ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
സോഽവതീര്യ ദ്രുമാത്തസ്മാദ്വിദ്രുമപ്രതിമാനനഃ ।
വിനീതവേഷഃ കൃപണഃ പ്രണിപത്യോപസൃത്യ ച ॥ 1 ॥
താമബ്രവീന്മഹാതേജാ ഹനൂമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ശിരസ്യംജലിമാധായ സീതാം മധുരയാ ഗിരാ ॥ 2 ॥
കാ നു പദ്മപലാശാക്ഷി ക്ലിഷ്ടകൌശേയവാസിനി ।
ദ്രുമസ്യ ശാഖാമാലംബ്യ തിഷ്ഠസി ത്വമനിംദിതേ ॥ 3 ॥
കിമര്ഥം തവ നേത്രാഭ്യാം വാരി സ്രവതി ശോകജമ് ।
പുംഡരീകപലാശാഭ്യാം വിപ്രകീര്ണമിവോദകമ് ॥ 4 ॥
സുരാണാമസുരാണാം വാ നാഗഗംധർവരക്ഷസാമ് ।
യക്ഷാണാം കിന്നരാണാം വാ കാ ത്വം ഭവസി ശോഭനേ ॥ 5 ॥
കാ ത്വം ഭവസി രുദ്രാണാം മരുതാം വാ വരാനനേ ।
വസൂനാം ഹി വരാരോഹേ ദേവതാ പ്രതിഭാസി മേ ॥ 6 ॥
കി നു ചംദ്രമസാ ഹീനാ പതിതാ വിബുധാലയാത് ।
രോഹിണീ ജ്യോതിഷാം ശ്രേഷ്ഠാ ശ്രേഷ്ഠസർവഗുണാന്വിതാ ॥ 7 ॥
കാ ത്വം ഭവസി കല്യാണി ത്വമനിംദിതലോചനേ ।
കോപാദ്വാ യദി വാ മോഹാദ്ഭര്താരമസിതേക്ഷണേ ॥ 8 ॥
വസിഷ്ഠം കോപയിത്വാ ത്വം നാസി കല്യാണ്യരുംധതീ ।
കോ നു പുത്രഃ പിതാ ഭ്രാതാ ഭര്താ വാ തേ സുമധ്യമേ ॥ 9 ॥
അസ്മാല്ലോകാദമും ലോകം ഗതം ത്വമനുശോചസി ।
രോദനാദതിനിശ്ശ്വാസാദ്ഭൂമിസംസ്പര്ശനാദപി ॥ 10 ॥
ന ത്വാം ദേവീമഹം മന്യേ രാജ്ഞ സ്സർവജ്ഞാവധാരണാത് ।
വ്യംജനാനി ച തേ യാനി ലക്ഷണാനി ച ലക്ഷയേ ॥ 11 ॥
മഹിഷീ ഭൂമിപാലസ്യ രാജകന്യാ ച മേ മതാ ।
രാവണേന ജനസ്ഥാനാദ്ബലാദപദഹൃതാ യദി ॥ 12 ॥
സീതാ ത്വമസി ഭദ്രം തേ തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ ।
യഥാ ഹി തവ വൈ ദൈന്യം രൂപം ചാപ്യതിമാനുഷമ് ॥ 13 ॥
തപസാ ചാന്വിതോ വേഷസ്ത്വം രാമമഹിഷീ ധ്രുവമ് ।
സാ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രാമകീര്തനഹര്ഷിതാ ॥ 14 ॥
ഉവാച വാക്യം വൈദേഹീ ഹനുമംതം ദ്രുമാശ്രിതമ് ।
പൃഥിവ്യാം രാജസിംഹാനാം മുഖ്യസ്യ വിദിതാത്മനഃ ॥ 15 ॥
