ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടാവിംശസ്സര്ഗഃ ।
സാ രാക്ഷസേംദ്രസ്യ വചോ നിശമ്യ തദ്രാവണസ്യാപ്രിയമപ്രിയാര്താ ।
സീതാ വിതത്രാസ യഥാ വനാംതേ സിംഹാഭിപന്നാ ഗജരാജകന്യാ ॥ 1 ॥
സാ രാക്ഷസീമധ്യഗതാ ച ഭീരു ർവാഗ്ഭിര്ഭൃശം രാവണതര്ജിതാ ച ।
കാംതാരമധ്യേ വിജനേ വിസൃഷ്ടാ ബാലേവ കന്യാ വിലലാപ സീതാ ॥ 2 ॥
സത്യം ബതേദം പ്രവദംതി ലോകേ നാകാലമൃത്യുര്ഭവതീതി സംതഃ ।
യത്രാഹമേവം പരിഭര്ത്സ്യമാനാ ജീവാമി ദീനാ ക്ഷണമപ്യപുണ്യാ ॥ 3 ॥
സുഖാദ്വിഹീനം ബഹുദുഃഖപൂര്ണ മിദം തു നൂനം ഹൃദയം സ്ഥിരം മേ ।
വിശീര്യതേ യന്ന സഹസ്രധാഽദ്യ വജ്രാഹതം ശൃംഗമിവാചലസ്യ ॥ 4 ॥
നൈവാസ്തി ദോഷോ മമ നൂനമത്ര വധ്യാഹമസ്യാപ്രിയദര്ശനസ്യ ।
ഭാവം ന ചാസ്യാഹമനുപ്രദാതു മലം ദ്വിജോ മംത്രമിവാദ്വിജായ ॥ 5 ॥
നൂനം മമാംഗാന്യചിരാദനാര്യഃ ശസ്ത്രൈശ്ശിതൈശ്ഛേത്സ്യതി രാക്ഷസേംദ്രഃ ।
തസ്മിനനാഗച്ഛതി ലോകനാഥേ ഗര്ഭസ്ഥജംതോരിവ ശല്യകൃംതഃ ॥ 6 ॥
ദുഃഖം ബതേദം മമ ദുഃഖിതായാ മാസൌ ചിരായാധിഗമിഷ്യതോ ദ്വൌ ।
ബദ്ധസ്യ വധ്യസ്യ തഥാ നിശാംതേ രാജാപരാധാദിവ തസ്കരസ്യ ॥ 7 ॥
ഹാ രാമ ഹാ ലക്ഷ്മണ ഹാ സുമിത്രേ ഹാ രാമമാതഃ സഹ മേ ജനന്യാ ।
ഏഷാ വിപദ്യാമ്യഹമല്പഭാഗ്യാ മഹാര്ണവേ നൌരിവ മൂഢവാതാ ॥ 8 ॥
തരസ്വിനൌ ധാരയതാ മൃഗസ്യ സത്ത്വേന രൂപം മനുജേംദ്രപുത്രൌ ।
നൂനം വിശസ്തൌ മമ കാരണാത്തൌ സിംഹര്ഷഭൌ ദ്വാവിവ വൈദ്യുതേന ॥ 9 ॥
നൂനം സ കാലോ മൃഗരൂപധാരീ മാമല്പഭാഗ്യാം ലുലുഭേ തദാനീമ് ।
യത്രാര്യപുത്രം വിസസര്ജ മൂഢാ രാമാനുജം ലക്ഷ്മണപൂർവജം ച ॥ 10 ॥
ഹാ രാമ സത്യവ്രത ദീര്ഘബാഹോ ഹാ പൂര്ണചംദ്രപ്രതിമാനവക്ത്ര ।
ഹാ ജീവലോകസ്യ ഹിതഃ പ്രിയശ്ച വധ്യാം ന മാം വേത്സി ഹി രാക്ഷസാനാമ് ॥ 11 ॥
അനന്യ ദൈവത്വമിയം ക്ഷമാ ച ഭൂമൌ ച ശയ്യാ നിയമശ്ച ധര്മേ ।
പതിവ്രതാത്വം വിഫലം മമേദം കൃതം കൃതഘ്നേഷ്വിവ മാനുഷാണാമ് ॥ 12 ॥
മോഘോ ഹി ധര്മശ്ചരിതോ മയായം തഥൈകപത്നീത്വാമിദം നിരര്ഥമ് ।
യാ ത്വാം ന പശ്യാമി കൃശാ വിവര്ണാ ഹീനാ ത്വയാ സംഗമനേ നിരാശാ ॥ 13 ॥
പിതുര്നിദേശം നിയമേന കൃത്വാ വനാന്നിവൃത്തശ്ചരിതവ്രതശ്ച ।
സ്ത്രീഭിസ്തു മന്യേ വിപുലേക്ഷണാഭിസ്ത്വം രംസ്യസേ വീതഭയഃ കൃതാര്ഥഃ ॥ 14 ॥
അഹം തു രാമ ത്വയി ജാതകാമാ ചിരം വിനാശായ നിബദ്ധഭാവാ ।
മോഘം ചരിത്വാഥ തപോ വ്രതംച ത്യക്ഷ്യാമി ധിഗ്ജീവിതമല്പഭാഗ്യാമ് ॥ 15 ॥
സാ ജീവിതം ക്ഷിപ്രമഹം ത്യജേയം വിഷേണ ശസ്ത്രേണ ശിതേന വാപി ।
വിഷസ്യ ദാതാ ന ഹി മേഽസ്തി കശ്ചി ച്ഛസ്ത്രസ്യ വാ വേശ്മനി രാക്ഷസസ്യ ॥ 16 ॥
ഇതീവ ദേവീ ബഹുധാ വിലപ്യ സർവാത്മനാ രാമമനുസ്മരംതീ ।
പ്രവേപമാനാ പരിശുഷ്കവക്ത്രാ നഗോത്തമം പുഷ്പിതമാസസാദ ॥ 17 ॥
സാ ശോകതപ്താ ബഹുധാ വിചിംത്യ സീതാഽഥ വേണ്യുദ്ഗ്രഥനം ഗൃഹീത്വാ ।
ഉദ്ബുധ്യ വേണ്യുദ്ഗ്രഥനേന ശീഘ്രമഹം ഗമിഷ്യാമി യമസ്യ മൂലമ് ॥ 18 ॥
ഉപസ്ഥിതാ സാ മൃദുസർവഗാത്രീ ശാഖാം ഗൃഹത്വാഽധ നഗസ്യ തസ്യ ।
തസ്യാസ്തു രാമം പ്രവിചിംതയംത്യാ രാമാനുജം സ്വം ച കുലം ശുഭാംഗ്യാഃ ॥ 19 ॥
ശേകാനിമിത്താനി തഥാ ബഹൂനി ധൈര്യാര്ജിതാനി പ്രവരാണി ലോകേ ।
പ്രാദുര്നിമിത്താനി തദാ ബഭൂവുഃ പുരാപി സിദ്ധാന്യുപലക്ഷിതാനി ॥ 20 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ അഷ്ടാവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
