ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ഏകചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
സ ച വാഗ്ഭിഃ പ്രശസ്താഭിര്ഗമിഷ്യന്പൂജിതസ്തയാ ।
തസ്മാദ്ദേശാദപക്രമ്യ ചിംതയാമാസ വാനരഃ ॥ 1 ॥
അല്പശേഷമിദം കാര്യം ദൃഷ്ടേയമസിതേക്ഷണാ ।
ത്രീനുപായാനതിക്രമ്യ ചതുര്ഥഃ ഇഹ വിദ്യതേ ॥ 2 ॥
ന സാമ രക്ഷസ്സു ഗുണായ കല്പതേ ന ദാനമര്ഥോപചിതേഷു യുജ്യതേ ।
ന ഭേദസാധ്യാ ബലദര്പിതാ ജനാഃ പരാക്രമസ്ത്വേവ മമേഹ രോചതേ ॥ 3 ॥
ന ചാസ്യ കാര്യസ്യ പരാക്രമാദൃതേ വിനിശ്ചയഃ കശ്ചിദിഹോപപദ്യതേ ।
ഹതപ്രവീരാ ഹി രണേ ഹി രാക്ഷസാഃ കഥംചിദീയുര്യദിഹാദ്യ മാര്ദവമ് ॥ 4 ॥
കാര്യേ കര്മണി നിര്ദിഷ്ടേ യോ ബഹൂന്യപി സാധയേത് ।
പൂർവകാര്യാവിരോധേന സ കാര്യം കര്തുമര്ഹതി ॥ 5 ॥
ന ഹ്യേകസ്സാധകോ ഹേതുസ്സ്വല്പസ്യാപീഹ കര്മണഃ ।
യോ ഹ്യര്ഥം ബഹുധാ വേദ സ സമര്ഥോഽര്ഥസാധനേ ॥ 6 ॥
ഇഹൈവ താവത്കൃതനിശ്ചയോ ഹ്യഹം യദി വ്രജേയം പ്ലവഗേശ്വരാലയമ് ।
പരാത്മസമ്മര്ദവിശേഷതത്ത്വവിത്തതഃ കൃതം സ്യാന്മമ ഭര്തൃശാസനമ് ॥ 7 ॥
കഥം നു ഖല്വദ്യ ഭവേത്സുഖാഗതം പ്രസഹ്യ യുദ്ധം മമ രാക്ഷസൈഃ സഹ ।
തഥൈവ ഖല്വാത്മബലം ച സാരവത്സമ്മാനയേന്മാം ച രണേ ദശാനനഃ ॥ 8 ॥
തതസ്സമാസാദ്യ രണേ ദശാനനം സമംത്രിവര്ഗം സബലപ്രയായിനമ് ।
ഹൃദി സ്ഥിതം തസ്യ മതം ബലം ച വൈ സുഖേന മത്ത്വാഽഹമിതഃ പുനർവ്രജേ ॥ 9 ॥
ഇദമസ്യ നൃശംസസ്യ നംദനോപമമുത്തമമ് ।
വനം നേത്രമനഃകാംതം നാനാദ്രുമലതായുതമ് ॥ 10 ॥
ഇദം വിധ്വംസയിഷ്യാമി ശുഷ്കം വനമിവാനലഃ ।
അസ്മിന്ഭഗ്നേ തതഃ കോപം കരിഷ്യതി ദശാനനഃ ॥ 11 ॥
തതോ മഹത്സാശ്വമഹാരഥദ്വിപം ബലം സമാദേക്ഷ്യതി രാക്ഷസാധിപഃ ।
ത്രിശൂലകാലായസപട്ടിസായുധം തതോ മഹദ്യുദ്ധമിദം ഭവിഷ്യതി ॥ 12 ॥
അഹം തു തൈഃ സംയതി ചംഡവിക്രമൈ സ്സമേത്യ രക്ഷോഭിരസഹ്യ വിക്രമഃ ।
നിഹത്യ തദ്രാവണചോദിതം ബലം സുഖം ഗമിഷ്യാമി കപീശ്വരാലയമ് ॥ 13 ॥
തതോ മാരുതവത്കൃദ്ധോ മാരുതിര്ഭീമവിക്രമഃ ।
ഊരുവേഗേന മഹതാ ദ്രുമാന്ക്ഷേപ്തുമഥാരഭത് ॥ 14 ॥
തതസ്തു ഹനുമാന്വീരോ ബഭംജ പ്രമദാവനമ് ।
മത്തദ്വിജസമാഘുഷ്ടം നാനാദ്രുമലതായുതമ് ॥ 15 ॥
തദ്വനം മഥിതൈർവൃക്ഷൈര്ഭിന്നൈശ്ച സലിലാശയൈഃ ।
ചൂര്ണിതൈഃ പർവതാഗ്രൈശ്ച ബഭൂവാപ്രിയദര്ശനമ് ॥ 16 ॥
നാനാശകുംതവിരുതൈഃ പ്രഭിന്നൈസ്സലിലാശയൈഃ ।
താമ്രൈഃ കിസലയൈഃ ക്ലാംതൈഃ ക്ലാംതദ്രുമലതായുതമ് ॥ 17 ॥
ന ബഭൌ തദ്വനം തത്ര ദാവാനലഹതം യഥാ ।
വ്യാകുലാവരണാ രേജുർവിഹ്വലാ ഇവ താ ലതാഃ ॥ 18 ॥
ലതാഗൃഹൈശ്ചിത്രഗൃഹൈശ്ച നാശിതൈര്മഹോരഗൈർവ്യാലമൃഗൈശ്ച നിര്ധുതൈഃ ।
ശിലാഗൃഹൈരുന്മഥിതൈസ്തഥാ ഗൃഹൈഃ പ്രണഷ്ടരൂപം തദഭൂന്മഹദ്വനമ് ॥ 19 ॥
സാ വിഹ്വലാഽശോകലതാപ്രതാനാ വനസ്ഥലീ ശോകലതാപ്രതാനാ ।
ജാതാ ദശാസ്യപ്രമദാവനസ്യ കപേര്ബലാദ്ധി പ്രമദാവനസ്യ ॥ 20 ॥
സ തസ്യ കൃത്വാര്ഥപതേര്മഹാകപിര്മഹദ്വ്യലീകം മനസോ മഹാത്മനഃ ।
യുയുത്സുരേകോ ബഹുഭിര്മഹാബലൈശ്ശിയാ ജ്വലംസ്തോരണമാസ്ഥിതഃ കപിഃ ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ഏകചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
