ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഭര്താരംനിഹതംദൃഷ്ടവാലക്ഷ്മണംചമഹാബലമ് ।
വിലലാപഭൃശംസീതാകരുണംശോകകര്ശിതാ ॥ 1 ॥
ഊചുര്ലക്ഷണികായേമാംപുത്രിണ്യവിധവേതിച ।
തേഽദ്യസർവേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 2 ॥
യജ്വനോമഹിഷീംയേമാമൂചുഃപത്നീംചസത്ത്രിണഃ ।
തേഽദ്യസർവേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 3 ॥
ഊചുസ്സംശ്രവണേയേമാംദ്വിജാഃകാര്താംതികാശ്ശുഭാമ് ।
തേഽദ്യസർവേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 4 ॥
വീരപാര്ഥിവപത്നീത്വാംയേവിദുര്ഭര്തൃപൂജിതാമ് ।
തേഽദ്യസർവേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 5 ॥
ഇമാനിഖലുപദ്മാനിപാദയോര്യൈഃകുലസ്ത്രിയഃ ।
അധിരാജ്യേഽഭിഷിച്യംതേനരേംദ്രൈഃപതിഭിഃസഹ ॥ 6 ॥
വൈധവ്യംയാംതിയൈര്നാര്യോഽലക്ഷണൈര്ഭാഗ്യദുര്ലഭാഃ ।
നാത്മനംതാനിപശ്യാമിപശ്യംതീഹതലക്ഷണാ ॥ 7 ॥
സത്യനാമാനിപദ്മാനിസ്ത്രീണാമുക്താനിലക്ഷണൈഃ ।
താന്യദ്യനിഹതേരാമേവിതഥാനിഭവംതിമേ ॥ 8 ॥
കേശാഹ് സൂക്ഷ്മാഹ് സമാ നീലാ ഭ്രുവൌ ച അസമ്ഗതേ മമ ।
വൃത്തേ ച അലോമശേ ജന്ഘേ ദംതാശ് ച അവിരലാ മമ ॥ 9 ॥
ശംഖേനേത്രേകരൌപാദൌഗുല്ഫാവൂരൂചമേചിതൌ ।
അനുവൃത്തനഖാസ്സ്നിഗ്ധാസ്സമാശ്ചാംഗുലയോമമ ॥ 10 ॥
സ്തനൌ ച അവിരലൌ പീനൌ മമ ഇമൌ മഗ്ന ചൂചുകൌ ।
മഗ്നാ ച ഉത്സന്ഗിനീ നാഭിഹ് പാര്ശ്വ ഉരസ്കം ച മേ ചിതമ് ॥ 11 ॥
മമവര്ണോമണിനിഭോമൃദൂന്യംഗരുഹാണിച ।
പ്രതിഷ്ഠിതാംദ്വാദശഭിര്മാമൂചുശ്ശുഭലക്ഷണാമ് ॥ 12 ॥
സമഗ്രയവമച്ഛ്രിദ്രപാണിപാദംചവര്ണവത് ।
മംദസ്മിതേത്യേവചമാംകന്യാലാക്ഷണിനോദ്വിജാഃ ॥ 13 ॥
ആധിരാജ്യേഽഭിഷേകോമേബ്രാഹ്മണൈഃപതിനാസഹ ।
കൃതാംതകുശലൈരുക്തംതത്സർവംവിതഥീകൃതമ് ॥ 14 ॥
ശോധയിത്വാജനസ്ഥാനംപ്രവൃതതിമുപലഭ്യച ।
തീര്ത്വാസാഗരമക്ഷോഭ്യംഭ്രാതരൌഗോഷ്പദേഹതൌ ॥ 15 ॥
നനുവാരുണമാഗ്നേയമൈംദ്രംവായവ്യമേവച ।
അസ്ത്രംബ്രഹ്മശിരശ്ചൈവപ്രത്യപദ്യതാമ് ॥ 16 ॥
അദൃശ്യമാനേനരണേമായയാവാസവോപമൌ ।
മമനാഥാവനാഥായാനിഹതൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 17 ॥
നഹിദൃഷ്ടിപഥംപ്രാപ്യരാഘവസ്യരണേരിപുഃ ।
