ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഹതാന്മംത്രിസുതാന് ബുദ്ധ്വാ വാനരേണ മഹാത്മനാ ।
രാവണസ്സംവൃതാകാരശ്ചകാര മതിമുത്തമാമ് ॥ 1 ॥
സ വിരൂപാക്ഷയൂപാക്ഷൌ ദുര്ധരം ചൈവ രാക്ഷസമ് ।
പ്രഘസം ഭാസകര്ണം ച പംചസേനാഗ്രനായകാന് ॥ 2 ॥
സംദിദേശ ദശഗ്രീവോ വീരാന്നയവിശാരദാന് ।
ഹനുമദ്ഗ്രഹണവ്യഗ്രാന്വായുവേഗസമാന്യുധി ॥ 3 ॥
യാത സേനാഗ്രഗാസ്സർവേ മഹാബലപരിഗ്രഹാഃ ।
സവാജിരഥമാതംഗാസ്സ കപിശ്ശാസ്യതാമിതി ॥ 4 ॥
യത്നൈശ്ച ഖലു ഭാവ്യം സ്യാത്തമാസാദ്യ വനാലയമ് ।
കര്മ ചാപി സമാധേയം ദേശകാലാവിരോധിനമ് ॥ 5 ॥
ന ഹ്യഹം തം കപിം മന്യേ കര്മണാ പ്രതിതര്കയന് ।
സർവഥാ തന്മഹദ്ഭൂതം മഹാബലപരിഗ്രഹമ് ॥ 6 ॥
ഭവേദിംദ്രേണ വാ സൃഷ്ടമസ്മദര്ഥം തപോബലാത് ।
സനാഗയക്ഷഗംധർവാ ദേവാസുരമഹര്ഷയഃ ॥ 7 ॥
യുഷ്മാഭിസ്സഹിതൈസ്സർവൈര്മയാ സഹ വിനിര്ജിതാഃ ।
തൈരവശ്യം വിധാതവ്യം വ്യലീകം കിംചിദേവ നഃ ॥ 8 ॥
തദേവ നാത്ര സംദേഹഃ പ്രസഹ്യ പരിഗൃഹ്യതാമ് ।
നാവമാന്യോ ഭവദ്ഭിശ്ച ഹരിര്ധീരപരാക്രമഃ ॥ 9 ॥
ദൃഷ്ടാ ഹി ഹരയഃ പൂർവം മയാ വിപുലവിക്രമാഃ ।
വാലീ ച സഹസുഗ്രീവോ ജാംബവാംശ്ച മഹാബലഃ ॥ 10 ॥
നീലസ്സേനാപതിശ്ചൈവ യേ ചാന്യേ ദ്വിവിദാദയഃ ।
നൈവം തേഷാം ഗതിര്ഭീമാ ന തേജോ ന പരാക്രമഃ ॥ 11 ॥
ന മതിര്ന ബലോത്സാഹൌ ന രൂപപരികല്പനമ് ।
മഹത്സത്ത്വമിദം ജ്ഞേയം കപിരൂപം വ്യവസ്ഥിതമ് ॥ 12 ॥
പ്രയത്നം മഹദാസ്ഥായ ക്രിയതാമസ്യ നിഗ്രഹഃ ।
കാമം ലോകാസ്ത്രയസ്സേംദ്രാസ്സസുരാസുരമാനവാഃ ॥ 13 ॥
ഭവതാമഗ്രതഃ സ്ഥാതും ന പര്യാപ്താ രണാജിരേ ।
തഥാപി തു നയജ്ഞേന ജയമാകാംക്ഷതാ രണേ ॥ 14 ॥
ആത്മാ രക്ഷ്യഃ പ്രയത്നേന യുദ്ധസിദ്ധിര്ഹി ചംചലാ ।
തേ സ്വാമിവചനം സർവേ പ്രതിഗൃഹ്യ മഹൌജസഃ ॥ 15 ॥
സമുത്പേതുര്മഹാവേഗാ ഹുതാശസമതേജസഃ ।
രഥൈര്മത്തൈശ്ച മാതംഗൈർവാജിഭിശ്ച മഹാജവൈഃ ॥ 16 ॥
ശസ്ത്രൈശ്ച വിവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈസ്സർവൈശ്ചോപചിതാ ബലൈഃ ।
തതസ്തം ദദൃശുർവീരാ ദീപ്യമാനം മഹാകപിമ് ॥ 17 ॥
രശ്മിമംതമിവോദ്യംതം സ്വതേജോരശ്മിമാലിനമ് ।
തോരണസ്ഥം മഹോത്സാഹം മഹാസത്ത്വം മഹാബലമ് ॥ 18 ॥
മഹാമതിം മഹാവേഗം മഹാകായം മഹാബലമ് ।
തം സമീക്ഷ്യൈവ തേ സർവേ ദിക്ഷു സർവാസ്വവസ്ഥിതാഃ ॥ 19 ॥
തൈ സ്തൈഃ പ്രഹരണൈര്ഭീമൈരഭിപേതുസ്തതസ്തതഃ ।
