ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ।
അഥ പംചവടീം ഗച്ഛന്നംതരാ രഘുനംദനഃ ।
ആസസാദ മഹാകായം ഗൃധ്രം ഭീമപരാക്രമമ് ॥ 1 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ തൌ മഹാഭാഗൌ വടസ്ഥം രാമലക്ഷ്മണൌ ।
മേനാതേ രാക്ഷസം പക്ഷിം ബ്രുവാണൌ കോ ഭവാനിതി ॥ 2 ॥
സ തൌ മധുരയാ വാചാ സൌമ്യയാ പ്രീണയന്നിവ ।
ഉവാച വത്സ മാം വിദ്ധി വയസ്യം പിതുരാത്മനഃ ॥ 3 ॥
സ തം പിതൃസഖം ബുദ്ധ്വാ പൂജയാമാസ രാഘവഃ ।
സ തസ്യ കുലമവ്യഗ്രമഥ പപ്രച്ഛ നാമ ച ॥ 4 ॥
രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ സർവഭൂതസമുദ്ഭവമ് ।
ആചചക്ഷേ ദ്വിജസ്തസ്മൈ കുലമാത്മാനമേവ ച ॥ 5 ॥
പൂർവകാലേ മഹാബാഹോ യേ പ്രജാപതയോഽഭവന് ।
താന്മേ നിഗദതസ്സർവാനാദിതശ്ശൃണു രാഘവ ॥ 6 ॥
കര്ദമഃ പ്രഥമസ്തേഷാം വിക്രീതസ്തദനംതരഃ ।
ശേഷശ്ച സംശ്രയശ്ചൈവ ബഹുപുത്രശ്ച വീര്യവാന് ॥ 7 ॥
സ്ഥാണുര്മരീചിരത്രിശ്ച ക്രതുശ്ചൈവ മഹാബലഃ ।
പുലസ്ത്യശ്ചാംഗിരാശ്ചൈവ പ്രചേതാഃ പൂലഹസ്തഥാ ॥ 8 ॥
ദക്ഷോ വിവസ്വാനപരോഽരിഷ്ടനേമിശ്ച രാഘവ ।
കാശ്യപശ്ച മഹാതേജാസ്തേഷാമാസീച്ച പശ്ചിമഃ ॥ 9 ॥
പ്രജാപതേസ്തു ദക്ഷസ്യ ബഭൂവുരിതി വിശ്രുതമ് ।
ഷഷ്ടിര്ദുഹിതരോ രാമ യശസ്വിന്യോ മഹായശഃ ॥ 10 ॥
കാശ്യപഃ പ്രതിജഗ്രാഹ താസാമഷ്ടൌ സുമധ്യമാഃ ।
അദിതിം ച ദിതിം ചൈവ ദനുമപ്യഥ കാലികാമ് ॥ 11 ॥
താമ്രാം ക്രോധവശാം ചൈവ മനും ചാപ്യനലാമപി ।
താസ്തു കന്യാസ്തതഃ പ്രീതഃ കാശ്യപഃ പുനരബ്രവീത് ॥ 12 ॥
പുത്രാം സ്സ്രൈലോക്യഭര്തൃന്വൈ ജനയിഷ്യഥ മത്സമാന് ।
അദിതിസ്തന്മനാ രാമ ദിതിശ്ച മനുജര്ഷഭ ॥ 13 ॥
കാലികാ ച മഹാബാഹോ ശേഷാസ്ത്വമനസോഽഭവന് ।
അദിത്യാം ജജ്ഞിരേ ദേവാത്രയസ്ത്രിംശദരിംദമ ॥ 14 ॥
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ ഹ്യശ്വിനൌ ച പരംതപ ।
ദിതിസ്ത്വജനയത്പുത്രാന് ദൈത്യാംസ്താത യശസ്വിനഃ ॥ 15 ॥
തേഷാമിയം വസുമതീ പുരാഽസീത്സവനാര്ണവാ ।
ദനുസ്ത്വജനയത്പുത്രമശ്വഗ്രീവമരിംദമ ॥ 16 ॥
നരകം കാലകംചൈവ കാലികാപി വ്യജായത ।
ക്രൌംചീം ഭാസീം തഥാ ശ്യേനീം ധൃതരാഷ്ട്രീം തഥാ ശുകീമ് ॥ 17 ॥
താമ്രാപി സുഷുവേ കന്യാഃ പംചൈതാ ലോകവിശ്രുതാഃ ।
ഉലൂകാംജനയത്ക്രൌംചീ ഭാസീ ഭാസാന്വ്യജായത ॥ 18 ॥