ജീവന്പ്രംതിവര്തേതയദ്യപിസ്യാന്മനോജവഃ ॥ 18 ॥
നകലസ്യാതിഭാരോഽസ്തികൃതാംതശ്ചസുദുര്ജയഃ ।
യത്രരാമഃസഹഭ്രാത്രാശേതേയുധിനിപാതിതഃ ॥ 19 ॥
നശോചാമിതഥാരാമംലക്ഷ്മണംചമഹാരഥമ് ।
വാത്മാനംജനനീംചാപിയഥാശ്വശ്രൂംതപസ്വിനീമ് ॥ 20 ॥
സാതുചിംതയതേനിത്യംസമാപ്തവ്രതമാഗതമ് ।
കദാദ്രക്ഷ്യാമിസീതാംചലക്ഷ്മണംചസരാഘവമ് ॥ 21 ॥
പരിദേവയമാനാംതാംരാക്ഷസീത്രിജടാബ്രവീത് ।
മാവിഷാദംകൃഥാദേവീ ഭര്താഽയംതവജീവതി ॥ 22 ॥
കാരണാനിചവക്ഷ്യാമിമഹാംതിസദൃശാനിച ।
യഥേമൌജീവതോദേവീഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 23 ॥
നഹികോപപരീതാനിഹര്ഷപര്യുത്സുകാനിച ।
ഭവംതിയുധിയോധാനാംമുഖാനിനിഹതേപതൌ ॥ 24 ॥
ഇദംവിമാനംവൈദേഹീ പുഷ്പകംനാമനാമതഃ ।
ദിവ്യംത്വാംദാരയന്നൈവംയദ്യേതൌഗതജീവിതൌ ॥ 25 ॥
ഹതവീരപ്രധാനാഹിഗതോത്സാഹാനിരുദ്യമാ ।
സേനാഭ്രമതിസങ് ഖ്യേഷുഹതകര്ണേവനൌര്ജലേ ॥ 26 ॥
ഇയംപുനരസംഭ്രാംതാനിരുദ്വിഗ്നാതരസ്വിനീ ।
സേനാരക്ഷതികാകുത്സ്ഥൌമയാപ്രീത്യാനിവേദിതൌ ॥ 27 ॥
സാത്വംഭവസുവിസ്രബ്ധാഅനുമാനൈസ്സുഖോദയൈഃ ।
അഹതൌപശ്യകാകുത്സ്ഥൌസ്നേഹാദേതദ്ബ്ര്രവീമിതേ ॥ 28 ॥
അനൃതംനോക്തപൂർവംമേനചവക്ഷ്യേകദാചന ।
ചാരിത്രസുഖശീലത്വാത് പ്രവിഷ്ടാഅസിമനഃമമ ॥ 29 ॥
നേമൌശക്യാരണേജേതുംസേംദ്രൈരപിസുരാസുരൈഃ ।
താദൃശംദര്ശനംദൃഷ്ടവാമയാചാവേദിതംതവ ॥ 30 ॥
ഇദംചസുമഹചചിത്രംശരൈഃപശ്യസ്വമൈഥിലി ।
നിസ്സംജ്ഞാവപ്യുഭാവേതൌനൈവലക്ഷ്മീർവിമുംചതി ॥ 31 ॥
പ്രായേണഗതസത്ത്വാനാംപുരുഷാണാംഗതായുഷാമ് ।
ദൃശ്യമാനേഷുവക്ത്രേഷുപരംഭവതിവൈകൃതമ് ॥ 32 ॥
ത്യജശോകംചമോഹംചദുഃഖംചജനകാത്മജേ ।
രാമലക്ഷ്മണയോരര്ഥേനാദ്യശക്യമജീവിതുമ് ॥ 33 ॥
ശുത്വാതുവചനംതസ്യാഃസീതാസുരസുതോപമാ ।
കൃതാംജലിരുവാചേമാമേവമസ്ത്വിതിമൈഥിലി ॥ 34 ॥
വിമാനംപുഷ്പകംതത്തുസന്നിവര്ത്യമനോജവമ് ।
ദീനാത്രിജടയാസീതാലംകാമേവപ്രവേശിതാ ॥ 35 ॥
തതസ്ത്രിജടയാസാര്ഥംപുഷ്പകാദവരുഹ്യസാ ।
അശോകവനികാമേവരാക്ഷസീഭിഃപ്രവേശിതാ ॥ 36 ॥
പ്രവിശ്യസീതാബഹുവൃക്ഷഷംഡാംതാംരാക്ഷസേംദ്രസ്യവിഹാരഭൂമിമ് ।
സംപ്രേക്ഷ്യസംചിംത്യചരാജപുത്രൌപരംവിഷാദംസമുപാജഗാമ ॥ 37 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
