ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വിപംചാശസ്സര്ഗഃ ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വാനരസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ആജ്ഞാപയദ്വധം തസ്യ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ഛിതഃ ॥ 1 ॥
വധേ തസ്യ സമാജ്ഞപ്തേ രാവണേന ദുരാത്മനാ ।
നിവേദിതവതോ ദൌത്യം നാനുമേനേ വിഭീഷണഃ ॥ 2 ॥
തം രക്ഷോധിപതിം ക്രുദ്ധം തച്ച കാര്യമുപസ്ഥിതമ് ।
വിദിത്വാ ചിംതയാമാസ കാര്യം കാര്യവിധൌ സ്ഥിതഃ ॥ 3 ॥
നിശ്ചിതാര്ഥസ്തതസ്സാമ്നാ പൂജ്യം ശത്രുജിദഗ്രജമ് ।
ഉവാച ഹിതമത്യര്ഥം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ ॥ 4 ॥
ക്ഷമസ്വ രോഷം ത്യജ രാക്ഷസേംദ്ര പ്രസീദ മദ്വാക്യമിദം ശൃണുഷ്വ ।
വധം ന കുർവംതി പരാവരജ്ഞാ ദൂതസ്യ സംതോ വസുധാധിപേംദ്രാഃ ॥ 5 ॥
രാജധര്മവിരുദ്ധം ച ലോകവൃത്തേശ്ച ഗര്ഹിതമ് ।
തവ ചാസദൃശം വീര കപേരസ്യ പ്രമാപണമ് ॥ 6 ॥
ധര്മജ്ഞശ്ച കൃതജ്ഞശ്ച രാജധര്മവിശാരദഃ ।
പരാവരജ്ഞോ ഭൂതാനാം ത്വമേവ പരമാര്ഥവിത് ॥ 7 ॥
ഗൃഹ്യംതേ യദി രോഷേണ ത്വാദൃശോഽപി വിചക്ഷണഃ ।
തത ശ്ശാസ്ത്രവിപശ്ചിത്ത്വം ശ്രമ ഏവ ഹി കേവലമ് ॥ 8 ॥
തസ്മാത്പ്രസീദ ശത്രുഘ്ന രാക്ഷസേംദ്ര ദുരാസദ ।
യുക്തായുക്തം വിനിശ്ചിത്യ ദൂതദംഡോ വിധീയതാമ് ॥ 9 ॥
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ।
രോഷേണ മഹതാവിഷ്ടോ വാക്യമുത്തരമബ്രവീത് ॥ 10 ॥
ന പാപാനാം വധേ പാപം വിദ്യതേ ശത്രുസൂദന ।
തസ്മാദേനം വധിഷ്യാമി വാനരം പാപചാരിണമ് ॥ 11 ॥
അധര്മമൂലം ബഹുദോഷയുക്തമനാര്യജുഷ്ടം വചനം നിശമ്യ ।
ഉവാച വാക്യം പരമാര്ഥതത്ത്വം വിഭീഷണോ ബുദ്ധിമതാം വരിഷ്ഠഃ ॥ 12 ॥
പ്രസീദ ലംകേശ്വര രാക്ഷസേംദ്ര ധര്മാര്ഥയുക്തം വചനം ശൃണുഷ്വ ।
ദൂതാനവധ്യാന് സമയേഷു രാജന് സർവേഷു സർവത്ര വദംതി സംതഃ ॥ 13 ॥
അസംശയം ശത്രുരയം പ്രവൃദ്ധഃ കൃതം ഹ്യനേനാപ്രിയമപ്രമേയമ് ।
ന ദൂതവധ്യാം പ്രവദംതി സംതോ ദൂതസ്യ ദൃഷ്ടാ ബഹവോ ഹി ദംഡാഃ ॥ 14 ॥
