ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ വിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതോനിവിഷ്ടാംധ്വജിനീംസുഗ്രീവേണാഭിപാലിതാമ് ।
ദദര്ശരാക്ഷസോഽഭ്യേത്യശാര്ദൂലോനാമവീര്യവാന് ॥ 1 ॥
ചാരോരാക്ഷസരാജസ്യരാവണസ്യദുരാത്മനഃ ।
താംദൃഷ്ട്വാസർവതോവ്യഗ്രംപ്രതിഗമ്യസരാക്ഷസഃ ॥ 2 ॥
ആവിശ്യ ലംകാം വേഗേന രാജാനമിദമബ്രവീത് ।
ഏഷ വൈ വാനരര്ക്ഷഘോ ലംകാം സമഭിവര്തതേ ॥ 3 ॥
പുത്രൌദശരഥസ്യേമൌഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 4 ॥
ഉത്തമൌരൂപസംപന്നൌസീതായാഃപദമാഗതൌ ।
ഏതൌസാഗരമാസാദ്യസന്നിവിഷ്ടൌമഹാദ്യുതീ ॥ 5 ॥
ബലംചാമാകാശമാവൃത്യസർവതോദശയോജനമ് ।
തത്ത്വഭൂതംമഹാരാജ ക്ഷിപ്രംവേദിതുമര്ഹസി ॥ 6 ॥
തവദൂതാമഹാരാജക്ഷിപ്രമര്ഹംത്യവേക്ഷിതുമ് ।
ഉപപ്രദാനംസാംത്വംവാഭേദോവാത്രപ്രയുജ്യതാമ് ॥ 7 ॥
ശാര്ദൂലസ്യവചശ്ശ്രുത്വാരാവണോരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ഉവാചസഹസാവ്യഗ്രസ്സംപ്രധാര്യാര്ഥമാത്മനഃ ॥ 8 ॥
ശുകംനാമതദാരക്ഷോവാക്യമര്ഥവിദാംവരമ് ।
സുഗ്രീവംബ്രൂഹിഗത്വാശുരാജാനംവചനാന്മമ ।
യഥാസംദേശമക്ലീബംശ്ലക്ഷ്ണയാപരയാഗിരാ ॥ 9 ॥
ത്വംവൈമഹാരാജകുലപ്രസൂതോമഹാബലശ്ചര് ക്ഷരജസ്സുതശ്ച ।
നകശ്ചിദാര്ഥസ്തവനാസ്ത്യനര്ഥസ്തഥാഹിമേഭ്രാതൃസമോഹരീശ ॥ 10 ॥
അഹംയദ്യഹരംഭാര്യാംരാജപുത്രസ്യധീമതഃ ।
കിംതത്രതവസുഗ്രീവഃ കിഷ്കിംധാംപ്രതിഗമ്യതാമ് ॥ 11 ॥
നഹീയംഹരിഭിര്ലംകാശക്യാപ്രാപ്തുംകഥംചന ।
ദേവൈരപിസഗംധർവൈഃകിംപുനര്നരവാനരൈഃ ॥ 12 ॥
സതഥാരാക്ഷസേംദ്രേണസംദിഷ്ടോരജനീചരഃ ।
ശുകോവിഹംഗമോഭൂത്വാതൂര്ണമാപ്ലുത്യചാംബരമ് ॥ 13 ॥
സഗത്വാദൂരമധ്വാനമുപര്യുപരിസാഗരമ് ।
സംസ്ഥിതോഹ്യംബരേവാക്യംസുഗ്രീവമിദമബ്രവീത് ॥ 14 ॥
സർവമുക്തംയഥാദിഷ്ടംരാവണേനദുരാത്മനാ ।
തംപ്രാപയംതംവചനംതൂര്ണമാപ്ലുത്യവാനരാഃ ॥ 15 ॥
പ്രാപദ്യംതദിവംക്ഷിപ്രംലോപ്തുംഹംതുംചമുഷ്ടിഭിഃ ।
സതൈഃപ്ലവംഗൈഃപ്രസഭംനിഗൃഹീതോനിശാചരഃ ।
ഗഗനാദ്ഭൂതലേചാശുപരിഗൃഹ്യനിപാതിതഃ ॥ 16 ॥
വാനരൈഃപീഡ്യമാനസ്തുശുകോവചനമബ്രവീത് ।
നദൂതാന്ഘ്നംതികാകുത്സ്ഥ വാര്യംതാംസാധുവാനരാഃ ॥ 17 ॥
യസ്തുഹിത്വാമതംഭര്തുസ്സ്വമതംസംപ്രഭാഷതേ ।
