ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തദുക്തമതികായസ്യബലിനോബാഹുശാലിനഃ ।
കുംഭകര്ണസ്യവചനംശ്രുത്വോവാചമഹോദരഃ ॥ 1 ॥
കുംഭകര്ണകുലേജാതോധൃഷ്ടഃപ്രാകൃതദര്ശനഃ ।
അവലിപ്തോ ന ശക്നോഷികൃത്യംസർവത്രവേദിതുമ് ॥ 2 ॥
സ്ഥാനംവൃദ്ധിം ച ഹാനി ച ദേശകാലവിഭാഗവിത് ।
ആത്മനശ്ചപരേഷാം ച ബുധ്യതേരാക്ഷസര്ഷഭഃ ॥ 3 ॥
യത്തുശക്യംബലവതാകര്തുംപ്രാകൃതബുദ്ധിനാ ।
അനുപാസിതവൃദ്ധേനകഃകുര്യാത്താദൃശംനരഃ ॥ 4 ॥
യാംസ്തുധര്മാര്ഥകാമാംസ്ത്വംബ്രവീഷിപൃഥഗാശ്രയാന് ।
അവബോദ്ധുംസ്വഭാവേതാന്നഹിലക്ഷണമസ്തിതാന് ॥ 5 ॥
കര്മചൈവഹിസർവേഷാംകാരണാനാംപ്രയോജകമ് ।
ശ്രേയഃപാപീയസാംചാത്രഫലംഭവതികര്മണാമ് ॥ 6 ॥
നിശ്ശ്രേയസഫലാവേവധര്മാര്ഥാവിതരാവപി ।
അധര്മാനര്ഥയോഃപ്രാപ്തിഃഫലം ച പ്രത്യവായികമ് ॥ 7 ॥
ഐഹലൌകികപാരക്യംകര്മപുംഭിര്നിഷേവ്യതേ ।
കര്മാണ്യപിതുകല്യാനിലഭതേകാമമാസ്ഥിതഃ ॥ 8 ॥
തത്രക്ലുപ്തമിദംരാജ്ഞാഹൃദികാര്യംമതം ച നഃ ।
ശത്രൌഹിസാഹസംയത്സ്യാത്കിമിവാത്രാപനീയതേ ॥ 9 ॥
ഏകസ്യൈവാഭിയാനേതുഹേതുര്യഃകഥിതസ്ത്വയാ ।
തത്രാപ്യനുപപന്നംതേവക്ഷ്യാമിയദസാധു ച ॥ 10 ॥
യേനപൂർവംജനസ്ഥാനേബഹവോഽതിബലാഹതാഃ ।
രാക്ഷസാരാഘവംതംത്വംകഥമേകോജയിഷ്യസി ॥ 11 ॥
യേപുരാനിര്ജിതാസ്തേനജനസ്ഥാനേമഹൌജസഃ ।
രാക്ഷസാംസ്താന്പുരേസർവാന്ഭീതാനദ്യാപിപശ്യസി ॥ 12 ॥
തംസിംഹമിവസംക്രുദ്ധംരാമംദശരഥാത്മജമ് ।
സര്പംസുപ്തമിവബുദ്ധ്യപ്രബോധയിതുമിച്ഛസി ॥ 13 ॥
ജ്വലംതംതേജസാനിത്യംക്രോധേന ച ദുരാസദമ് ।
കസ്തംമൃത്യുമിവാസഹ്യമാസാദയിതുമര്ഹതി ॥ 14 ॥
സംശയസ്ഥമിദംസർവംശത്രോഃപ്രതിസമാസനേ ।
ഏകസ്യഗമനംതത്ര ന ഹിമേരോചതേഭൃശമ് ॥ 15 ॥
ഹീനാര്ഥസ്തുസമൃദ്ധാര്ഥംകോരിപുംപ്രാകൃതംയഥാ ।
നിശ്ചിത്യജീവിതത്യാഗേവശമാനേതുമിച്ഛതി ॥ 16 ॥
യസ്യനാസ്തിമനുഷ്യേഷുസദൃശോരാക്ഷസോത്തമ ।
കഥമാശംസസേയോദ്ധുംതുല്യേനേംദ്രവിവസ്വതോഃ ॥ 17 ॥
ഏവമുക്ത്വാതുസമ്രബ്ദഃകുംഭകര്ണംമഹോദരഃ ।
ഉവാചരക്ഷസാംമധ്യേരാവണംലോകരാവണമ് ॥ 18 ॥