സ്നുഷാ ദശരഥസ്യാഹം ശത്രുസൈന്യപ്രതാപിനഃ ।
ദുഹിതാ ജനകസ്യാഹം വൈദേഹസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 16 ॥
സീതേതി നാമ നാമ്നാഽഹം ഭാര്യാ രാമസ്യ ധീമതഃ ।
സമാ ദ്വാദശ തത്രാഹം രാഘവസ്യ നിവേശനേ ॥ 17 ॥
ഭുംജാനാ മാനുഷാന്ഭോഗാന്സർവകാമസമൃദ്ധിനീ ।
തത്ര ത്രയോദശേ വര്ഷേ രാജ്യേനേക്ഷ്വാകുനംദനമ് ॥ 18 ॥
അഭിഷേചയിതും രാജാ സോപാധ്യായഃ പ്രചക്രമേ ।
തസ്മിന്സംഭ്രിയമാണേ തു രാഘവസ്യാഭിഷേചനേ ॥ 19 ॥
കൈകയീ നാമ ഭര്താരം ദേവീ വചനമബ്രവീത് ।
ന പിബേയം ന ഖാദേയം പ്രത്യഹം മമ ഭോജനമ് ॥ 20 ॥
ഏഷ മേ ജീവിതസ്യാംതോ രാമോ യദ്യഭിഷിച്യതേ ।
യത്തദുക്തം ത്വയാ വാക്യം പ്രീത്യാ നൃപതിസത്തമ ॥ 21 ॥
തച്ഛേന്ന വിതഥം കാര്യം വനം ഗച്ഛതു രാഘവഃ ।
സ രാജാ സത്യവാഗ്ദേവ്യാ വരദാനമനുസ്മരന് ॥ 22 ॥
മുമോഹ വചനം ശ്രുത്വാ കൈകേയ്യാഃ ക്രൂരമപ്രിയമ് ।
തതസ്തു സ്ഥവിരോ രാജാ സത്യേ ധര്മേ വ്യവസ്ഥിതഃ ॥ 23 ॥
ജ്യേഷ്ഠം യശസ്വിനം പുത്രം രുദന്രാജ്യമയാചത ।
സ പിതുർവചനം ശ്രീമാനഭിഷേകാത്പരം പ്രിയമ് ॥ 24 ॥
മനസാ പൂർവമാസാദ്യ വാചാ പ്രതിഗൃഹീതവാന് ।
ദദ്യാന്ന പ്രതിഗൃഹ്ണീയാന്ന ബ്രൂയാത്കിംചിദപ്രിയമ് ॥ 25 ॥
അപി ജീവിതഹേതോർവാ രാമസ്സത്യപരാക്രമഃ ।
സ വിഹായോത്തരീയാണി മഹാര്ഹാണി മഹായശാഃ ॥ 26 ॥
വിസൃജ്യ മനസാ രാജ്യം ജനന്യൈ മാം സമാദിശത് ।
സാഹം തസ്യാഗ്രതസ്തൂര്ണം പ്രസ്ഥിതാ വനചാരിണീ ॥ 27 ॥
ന ഹി മേ തേന ഹീനായാ വാസസ്സ്വര്ഗേഽപി രോചതേ ।
പ്രാഗേവ തു മഹാഭാഗസ്സൌമിത്രിര്മിത്രനംദനഃ ॥ 28 ॥
പൂർവജസ്യാനുയാത്രാര്ഥേ ദ്രുമചീരൈരലംകൃതഃ ।
തേ വയം ഭര്തുരാദേശം ബഹുമാന്യ ദൃഢവ്രതാഃ ॥ 29 ॥
പ്രവിഷ്ടാസ്സ്മ പുരാദൃഷ്ടം വനം ഗംഭീരദര്ശനമ് ।
വസതോ ദംഡകാരണ്യേ തസ്യാഹമമിതൌജസഃ ॥ 30 ॥
രക്ഷസാഽപഹൃതാ ഭാര്യാ രാവണേന ദുരാത്മനാ ।
ദ്വൌ മാസൌ തേന മേ കാലോ ജീവിതാനുഗ്രഹഃ കൃതഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
