ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ത്രയോവിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ മൈഥിലീം രാജാ രാവണഃ ശത്രുരാവണഃ ।
സംദിശ്യ ച തതഃ സർവാ രാക്ഷസീര്നിര്ജഗാമ ഹ ॥ 1 ॥
നിഷ്ക്രാംതേ രാക്ഷസേംദ്രേ തു പുനരംതഃപുരം ഗതേ ।
രാക്ഷസ്യോ ഭീമരൂപാസ്താഃ സീതാം സമഭിദുദ്രുവുഃ ॥ 2 ॥
തതഃ സീതാമുപാഗമ്യ രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
പരം പരുഷയാ വാചാ വൈദേഹീമിദമബ്രുവന് ॥ 3 ॥
പൌലസ്ത്യസ്യ വരിഷ്ഠസ്യ രാവണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ദശഗ്രീവസ്യ ഭാര്യാ ത്വം സീതേ ന ബഹുമന്യസേ ॥ 4 ॥
തതസ്ത്വേകജടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ।
ആമംത്യ്ര ക്രോധാതാമ്രാക്ഷീ സീതാം കരതലോദരീമ് ॥ 5 ॥
പ്രജാപതീനാം ഷണ്ണാം തു ചതുര്ഥോ യഃ പ്രജാപതിഃ ।
മാനസോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രഃ പുലസ്ത്യ ഇതി വിശ്രുതഃ ॥ 6 ॥
പുലസ്ത്യസ്യ തു തേജസ്വീ മഹര്ഷിര്മാനസഃ സുതഃ ।
നാമ്നാ സ വിശ്രവാ നാമ പ്രജാപതിസമപ്രഭഃ ॥ 7 ॥
തസ്യ പുത്രോ വിശാലാക്ഷി രാവണഃ ശത്രുരാവണഃ ।
തസ്യ ത്വം രാക്ഷസേംദ്രസ്യ ഭാര്യാ ഭവിതുമര്ഹസി ॥ 8 ॥
മയോക്തം ചാരുസർവാംഗിഃ വാക്യം കിം നാനുമന്യസേ ।
തതോ ഹരിജടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 9 ॥
വിവര്ത്യ നയനേ കോപാന്മാര്ജാരസദൃശേക്ഷണാ ।
യേന ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവരാജശ്ച നിര്ജിതാഃ ॥ 10 ॥
തസ്യ ത്വം രാക്ഷസേംദ്രസ്യ ഭാര്യാ ഭവിതുമര്ഹസി ।
തതസ്തു പ്രഘസാ നാമ രാക്ഷസീ ക്രോധമൂര്ഛിതാ ॥ 11 ॥
ഭര്ത്സയംതീ തദാ ഘോരമിദം വചനമബ്രവീത് ।
വീര്യോത്സിക്തസ്യ ശൂരസ്യ സംഗ്രാമേഷു നിവര്തിനഃ ॥ 12 ॥
ബലിനോ വീര്യയുക്തസ്യ ഭാര്യാത്വം കിം ന ലപ്സ്യസേ ।
പ്രിയാം ബഹുമതാം ഭാര്യാം ത്യക്ത്വാ രാജാ മഹാബലഃ ॥ 13 ॥
സർവാസാം ച മഹാഭാഗാം ത്വാമുപൈഷ്യതി രാവണഃ ।
സമൃദ്ധം സ്ത്രീസഹസ്രേണ നാനാരത്നോപശോഭിതമ് ॥ 14 ॥
അംതഃപുരം സമുത്സൃജ്യ ത്വാമുപൈഷ്യതി രാവണഃ ।
അന്യാ തു വികടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 15 ॥
അസകൃദ്ദേവതാ യുദ്ധേ നാഗഗംധർവദാനവാഃ ।
നിര്ജിതാഃ സമരേ യേന സ തേ പാര്ശ്വമുപാഗതഃ ॥ 16 ॥
തസ്യ സർവസമൃദ്ധസ്യ രാവണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
കിമദ്യ രാക്ഷസേംദ്രസ്യ ഭാര്യാത്വം നേച്ഛസേഽധമേ ॥ 17 ॥
തതസ്തു ദുര്മുഖീ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ।
യസ്യ സൂര്യോ ന തപതി ഭീതോ യസ്യ ച മാരുതഃ ॥ 18 ॥
ന വാതി സ്മായതാപാംഗേ കിം ത്വം തസ്യ ന തിഷ്ഠസി ।
പുഷ്പവൃഷ്ടിം ച തരവോ മുമുചുര്യസ്യ വൈ ഭയാത് ॥ 19 ॥
ശൈലാശ്ച സുഭ്രു പാനീയം ജലദാശ്ച യദേച്ഛതി ।
തസ്യ നൈരൃതരാജസ്യ രാജരാജസ്യ ഭാമിനി ॥ 20 ॥
കിം ത്വം ന കുരുഷേ ബുദ്ധിം ഭാര്യാര്ഥേ രാവണസ്യ ഹി ।
സാധു തേ തത്ത്വതോ ദേവി കഥിതം സാധു ഭാമിനി ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ത്രയോവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