ലബ്ധ്വാപുനസ്ത്വംവൈദേഹീംകിമര്ഥംസംപ്രജല്പസി ।
യദീച്ഛസിതദാസീതാവശഗാതേഭവിഷ്യതി ॥ 19 ॥
ദൃഷ്ടഃകശ്ചദുപായോമേസീതോപസ്ഥാനകാരകഃ ।
രുചിതശ്ചേത്സ്വയാബുധ്യാരാക്ഷസേംദ്ര തംശൃണു ॥ 20 ॥
അഹംദ്വിജിഹ്വസ്സമ്ഹ്രാദീകുംഭകര്ണോവിതര്ദനഃ ।
പംചരാമവധായൈതേനിര്യാംത്വിത്യവഘോഷയ ॥ 21 ॥
തതോഗത്വാവയംയുദ്ധംദാസ്യാമസ്തസ്യയത്നതഃ ।
ജേഷ്യാമോയദിതേശത്രൂന്നോപായൈഃകൃത്യമസ്തിനഃ ॥ 22 ॥
അഥജീവതിനശ്ശത്രുർവയം ച കൃതസമ്യുഗാഃ ।
തതസ്തദഭിപത്സ്യാമോമനസായത്സമീക്ഷിതമ് ॥ 23 ॥
വയംയുദ്ധാദിഹേഷ്യാമോരുധിരേണസമുക്ഷിതാഃ ।
വിദാര്യസ്വതനുംബാണൈരാമനാമാംകിതൈശ്ശിതൈഃ ॥ 24 ॥
ഭക്ഷിതോരാഘവോഽസ്മാഭിര്ലക്ഷ്മണശ്ചേതിവാദിനഃ ।
തവപാദൌഗ്രഹീഷ്യാമസ്ത്വംനഃകാമംപ്രപൂരയ ॥ 25 ॥
ഭക്ഷിതോ രാഘവോഽസ്മാഭിര്ലക്ഷ്മണശ്ചേതി വാദിനഃ ।
തവ പാദൌ ഗ്രഹീഷ്യാമസ്ത്വം നഃ കാമ പ്രപൂരയ ॥ 26 ॥
പ്രീതോനാമതതോഭൂത്വാഭൃത്യാനാംത്വമരിംദമ ।
ഭോഗാംശ്ചപരിവാരാംശ്ചകാമാംശ്ചവസുദാപയ ॥ 27 ॥
തതോമാല്യാനിവാസാംസിവീരാണാമനുലേപനമ് ।
പേയം ച ബഹുയോധേഭ്യസ്സ്വയം ച മുദിതഃപിബ ॥ 28 ॥
തതോഽസ്മിന് ബഹുലീഭൂതേകൌലീനേസർവതോഗതേ ।
ഭക്ഷിതസ്സസുഹൃദ്രാമോരാക്ഷസൈരിതിവിശ്രുതേ ॥ 29 ॥
പ്രവിശ്യാശ്വാസ്യചാപിത്വംസീതാംരഹസിസാംത്വയ ।
ധനധാന്യൈശ്ചകാമൈശ്ചരത്നൈശ്ചാനാംപ്രലോഭയ ॥ 30 ॥
അനയോപധയാരാജന് ഭയശോകാനുബംധയാ ।
അകാമാത്വദ്വശംസീതാനഷ്ടനാഥാഭവിഷ്യതി ॥ 31 ॥
ംജനീയമ്ഹിഭര്താരംവിനഷ്ടമവഗമ്യസാ ।
നൈരാശ്യാത് സ്ത്രീലഘുത്വാച്ചത്വദ്വശംപ്രതിപത്സ്യതേ ॥ 32 ॥
സാപുരാസുഖസമ്വൃദ്ധാസുഖാര്ഹാദുഃഖകര്ശിതാ ।
ത്വയ്യധീനംസുഖംജ്ഞാത്വാസർവഥോഗമിഷ്യതി ॥ 33 ॥
ഏതത്സുനീതംമമദര്ശനേനരാമംഹിദൃഷ്ടവൈഭവേദനര്ധഃ ।
ഇഹൈവതേസേത്സ്യതിമോത്സുകോഭൂര്മഹാനയുദ്ധേനസുഖസ്യലാഭഃ ॥ 34 ॥
അദൃഷ്ടസൈന്യോഹ്യനവാപ്തസംശയോരിപൂനയുദ്ധേനജയന് ജനാധിപ ।
യശശ്ചപുണ്യം ച മഹന്മഹീപതേശ്രശിയം ച കീര്തിം ച ചിരമ് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