തസ്യ പംചായസാസ്തീക്ഷ്ണാശ്ശിതാഃ പീതമുഖാശ്ശരാഃ ॥ 20 ॥
ശിരസ്യുത്പലപത്രാഭാ ദുര്ധരേണ നിപാതിതാഃ ।
സ തൈഃ പംചഭിരാവിദ്ധശ്ശരൈശ്ശിരസി വാനരഃ ॥ 21 ॥
ഉത്പപാത നദന് വ്യോമ്നി ദിശോ ദശ വിനാദയന് ।
തതസ്തു ദുര്ധരോ വീരസ്സരഥസ്സജ്യകാര്മുകഃ ॥ 22 ॥
കിരന് ശരശതൈസ്തീക്ഷ്ണൈരഭിപേദേ മഹാബലഃ ।
സ കപിർവാരയാമാസ തം വ്യോമ്നി ശരവര്ഷിണമ് ॥ 23 ॥
വൃഷ്ടിമംതം പയോദാംതേ പയോദമിവ മാരുതഃ ।
അര്ധ്യമാനസ്തതസ്തേന ദുര്ധരേണാനിലാത്മജഃ ॥ 24 ॥
ചകാര കദനം ഭൂയോ വ്യവര്ധത ച വേഗവാന് ।
സ ദൂരം സഹസോത്പത്യ ദുര്ധരസ്യ രഥേ ഹരിഃ ॥ 25 ॥
നിപപാത മഹാവേഗോ വിദ്യുദ്രാശിര്ഗിരാവിവ ।
തതസ്സ മഥിതാഷ്ടാശ്വം രഥം ഭഗ്നാക്ഷകൂബരമ് ॥ 26 ॥
വിഹായ ന്യപതദ്ഭൂമൌ ദുര്ധരസ്ത്യക്തജീവിതഃ ।
തം വിരൂപാക്ഷയൂപാക്ഷൌ ദൃഷ്ട്വാ നിപതിതം ഭുവി ॥ 27 ॥
സംജാതരോഷൌ ദുര്ധര്ഷാവുത്പേതുരരിംദമൌ ।
സ താഭ്യാം സഹസോത്പത്യ വിഷ്ഠിതോ വിമലേഽംബരേ ॥ 28 ॥
മുദ്ഗരാഭ്യാം മഹാബാഹുർവക്ഷസ്യഭിഹതഃ കപിഃ ।
തയോർവേഗവതോർവേഗം വിനിഹത്യ മഹാബലഃ ॥ 29 ॥
നിപപാത പുനര്ഭൂമൌ സുപര്ണസമവിക്രമഃ ।
സ സാലവൃക്ഷമാസാദ്യ തമുത്പാട്യ ച വാനരഃ ॥ 30 ॥
താവുഭൌ രാക്ഷസൌ വീരൌ ജഘാന പവനാത്മജഃ ।
തതസ്താംസ്ത്രീന്ഹതാന്ജ്ഞാത്വാ വാനരേണ തരസ്വിനാ ॥ 31 ॥
അഭിപേദേ മഹാവേഗഃ പ്രസഹ്യ പ്രഘസോ ഹരിമ് ।
ഭാസകര്ണശ്ച സംകൃദ്ധശ്ശൂലമാദായ വീര്യവാന് ॥ 32 ॥
ഏകതഃ കപിശാര്ദൂലം യശസ്വിനമവസ്ഥിതമ് ।
പട്ടിസേന ശിതാഗ്രേണ പ്രഘസഃ പ്രത്യയോധയത് ॥ 33 ॥
ഭാസകര്ണശ്ച ശൂലേന രാക്ഷസഃ കപിസത്തമമ് ।
സ താഭ്യാം വിക്ഷതൈര്ഗാത്രൈരസൃഗ്ദിഗ്ധതനൂരുഹഃ ॥ 34 ॥
അഭവദ്വാനരഃ ക്രുദ്ധോ ബാലസൂര്യസമപ്രഭഃ ।
സമുത്പാട്യ ഗിരേശ്ശൃംഗം സമൃഗവ്യാലപാദപമ് ॥ 35 ॥
ജഘാന ഹനുമാന് വീരോ രാക്ഷസൌ കപികുംജരഃ ।
തതസ്തേഷ്വവസന്നേഷു സേനാപതിഷു പംചസു ॥ 36 ॥
ബലം തദവശേഷം ച നാശയാമാസ വാനരഃ ।
അശ്വൈരശ്വാന് ഗജൈര്നാഗാന് യോധൈര്യോധാന് രഥൈരഥാന് ॥ 37 ॥
സ കപിര്നാശയാമാസ സഹസ്രാക്ഷ ഇവാസുരാന് ।
ഹതൈര്നാഗൈശ്ച തുരഗൈര്ഭഗ്നാക്ഷൈശ്ച മഹാരഥൈഃ ॥ 38 ॥
ഹതൈശ്ച രാക്ഷസൈര്ഭൂമീ രുദ്ധമാര്ഗാ സമംതതഃ ।
തതഃ കപിസ്താംധ്വജിനീപതീന് രണേ നിഹത്യ വീരാന്സബലാന്സവാഹനാന് ।
സമീക്ഷ്യ വീരഃ പരിഗൃഹ്യ തോരണം കൃതക്ഷണഃ കാല ഇവ പ്രജാക്ഷയേ ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