ശ്യേനീ ശ്യേനാംശ്ച ഗൃധ്രാംശ്ച വ്യജായത സുതേജസഃ ।
ധൃതരാഷ്ട്രീതു ഹംസാംശ്ച കലഹംസാംശ്ച സർവശഃ ॥ 19 ॥
ചക്രവാകാംശ്ച ഭദ്രം തേ വിജജ്ഞേ സാപി ഭാമിനീ ।
ശുകീ നതാം വിജജ്ഞേ തു നതായാ വിനതാ സുതാ ॥ 20 ॥
ദശ ക്രോധവശാ രാമ വിജജ്ഞേ ഹ്യാത്മസംഭവാഃ ।
മൃഗീം ച മൃഗമംദാം ച ഹരീം ഭദ്രമദാമപി ॥ 21 ॥
മാതംഗീമപി ശാര്ദൂലീം ശ്വേതാം ച സുരഭിം തഥാ ।
സർവലക്ഷണസംപന്നാം സുരസാം കദ്രുകാമപി ॥ 22 ॥
അപത്യം തു മൃഗാസ്സർവേ മൃഗ്യാ നരവരോത്തമ ।
ഋക്ഷാശ്ച മൃഗമംദായാസ്സൃമരാശ്ചമരാ സ്തഥാ ॥ 23 ॥
ഹര്യാശ്ച ഹരയോഽപത്യം വാനരാശ്ച തരസ്സ്വിനഃ ।
തതസ്ത്വിരാവതീം നാമ ജജ്ഞേ ഭദ്രമദാ സുതാമ് ॥ 24 ॥
തസ്യാസ്ത്വൈരാവതഃ പുത്രോ ലോകനാഥോ മഹാഗജഃ ।
മാതംഗ്യാ സ്ത്വഥ മാതംഗാ അപത്യം മനുജര്ഷഭ ॥ 25 ॥
ഗോലാംഗൂലാംശ്ച ശാര്ദൂലീ വ്യാഘ്രാംശ്ചാജനയത്സുതാന് ।
ദിശാഗജാംശ്ച കാകുത്സ്ഥ ശ്വേതാപ്യജനയത്സുതാന് ॥ 26 ॥
തതോ ദുഹിതരൌ രാമ സുരഭിര്ദ്വേവ്യജായത ।
രോഹിണീം നാമ ഭദ്രം തേ ഗംധർവീം ച യശസ്സ്വിനീമ് ॥ 27 ॥
രോഹിണ്യജനയദ് ഗാവോ ഗംധർവീ വാജിനഃ സുതാന് ।
സുരസാഽജനയന്നാഗാന്രാമ കദ്രൂസ്തു പന്നഗാന് ॥ 28 ॥
മനുര്മനുഷ്യാന് ജനയദ്രാമ പുത്രാന് യശസ്വിനഃ ।
ബ്രാഹ്മണാന് ക്ഷത്രിയാന് വൈശ്യാന് ശൂദ്രാംശ്ച മനുജര്ഷഭ ॥ 29 ॥
സർവാന് പുണ്യഫലാന്വൃക്ഷാനനലാപി വ്യജായത ।
വിനതാ ച ശുകീപൌത്രീ കദ്രൂശ്ച സുരസാസ്വസാ ॥ 30 ॥
കദ്രൂര്നാഗം സഹസ്രാസ്യം വിജജ്ഞേ ധരണീധരമ് ।
ദ്വൌ പുത്രൌ വിനതായാസ്തു ഗരുഡോഽരുണ ഏവ ച ॥ 31 ॥
തസ്മാജ്ജാതോഽഹമരുണാത്സംപാതിസ്തു മമാഗ്രജഃ ।
ജടായുരിതി മാം വിദ്ധി ശ്യേനീപുത്രമരിംദമ ॥ 32 ॥
സോഽഹം വാസസഹായസ്തേ ഭവിഷ്യാമി യദീച്ഛസി ।
ഇദം ദുര്ഗം ഹി കാംതാരം മൃഗരാക്ഷസ സേവിതമ് ॥ 33 ॥
സീതാം ച താത രക്ഷിഷ്യേ ത്വയി യാതേ സലക്ഷ്മണേ ।
ജടായുഷം തം പ്രതിപൂജ്യ രാഘവോ മുദാ പരിഷ്വജ്യ ച സന്നതോഽഭവത് ।
പിതുര്ഹി ശുശ്രാവ സഖിത്വമാത്മവാന് ജടായുഷാ സംകഥിതം പുനഃ പുനഃ ॥ 34 ॥
സ തത്ര സീതാം പരിദായ മൈഥിലീം സഹൈവ തേനാതിബലേന പക്ഷിണാ ।
ജഗാമ താം പംചവടീം സലക്ഷ്മണോ രിപൂംദിധക്ഷംഛലഭാനി വാനലഃ ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ॥
