ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
രാഘവ സ്ത്വഥ യാതേഷു തപസ്വിഷു വിചിംതയന് ।
ന തത്രാരോചയദ്വാസം കാരണൈര്ബഹുഭിസ്തദാ ॥ 1 ॥
ഇഹ മേ ഭരതോ ദൃഷ്ടോ മാതരശ്ച സനാഗരാഃ ।
സാ ച മേ സ്മൃതിരന്വേതി താന്നിത്യമനുശോചതഃ ॥ 2 ॥
സ്കംധാവാരനിവേശേന തേന തസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ഹയഹസ്തികരീഷൈശ്ച ഉപമര്ദഃ കൃതോ ഭൃശമ് ॥ 3 ॥
തസ്മാദന്യത്ര ഗച്ഛാമ ഇതി സംചിംത്യ രാഘവഃ ।
പ്രാതിഷ്ഠത സ വൈദേഹ്യാ ലക്ഷ്മണേന ച സംഗതഃ ॥ 4 ॥
സോഽത്രേരാശ്രമമാസാദ്യ തം വവംദേ മഹായശാഃ ।
തം ചാപി ഭഗവാനത്രിഃ പുത്രവത്പ്രത്യപദ്യത ॥ 5 ॥
സ്വയമാതിഥ്യമാദിശ്യ സർവമന്യത്സുസത്കൃതമ് ।
സൌമിത്രിം ച മഹാഭാഗാം സീതാം ച സമസാംത്വയത് ॥ 6 ॥
പത്നീം ച സമനുപ്രാപ്താം വൃദ്ധാമാമംത്ര്യ സത്കൃതാമ് ।
സാംത്വയാമാസ ധര്മജ്ഞഃ സർവഭൂതഹിതേ രതഃ ॥ 7 ॥
ആനസൂയാം മഹാഭാഗാം താപസീം ധര്മചാരിണീം പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ വൈദേഹീമബ്രവീദൃഷിസത്തമഃ ।
രാമായ ചാഽചചക്ഷേ താം താപസീം ധര്മചാരിണീമ് ॥ 8 ॥
ദശ വര്ഷാണ്യനാവൃഷ്ട്യാ ദഗ്ധേ ലോകേ നിരംതരമ് ॥ 9 ॥
യയാ മൂലഫലേ സൃഷ്ടേ ജാഹ്നവീ ച പ്രവര്തിതാ ।
ഉഗ്രേണ തപസാ യുക്താ നിയമൈശ്ചാപ്യലംകൃതാ ॥ 10 ॥
ദശ വര്ഷ സഹാസ്രാണി തയാ തപ്തം മഹത്തപഃ ।
അനസൂയാ വ്രതൈ സ്സ്നാതാ പ്രത്യൂഹാശ്ച നിവര്തിതാഃ ॥ 11 ॥
ദേവകാര്യനിമിത്തം ച യയാ സംത്വരമാണയാ ।
ദശരാത്രം കൃതാ രാത്രി സ്സേയം മാതേവ തേഽനഘ ॥ 12 ॥
ദശ വര്ഷാണ്യനാവൃഷ്ട്യാ ദഗ്ധേ ലോകേ നിരംതരമ് ॥ 13 ॥
യയാ മൂലഫലേ സൃഷ്ടേ ജാഹ്നവീ ച പ്രവര്തിതാ ।
ഉഗ്രേണ തപസാ യുക്താ നിയമൈശ്ചാപ്യലംകൃതാ ॥ 14 ॥
ദശ വര്ഷസഹാസ്രാണി യയാ തപ്തം മഹത് തപഃ ।
അനസൂയാ വ്രതൈ സ്സ്നാതാ പ്രത്യൂഹാശ്ച നിവര്തിതാഃ ॥ 15 ॥
ദേവകാര്യനിമിത്തം ച യയാ സംത്വരമാണയാ ।
ദശരാത്രം കൃതാ രാത്രി സ്സേയം മാതേവ തേഽനഘ ॥ 16 ॥
ദശ വര്ഷാണ്യനാവൃഷ്ട്യാ ദഗ്ധേ ലോകേ നിരംതരമ് ॥ 17 ॥
യയാ മൂലഫലേ സൃഷ്ടേ ജാഹ്നവീ ച പ്രവര്തിതാ ।
ഉഗ്രേണ തപസാ യുക്താ നിയമൈശ്ചാപ്യലംകൃതാ ॥ 18 ॥
ദശ വര്ഷ സഹാസ്രാണി തയാ തപ്തം മഹത്തപഃ ।
അനസൂയാ വ്രതൈ സ്സ്നാതാ പ്രത്യൂഹാശ്ച നിവര്തിതാഃ ॥ 19 ॥
ദേവകാര്യനിമിത്തം ച യയാ സംത്വരമാണയാ ।
