ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ പംചദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
തതോ നിക്ഷിപ്യ മാതൃ സ്സ അയോധ്യായാം ദൃഢ വ്രതഃ ।
ഭരത ശ്ശോകസംതപ്തോ ഗുരൂനിദമഥാബ്രവീത് ॥ 1 ॥
നംദിഗ്രാമം ഗമിഷ്യാമി സർവാനാമംത്രയേഽദ്യ വഃ ।
തത്ര ദുഃഖമിദം സർവം സഹിഷ്യേ രാഘവം വിനാ ॥ 2 ॥
ഗതശ്ച വാ ദിവം രാജാ വനസ്ഥശ്ച ഗുരുര്മമ ।
രാമം പ്രതീക്ഷേ രാജ്യായ സ ഹി രാജാ മഹായശാഃ ॥ 3 ॥
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ശുഭം വാക്യം ഭരതസ്യ മഹാത്മനഃ ।
അബ്രുവന്മംത്രിണസ്സർവേ വസിഷ്ഠശ്ച പുരോഹിതഃ ॥ 4 ॥
സുഭൃശം ശ്ലാഘനീയം ച യദുക്തം ഭരത ത്വയാ ।
വചനം ഭ്രാതൃവാത്സല്യാദനുരൂപം തവൈവ തത് ॥ 5 ॥
നിത്യം തേ ബംധുലുബ്ധസ്യ തിഷ്ഠതോ ഭ്രാതൃസൌഹൃദേ ।
ആര്യമാര്ഗം പ്രപന്നസ്യ നാനുമന്യേത കഃ പുമാന് ॥ 6 ॥
മംത്രിണാം വചനം ശ്രുത്വാ യഥാഭിലഷിതം പ്രിയമ് ।
അബ്രവീത്സാരഥിം വാക്യം രഥോ മേ യുജ്യതാമിതി ॥ 7 ॥
പ്രഹൃഷ്ടവദന സ്സർവാ മാതൃ സ്സമഭിവാദ്യ സഃ ।
ആരുരോഹ രഥം ശ്രീമാന് ശത്രുഘ്നേന സമന്വിതഃ ॥ 8 ॥
ആരുഹ്യ ച രഥം ശീഘ്രം ശത്രുഘ്നഭരതാവുഭൌ ।
യയതുഃ പരമപ്രീതൌ വൃതൌ മംത്രിപുരോഹിതൈഃ ॥ 9 ॥
അഗ്രതോ ഗുരവഃ സർവേ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാ ദ്വിജാഃ ।
പ്രയയുഃ പ്രാംഗ്മുഖാ സ്സർവേ നംദിഗ്രാമോ യതോഽഭവത് ॥ 10 ॥
ബലം ച തദനാഹൂതം ഗജാശ്വരഥസംകുലമ് ।
പ്രയയൌ ഭരതേ യാതേ സർവേ ച പുരവാസിനഃ ॥ 11 ॥
രഥസ്ഥഃ സ തു ധര്മാത്മാ ഭരതോ ഭ്രാതൃവത്സലഃ ।
നംദിഗ്രാമം യയൌ തൂര്ണം ശിരസ്യാദായ പാദുകേ ॥ 12 ॥
തതസ്തു ഭരതഃ ക്ഷിപ്രം നംദിഗ്രാമം പ്രവിശ്യ സഃ ।
അവതീര്യ രഥാത്തൂര്ണം ഗുരൂനിദമുവാച ഹ ॥ 13 ॥
ഏതദ്രാജ്യം മമ ഭ്രാത്രാ ദത്തം സന്നയാസവത്സ്വയമ് ।
യോഗക്ഷേമവഹേ ചേമേ പാദുകേ ഹേമഭൂഷിതേ ॥ 14 ॥
ഭരത ശ്ശിരസാ കൃത്വാ സന്ന്യാസം പാദുകേ തതഃ ।
അബ്രവീദ്ധുഃഖസംതപ്ത സ്സർവം പ്രകൃതിമംഡലമ് ॥ 15 ॥
ഛത്രം ധാരയത ക്ഷിപ്രമാര്യപാദാവിമൌ മതൌ ।
ആഭ്യാം രാജ്യേ സ്ഥിതോ ധര്മഃ പാദുകാഭ്യാം ഗുരോര്മമ ॥ 16 ॥
ഭ്രാത്രാ ഹി മയി സംന്യാസോ നിക്ഷിപ്ത സ്സൌഹൃദാദയമ് ।
തമിമം പാലയിഷ്യാമി രാഘവാഗമനം പ്രതി ॥ 17 ॥
ക്ഷിപ്രം സംയോജയിത്വാതു രാഘവസ്യ പുനസ്സ്വയമ് ।
ചരണൌ തൌ തു രാമസ്യ ദ്രക്ഷ്യാമി സഹപാദുകൌ ॥ 18 ॥
തതോ നിക്ഷിപ്തഭാരോഽഹം രാഘവേണ സമാഗതഃ ।
നിവേദ്യ ഗുരവേ രാജ്യം ഭജിഷ്യേ ഗുരുവൃത്തിതാമ് ॥ 19 ॥
രാഘവായ ച സന്യാസം ദത്ത്വേമേ വരപാദുകേ ।
രാജ്യം ചേദമയോധ്യാം ച ധൂതപാപോ ഭവാമി ച ॥ 20 ॥
അഭിഷിക്തേ തു കാകുത്സ്ഥേ പ്രഹൃഷ്ടമുദിതേ ജനേ ।
പ്രീതിര്മമ യശശ്ചൈവ ഭവേദ്രാജ്യാച്ചതുര്ഗുണമ് ॥ 21 ॥
ഏവം തു വിലപംദീനോ ഭരത സ്സമഹായശാഃ ।
നംദിഗ്രാമേഽകരോദ്രാജ്യം ദുഃഖിതോ മംത്രിഭിസ്സഹ ॥ 22 ॥
സ വല്കലജടാധാരീ മുനിവേഷധരഃ പ്രഭുഃ ।
നംദിഗ്രാമേഽവസദ്വീര സ്സസൈന്യോ ഭരതസ്തദാ ॥ 23 ॥
രാമാഗമനമാകാംക്ഷന്ഭരതോ ഭ്രാതൃവത്സലഃ ।
ഭ്രാതുർവചനകാരീ ച പ്രതിജ്ഞാപാരഗസ്തഥാ ॥ 24 ॥
പാദുകേ ത്വഭിഷിച്യാഥ നംദിഗ്രാമേഽവസത്തദാ ।
സ വാലവ്യജനം ഛത്രം ധാരയാമാസ സ സ്വയമ് ।
ഭരത ശ്ശാസനം സർവം പാദുകാഭ്യാം നിവേദയന് ॥ 25 ॥
തതസ്തു ഭരത ശശ്രീമാനഭിഷിച്യാഽഽര്യപാദുകേ ।
തദധീനസ്തദാ രാജ്യം കാരയാമാസ സർവദാ ॥ 26 ॥
തദാ ഹി യത്കാര്യമുപൈതി കിംചിദുപായനം ചോപഹൃതം മഹാര്ഹമ് ।
സ പാദുകാഭ്യാം പ്രഥമം നിവേദ്യ ചകാര പശ്ചാദ്ഭരതോ യഥാവത് ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ പംചദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
