ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ വിംശസ്സര്ഗഃ ।
രാമചാപവിസൃഷ്ടേന ശരേണാംതകരേണ തമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ വിനിഹതം ഭൂമൌ താരാ താരാധിപാനനാ ॥ 1 ॥
സാ സമാസാദ്യ ഭര്താരം പര്യഷ്വജത ഭാമിനീ ।
ഇഷുണാഽഭിഹതം ദൃഷ്ട്വാ വാലിനം കുംജരോപമമ് ॥ 2 ॥
വാനരേംദ്ര മഹേംദ്രാഭം ശോകസംതപ്തമാനസാ ।
താരാ തരുമിവോന്മൂലം പര്യദേവയദാതുരാ ॥ 3 ॥
രണേ ദാരുണ വിക്രാംത പ്രവീര പ്ലവതാം വര ।
കിം ദീനാമപുരോഭാഗാമദ്യ ത്വം നാഭിഭാഷസേ ॥ 4 ॥
ഉത്തിഷ്ഠ ഹരിശാര്ദൂല ഭജസ്വ ശയനോത്തമമ് ।
നൈവംവിധാശ്ശേരതേ ഹി ഭൂമൌ നൃപതിസത്തമാഃ ॥ 5 ॥
അതീവ ഖലു തേ കാംതാ വസുധാ വസുധാധിപ ।
ഗതാസുരപി യാം ഗാത്രൈര്മാം വിഹായ നിഷേവസേ ॥ 6 ॥
വ്യക്തമന്യാ ത്വയാ വീര ധര്മതഃ സംപ്രവര്തിതാ ।
കിഷ്കിംധേവ പുരീ രമ്യാ സ്വര്ഗമാര്ഗേ വിനിര്മിതാ ॥ 7 ॥
യാന്യസ്മാഭിസ്ത്വയാ സാര്ധം വനേഷു മധുഗംധിഷു ।
വിഹൃതാനി ത്വയാ കാലേ തേഷാമുപരമഃ കൃതഃ ॥ 8 ॥
നിരാനംദാ നിരാശാഽഹം നിമഗ്നാ ശോകസാഗരേ ।
ത്വയി പംചത്വമാപന്നേ മഹായൂഥപയൂഥപേ ॥ 9 ॥
ഹൃദയം സുസ്ഥിരം മഹ്യം ദൃഷ്ട്വാ വിനിഹതം പതിമ് ।
യന്ന ശോകാഭിസംതപ്തം സ്ഫുടതേഽദ്യ സഹസ്രധാ ॥ 10 ॥
സുഗ്രീവസ്യ ത്വയാ ഭാര്യാ ഹൃതാ സ ച വിവാസിതഃ ।
യത്തു ത്തസ്യ ത്വയാ വ്യുഷ്ടിഃ പ്രാപ്തേയം പ്ലവഗാധിപ ॥ 11 ॥
നിശ്ശ്രേയസപരാ മോഹാത്ത്വയാ ചാഹം വിഗര്ഹിതാ ।
യൈഷാഽബ്രുവം ഹിതം വാക്യം വാനരേംദ്ര ഹിതൈഷിണീ ॥ 12 ॥
രൂപയൌവനദൃപ്താനാം ദക്ഷിണാനാം ച മാനദ ।
നൂനമപ്സരസാമാര്യ ചിത്താനി പ്രമഥിഷ്യസി ॥ 13 ॥
കാലോ നിസ്സംശയോ നൂനം ജീവിതാംതകരസ്തവ ।
ബലാദ്യേനാവപന്നോഽസി സുഗ്രീവസ്യാവശോ വശമ് ॥ 14 ॥
വൈധവ്യം ശോകസംതാപം കൃപണം കൃപണാ സതീ ।
അദുഃഖോപചിതാ പൂർവം വര്തയിഷ്യാമ്യനാഥവത് ॥ 15 ॥
ലാലിതശ്ചാംഗദോ വീരസ്സുകുമാരസ്സുഖോചിതഃ ।
വര്ത്സ്യതേ കാമവസ്ഥാം മേ പിതൃവ്യേ ക്രോധമൂര്ഛിതേ ॥ 16 ॥
കുരുഷ്വ പിതരം പുത്ര സുദൃഷ്ടം ധര്മവത്സലമ് ।
ദുര്ലഭം ദര്ശനം വത്സ തവ തസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ 17 ॥
സമാശ്വാസയ പുത്രം ത്വം സംദേശം സംദിശസ്വ മേ ।
മൂര്ധ്നി ചൈനം സമാഘ്രായ പ്രവാസം പ്രസ്ഥിതോ ഹ്യസി ॥ 18 ॥
രാമേണ ഹി മഹത്കര്മ കൃതം ത്വാമഭിനിഘ്നതാ ।
ആനൃണ്യം ച ഗതം തസ്യ സുഗ്രീവസ്യ പ്രതിശ്രവേ ॥ 19 ॥
സകാമോ ഭവ സുഗ്രീവ രുമാം ത്വം പ്രതിപത്സ്യസേ ।
ഭുംക്ഷവ രാജ്യമനുദ്വിഗ്നശ്ശസ്തോ ഭ്രാതാ രിപുസ്തവ ॥ 20 ॥
കിം മാമേവം വിലപതീം പ്രേമ്ണാ ത്വം നാഭിഭാഷസേ ।
ഇമാഃ പശ്യ വരാ ബഹ്വീര്ഭാര്യാസ്തേ വാനരേശ്വര ॥ 21 ॥
തസ്യാ വിലപിതം ശ്രുത്വാ വാനര്യസ്സർവതശ്ച താഃ ।
പരിഗൃഹ്യാംഗദം ദീനം ദുഃഖാര്താ പരിചുക്രുശുഃ ॥ 22 ॥
കിമംഗദം സാംഗദവീരബാഹോ വിഹായ യാസ്യദ്യ ചിരപ്രവാസമ് ।
ന യുക്തമേവം ഗുണസന്നികൃഷ്ടം വിഹായ പുത്രം പ്രിയപുത്ര ഗംതുമ് ॥ 23 ॥
കിമപ്രിയം തേ പ്രിയ ചാരുവേഷ മയാ കൃതം നാഥ സുതേന വാ തേ ।
സഹാംഗദാം മാം പ്രവിഹായ വീര യത്പ്രസ്ഥിതോ ദീര്ഘ മിതഃ പ്രവാസമ് ॥ 24 ॥
യദ്യപ്രിയം കിംചിദസംപ്രധാര്യ കൃതം മയാ സ്യാത്തവ ദീര്ഘബാഹോ ।
ക്ഷമസ്വ മേ തദ്ധരിവംശനാഥ വ്രജാമി മൂര്ധ്നാ തവ വീര പാദൌ ॥ 25 ॥
തഥാ തു താരാ കരുണം രുദംതീ ഭര്തുസ്സമീപേ സഹ വാനരീഭിഃ ।
വ്യവസ്യത പ്രായമുപോപവേഷ്ടു മനിംദ്യവര്ണാ ഭുവി യത്ര വാലീ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
