സ തു വൈ സഹ രാജ്യേന തൈശ്ച കാര്യൈർവിനശ്യതി ॥ 4 ॥
അയുക്തചാരം ദുര്ദര്ശമസ്വാധീനം നരാധിപമ് ।
വര്ജയംതി നരാ ദൂരാന്നദീപംകാമിവ ദ്വിപാഃ ॥ 5 ॥
യേ ന രക്ഷംതി വിഷയമസ്വാധീനാ നരാധിപാഃ ।
തേ ന വൃദ്ധ്യാ പ്രകാശംതേ ഗിരയസ്സാഗരേ യഥാ ॥ 6 ॥
ആത്മവദ്ഭിർവിഗൃഹ്യ ത്വം ദേവഗംധർവദാനവൈഃ ।
അയുക്തചാരശ്ചപലഃ കഥം രാജാ ഭവിഷ്യസി ॥ 7 ॥
ത്വംതു ബാലസ്വഭാവശ്ച ബുദ്ധിഹീനശ്ച രാക്ഷസ ।
ജ്ഞാതവ്യംതു ന ജാനീഷേ കഥം രാജാ ഭവിഷ്യസി ॥ 8 ॥
യേഷാം ചാരശ്ച കോശശ്ച നയശ്ച ജയതാം വര ।
അസ്വാധീനാ നരേംദ്രാണാം പ്രാകൃതൈസ്തേ ജനൈസ്സമാഃ ॥ 9 ॥
യസ്മാത്പശ്യംതി ദൂരസ്ഥാന് സർവാനര്ഥാന്നരാധിപാഃ ।
ചാരേണ തസ്മാദുച്യംതേ രാജാനോ ദീര്ഘചക്ഷുഷഃ ॥ 10 ॥
അയുക്തചാരം മന്യേ ത്വാം പ്രാകൃതൈസ്സചിവൈർവൃതമ് ।
സ്വജനം തു ജനസ്ഥാനേ ഹതം യോ നാവബുദ്ധ്യസേ ॥ 11 ॥
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം ക്രൂരകര്മണാമ് ।
ഹതാന്യേകേന രാമേണ ഖരശ്ച സഹദൂഷണഃ ॥ 12 ॥
ഋഷീണാമഭയം ദത്തം കൃതക്ഷേമാശ്ച ദംഡകാഃ ।
ധര്ഷിതം ച ജനസ്ഥാനം രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ॥ 13 ॥
ത്വംതു ലുബ്ദഃ പ്രമത്തശ്ച പരാധീനശ്ച രാവണ ।
വിഷയേ സ്വേ സമുത്പന്നം ഭയം യോ നാവബുധ്യസേ ॥ 14 ॥
തീക്ഷ്ണമല്പപ്രദാതാരം പ്രമത്തം ഗർവിതം ശഠമ് ।
വ്യസനേ സർവഭൂതാനി നാഭിധാവംതി പാര്ഥിവമ് ॥ 15 ॥
അതിമാനിനമഗ്രാഹ്യമാത്മസംഭാവിതം നരമ് ।
ക്രോധിനം വ്യസനേ ഹംതി സ്വജനോഽപി മഹീപതിമ് ॥ 16 ॥
നാനുതിഷ്ഠതി കാര്യാണി ഭയേഷു ന ബിഭേതി ച ।
ക്ഷിപ്രം രാജ്യാച്യുതോ ദീനസ്തൃണൈസ്തുല്യോ ഭവിഷ്യതി ॥ 17 ॥
ശുഷ്കൈഃ കാഷ്ഠൈര്ഭവേത്കാര്യം ലോഷ്ടൈരപി ച പാംസുഭിഃ ।
ന തു സ്ഥാനാത്പരിഭ്രഷ്ടൈഃ കാര്യം സ്യാദ്വസുധാധിപൈഃ ॥ 18 ॥
അപഭുക്തം യഥാ വാസസ്സ്രജോ വാ മൃദിതാ യഥാ ।
ഏവം രാജ്യാത്പരിഭ്രഷ്ടസ്സമര്ഥോഽപി നിരര്ഥകഃ ॥ 19 ॥
അപ്രമത്തശ്ച യോ രാജാ സർവജ്ഞോ വിജിതേംദ്രിയഃ ।
കൃതജ്ഞോ ധര്മശീലശ്ച സ രാജാ തിഷ്ഠതേ ചിരമ് ॥ 20 ॥
നയനാഭ്യാം പ്രസുപ്തോഽപി ജാഗര്തി നയചക്ഷുഷാ ।
ത്യക്തക്രോധപ്രമാദശ്ച സ രാജാ പൂജ്യതേ ജനൈഃ ॥ 21 ॥
ത്വം തു രാവണ ദുര്ബുദ്ധിര്ഗുണൈരേതൈർവിവര്ജിതഃ ।
യസ്യ തേഽവിദിതശ്ചാരൈ രക്ഷസാം സുമഹാന്വധഃ ॥ 22 ॥
പരാവമംതാ വിഷയേഷു സംഗതോ ന ദേശകാലപ്രവിഭാഗതത്വവിത് ।
അയുക്തബുദ്ധിര്ഗുണദോഷനിശ്ചയേ വിപന്നരാജ്യോ നചിരാദ്വിപത്സ്യസേ ॥ 23 ॥
ഇതി സ്വദോഷാന് പരികീര്തിതാംസ്തയാ സമീക്ഷ്യ ബുദ്ധ്യാ ക്ഷണദാചരേശ്വരഃ ।
ധനേന ദര്പേണ ബലേന ചാന്വിതോ വിചിംതയാമാസ ചിരം സ രാവണഃ ॥ 24 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