ദശരാത്രം കൃതാ രാത്രി സ്സേയം മാതേവ തേഽനഘ ॥ 20 ॥
താമിമാം സർവഭൂതാനാം നമസ്കാര്യാം യശസ്വിനീം അഭിഗച്ഛതു വൈദേഹീ വൃദ്ധാമക്രോധനാം സദാ ।
അനസൂയേതി യാ ലോകേ കര്മഭിഃ ഖ്യാതിമാഗതാ ॥ 21 ॥
ഏവം ബ്രുവാണം തമൃഷിം തഥേത്യുക്ത്വാ സ രാഘവഃ ।
സീതാമുവാച ധര്മജ്ഞാമിദം വചനമുത്തമമ് ॥ 22 ॥
രാജപുത്രി ശ്രുതമിദം മുനേരസ്യ സമീരിതമ് ।
ശ്രേയോഽര്ഥമാത്മനശ്ശീഘ്രമഭിഗച്ഛ തപസ്വിനീമ് ॥ 23 ॥
സീതാ ത്വേതദ വചഃ ശ്രുത്വാ രാഘവസ്യ ഹിതൈഷിണഃ ।
താമത്രിപംതീം ധര്മജ്ഞാമഭിചക്രാമ മൈഥിലീ ॥ 24 ॥
ശിഥിലാം വലിതാം വൃദ്ധാം ജരാപാംഡുരമൂര്ധജാമ് ।
സതതം വേപമാനാംഗീം പ്രവാതേ കദലീം യഥാ ॥ 25 ॥
താം തു സീതാ മഹാഭാഗാമനസൂയാം പതിവ്രതാമ് ।
അഭ്യവാദയദവ്യഗ്രാ സ്വം നാമ സമുദാഹരത് ॥ 26 ॥
ശിഥിലാം വലിതാം വൃദ്ധാം ജരാപാംഡുരമൂര്ധജാമ് ।
സതതം വേപമാനാംഗീം പ്രവാതേ കദലീം യഥാ ॥ 27 ॥
താം തു സീതാ മഹാഭാഗാമനസൂയാം പതിവ്രതാമ് ।
അഭ്യവാദയദവ്യഗ്രാ സ്വംനാമ സമുദാഹരത് ॥ 28 ॥
അഭിവാദ്യ ച വൈദേഹീ താപസീം താമനിംദിതാമ് ।
ബദ്ധാംജലിപുടാ ഹൃഷ്ടാ പര്യപൃച്ഛദനാമയമ് ॥ 29 ॥
തതസ്സീതാം മഹാഭാഗാം ദൃഷ്ട്വാ താം ധര്മചാരിണീമ് ।
സാംത്വയംത്യബ്രവീദ്ധൃഷ്ടാ ദിഷ്ട്യാ ധര്മമവേക്ഷസേ ॥ 30 ॥
ത്യക്ത്വാ ജ്ഞാതിജനം സീതേ മാനമൃദ്ധം ച ഭാമിനി ।
അവരുദ്ധം വനേ രാമം ദിഷ്ട്യാ ത്വമനുഗച്ഛസി ॥ 31 ॥
നഗരസ്ഥോ വനസ്ഥോ വാ പാപോ വാ യദി വാ ശുഭഃ ।
യാസാം സ്ത്രീണാം പ്രിയോ ഭര്താ താസാം ലോകാ മഹോദയാഃ ॥ 32 ॥
ദുശ്ശീലഃ കാമവൃത്തോ വാ ധനൈർവാ പരിവര്ജിതഃ ।
സ്ത്രീണാമാര്യസ്വഭാവാനാം പരമം ദൈവതം പതിഃ ॥ 33 ॥
നാതോ വിശിഷ്ടം പശ്യാമി ബാംധവം വിമൃശംത്യഹമ് ।
സർവത്ര യോഗ്യം വൈദേഹി തപഃ കൃതമിവാവ്യയമ് ॥ 34 ॥
ന ത്വേവമവഗച്ഛംതി ഗുണദോഷമസത്ത്സ്രിയഃ ।
കാമവക്തവ്യഹൃദയാ ഭര്തൃനാഥാശ്ചരംതി യാഃ ॥ 35 ॥
പ്രാപ്നുവംത്യ യശശ്ചൈവ ധര്മഭ്രംശം ച മൈഥിലി ।
അകാര്യവശമാപന്നാഃ സ്ത്രിയോ യാഃ ഖലു തദ്വിധാഃ ॥ 36 ॥
ത്വദ്വിധാസ്തു ഗുണൈര്യുക്താ ദൃഷ്ട ലോക പരാവരാഃ ।
സ്ത്രിയ സ്സ്വര്ഗേ ചരിഷ്യംതി യഥാ ധര്മകൃതസ്തഥാ ॥ 37 ॥
തദേവമേനം ത്വമനുവ്രതാ സതീ പതിവ്രതാനാം സമയാനുവര്തിനീ ।
ഭവ സ്വഭര്തു സ്സഹധര്മചാരിണീ യശശ്ച ധര്മം ച തത സ്സമാപ്സ്യസി ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