വൈരൂപ്യമംഗേഷു കശാഭിഘാതോ മൌംഡ്യം തഥാ ലക്ഷണസന്നിപാതഃ ।
ഏതാന് ഹി ദൂതേ പ്രവദംതി ദംഡാന് വധസ്തു ദൂതസ്യ ന നഃ ശ്രുതോഽസ്തി ॥ 15 ॥
കഥം ച ധര്മാര്ഥവിനീതബുദ്ധിഃ പരാവരപ്രത്യയനിശ്ചിതാര്ഥഃ ।
ഭവദ്വിധഃ കോപവശേ ഹി തിഷ്ഠേത് കോപം നിയച്ഛംതി ഹി സത്ത്വവംതഃ ॥ 16 ॥
ന ധര്മവാദേ ന ച ലോകവൃത്തേ ന ശാസ്ത്രബുദ്ധിഗ്രഹണേഷു ചാപി ।
വിദ്യേത കശ്ചിത്തവ വീര തുല്യ സ്ത്വംഹ്യുത്തമസ്സർവസുരാസുരാണാമ് ॥ 17 ॥
ശൂരേണ വീരേണ നിശാചരേംദ്ര സുരാസുരാണാമപി ദുര്ജയേന ।
ത്വയാ പ്രഗല്ഭാഃ സുരദൈത്യസംഘാ ജിതാശ്ച യുദ്ധേഷ്വസകൃന്നരേംദ്രാഃ ॥ 18 ॥
ന ചാപ്യസ്യ കപേര്ഘാതേ കംചിത്പശ്യാമ്യഹം ഗുണമ് ।
തേഷ്വയം പാത്യതാം ദംഡോ യൈരയം പ്രേഷിതഃ കപിഃ ॥ 19 ॥
സാധുർവാ യദി വാഽസാധുഃ പരൈരേഷ സമര്പിതഃ ।
ബ്രുവന് പരാര്ഥം പരവാന്ന ദൂതോ വധമര്ഹതി ॥ 20 ॥
അപി ചാസ്മിന് ഹതേ രാജന്നാന്യം പശ്യാമി ഖേചരമ് ।
ഇഹ യഃ പുനരാഗച്ഛേത്പരം പാരം മഹോദധേഃ ॥ 21 ॥
തസ്മാന്നാസ്യ വധേ യത്നഃ കാര്യഃ പരപുരംജയ ।
ഭവാന് സേംദ്രേഷു ദേവേഷു യത്നമാസ്ഥാതുമര്ഹതി ॥ 22 ॥
അസ്മിന്വിനഷ്ടേ ന ഹി വീരമന്യം പശ്യാമി യസ്തൌ വരരാജപുത്രൌ ।
യുദ്ധായ യുദ്ധപ്രിയദുർവിനീതാവുദ്യോജയേദ്ധീര്ഘപഥാവരുദ്ധൌ ॥ 23 ॥
പരാക്രമോത്സാഹമനസ്വിനാം ച സുരാസുരാണാമപി ദുര്ജയേന ।
ത്വയാ മനോനംദന നൈതാനാം യുദ്ധായതിര്നാശയതും ന യുക്താ ॥ 24 ॥
ഹിതാശ്ച ശൂരാശ്ച സമാഹിതാശ്ച കുലേഷു ജാതാശ്ച മഹാഗുണേഷു ।
മനസ്വിനശ്ശസ്ത്രഭൃതാം വരിഷ്ഠാഃ കോട്യഗ്രതസ്തേ സുഭൃതാശ്ച യോധാഃ ॥ 25 ॥
തദേകദേശേന ബലസ്യ താവത്കേചിത്തവാഽഽദേശകൃതോഽഭിയാംതു തൌ രാജപുത്രൌ വിനിഗൃഹ്യ മൂഢൌ പരേഷു തേ ഭാവയിതും പ്രഭാവമ് ॥ 26 ॥
നിശാചരാണാമധിപോഽനുജസ്യ വിഭീഷണസ്യോത്തമവാക്യമിഷ്ടമ് ।
ജഗ്രാഹ ബുദ്ധ്യാ സുരലോകശത്രു ര്മഹാബലോ രാക്ഷസരാജമുഖ്യഃ ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ദ്വിപംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