അനുക്തവാദീദൂതസ്സന് സദൂതോവധമര്ഹതി ॥ 18 ॥
ശുകസ്യവചനംശ്രുത്വാരാമസ്തുപരിദേവിതമ് ।
ഉവാചമാവധിഷ്ടേതിഘ്നതശ്ശാഖാമൃഗര്ഷഭാന് ॥ 19 ॥
സചപത്രലഘുര്ഭൂത്വാഹരിഭിര്ദര്ശിതേഭയേ ।
അംതരിക്ഷേസ്ഥിതോഭൂത്വാപുനർവചനമബ്രവീത് ॥ 20 ॥
സുഗ്രീവഃസ ത്ത്വസംപന്നഃ മഹാബലപരാക്രമഃ ।
കിംമയാഖലുവക്തവ്യോരാവണോലോകരാവണഃ ॥ 21 ॥
സഏവമുക്തഃപ്ലവഗാധിപസ്തദാപ്ലവംഗമാനാമൃഷഭോമഹാബലഃ ।
ഉവാചവാക്യംരജനീചരസ്യചാരംശുകംതൂര്ണമദീനസത്ത്വഃ ॥ 22 ॥
നമേഽസിമിത്രംനതഥാനുകംപ്യോനചോപകര്താപിനമേപ്രിയോഽസി ।
അരിശ്ചരാമസ്യസഹാനുബംധസ്തതോഽസിവാലീവവധാര്ഹവധ്യഃ ॥ 23 ॥
നിഹ്നന്മ്യഹംത്വാംസസുതംസബംധുംസജ്ഞാതിവര്ഗരജനീചരേശ ।
ലംകാംചസർവാംമഹതാബലേനക്ഷിപ്രംകരിഷ്യാമിസമേത്യഭസ്മ ॥ 24 ॥
നമോക്ഷയസേരാവണഃ രാഘവസ്യസുരൈസ്സഹേംദ്രൈദപിമൂഢഗുപ്തഃ ।
അംതര്ഹിതസ്സൂര്യപഥംഗതോഽവാ ।
തഥൈവപാതാലമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ 25 ॥
ഗിരീശപാദംബുജസംഗതോവാഹതോഽസിരാമേണസഹാനുജസ്ത്വമ് ॥ 26 ॥
തസ്യതേത്രിഷുലോകേഷുനപിശാചംനരാക്ഷസമ് ।
ത്രാതാരമനുപശ്യാമിനഗംധർവംനചാസുരമ് ॥ 27 ॥
അവധീര്യജരാവൃദ്ദംഗൃധ്രരാജംജടായുഷമ് ।
കിംനുതേരാമസാന്നിധ്യേസകാശേലക്ഷ്മണസ്യവാ ॥ 28 ॥
ഹൃതാസീതാവിശാലാക്ഷീയാംത്വംഗൃഹ്യനബുധ്യസേ ।
മഹാബലംമഹാത്മാനംദുര്ധര്ഷമമരൈരപി ।
നബുധ്യസേരഘുശ്രേഷ്ഠംയസ്തേപ്രാണാന്ഹരിഷ്യതി ॥ 29 ॥
തതോഽബ്രവീദ്വാലിസുതസ്ത്വംഗദോഹരിസത്തമഃ ।
നായംദൂതോമഹാരാജചാരികഃപ്രതിഭാതിമേ ॥ 30 ॥
തുലിതംഹിബലംസർവമനേനാത്രൈവതിഷ്ഠതാ ।
ഗൃഹ്യതാംമാഗമല്ലംകാമേതദ്ദിമമരോചതേ ॥ 31 ॥
തതോരാജ്ഞാസമാദിഷ്ടാസ്സമുത്പത്യവലീമുഖാഃ ।
ജഗൃഹുശ്ചബബംധുശ്ചവിലപംതമനാഥവത് ॥ 32 ॥
ശുകസ്തുവാനരൈശ്ചംഡൈസ്തത്രതൈസ്സംപ്രപീഡിതഃ ।
വ്യാചുക്രോശമഹാത്മാനംരാമംദശരഥാത്മജമ് ॥ 33 ॥
ലുപ്യേതേമേബലാത്പക്ഷൌഭിദ്യേതേമേതഥാഽക്ഷിണീ ॥ 34 ॥
യാംചരാത്രിംമരിഷ്യാമിജായേരാത്രിംചയാമഹമ് ।
ഏതസ്മിന്നംതരേകാലേയന്മയാഹ്യശുഭംകൃതമ് ॥ 35 ॥
സർവംത്വമുപപദ്യേധാജഹ്യാംചേദ്യദിജീവിതമ് ।
നാഘാതയത്തദാരാമശ്ശ്രുത്വാതത്പരിദേവനമ് ।
വാനരാനബ്രവീദ്രാമോമുച്യതാംദൂതആഗതഃ ॥ 36 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
