ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാംഡമ് ।
അഥ ദശമസ്സര്ഗഃ ।
സുമംത്രശ്ചോദിതോ രാജ്ഞാ പ്രോവാചേദം വചസ്തദാ ।
യഥര്ശ്യശൃംഗസ്ത്വാനീത ശ്ശ്രുണു മേ മംത്രിഭിസ്സഹ ॥ 1 ॥
രോമപാദമുവാചേദം സഹാമാത്യഃ പുരോഹിതഃ ।
ഉപായോ നിരപായോഽയമസ്മാഭിരഭിചിംതിതഃ ॥ 2 ॥
ഋശ്യശൃംഗോ വനചരസ്തപസ്സ്വാധ്യയനേ രതഃ ।
അനഭിജ്ഞസ്സ നാരീണാം വിഷയാണാം സുഖസ്യ ച ॥ 3 ॥
ഇംദ്രിയാര്ഥൈരഭിമതൈര്നരചിത്തപ്രമാഥിഭിഃ ।
പുരമാനായയിഷ്യാമഃ ക്ഷിപ്രം ചാധ്യവസീയതാമ് ॥ 4 ॥
ഗണികാസ്തത്ര ഗച്ഛംതു രൂപവത്യസ്സ്വലംകൃതാഃ ।
പ്രലോഭ്യ വിവിധോപായൈരാനേഷ്യംതീഹ സത്കൃതാഃ ॥ 5 ॥
ശ്രുത്വാ തഥേതി രാജാ ച പ്രത്യുവാച പുരോഹിതമ് ।
പുരോഹിതോ മംത്രിണശ്ച തഥാ ചക്രുശ്ച തേ തദാ ॥ 6 ॥
വാരമുഖ്യാശ്ച തച്ഛ്രുത്വാ വനം പ്രവിവിശുര്മഹത് ।
ആശ്രമസ്യാവിദൂരേഽസ്മിന് യത്നം കുർവംതി ദര്ശനേ ॥ 7 ॥
ഋഷിപുത്രസ്യ ധീരസ്യ നിത്യമാശ്രമവാസിനഃ ।
പിതുസ്സനിത്യസംതുഷ്ടോ നാതിചക്രാമ ചാശ്രമാത് ॥ 8 ॥
ന തേന ജന്മപ്രഭൃതി ദൃഷ്ടപൂർവം തപസ്വിനാ ।
സ്ത്രീ വാ പുമാന്വാ യച്ചാന്യത്സർവം നഗരരാഷ്ട്രജമ് ॥ 9 ॥
തതഃ കദാചിത്തം ദേശമാജഗാമ യദൃച്ഛയാ ।
വിഭംഡകസുതസ്തത്ര താശ്ചാപശ്യദ്വരാംഗനാഃ ॥ 10 ॥
താശ്ചിത്രവേഷാഃ പ്രമദാ ഗായംത്യോ മധുരസ്വരാഃ ।
ഋഷിപുത്രമുപാഗമ്യ സർവാ വചനമബ്രുവന് ॥ 11 ॥
കസ്ത്വം കിം വര്തസേ ബ്രഹ്മന് ജ്ഞാതുമിച്ഛാമഹേ വയമ് ।
ഏകസ്ത്വം വിജനേ ഘോരേ വനേ ചരസി ശംസ നഃ ॥ 12 ॥
അദൃഷ്ടരൂപാസ്താസ്തേന കാമ്യരൂപാ വനേ സ്ത്രിയഃ ।
ഹാര്ദാത്തസ്യ മതിര്ജാതാ വ്യാഖ്യാതും പിതരം സ്വകമ് ॥ 13 ॥
പിതാ വിഭംഡകോഽസ്മാകം തസ്യാഹം സുത ഔരസഃ ।
ഋശ്യശൃംഗ ഇതി ഖ്യാതം നാമ കര്മ ച മേ ഭുവി ॥ 14 ॥
ഇഹാശ്രമപദോഽസ്മാകം സമീപേ ശുഭദര്ശനാഃ ।
കരിഷ്യേ വോഽത്ര പൂജാം വൈ സർവേഷാം വിധിപൂർവകമ് ॥ 15 ॥
ഋഷിപുത്രവചശ്ശ്രുത്വാ സർവാസാം മതിരാസ വൈ ।
തദാശ്രമപദം ദ്രഷ്ടും ജഗ്മുസ്സർവാശ്ച തേന താഃ ॥ 16 ॥
ആഗതാനാം തതഃ പൂജാമൃഷിപുത്രശ്ചകാര ഹ ।
ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യമിദം മൂലമിദം ഫലം ച നഃ ॥ 17 ॥
പ്രതിഗൃഹ്യ ച താം പൂജാം സർവാ ഏവ സമുത്സുകാഃ ।
ഋഷേര്ഭീതാശ്ച ശീഘ്രം താ ഗമനായ മതിം ദധുഃ ॥ 18 ॥
അസ്മാകമപി മുഖ്യാനി ഫലാനീമാനി വൈ ദ്വിജ ।
ഗൃഹാണ പ്രതി ഭദ്രം തേ ഭക്ഷയസ്വ ച മാ ചിരമ് ॥ 19 ॥
തതസ്താസ്തം സമാലിംഗ്യ സർവാ ഹര്ഷസമന്വിതാഃ ।
മോദകാന്പ്രദദുസ്തസ്മൈ ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാന് ബഹൂന് ॥ 20 ॥
താനി ചാസ്വാദ്യ തേജസ്വീ ഫലാനീതി സ്മ മന്യതേ ।
അനാസ്വാദിതപൂർവാണി വനേ നിത്യനിവാസിനാമ് ॥ 21 ॥
ആപൃച്ഛ്യ ച തദാ വിപ്രം വ്രതചര്യാം നിവേദ്യ ച ।
ഗച്ഛംതി സ്മാപദേശാത്താ ഭീതാസ്തസ്യ പിതുസ്സ്ത്രിയഃ ॥ 22 ॥
ഗതാസു താസു സർവാസു കാശ്യപസ്യാത്മജോ ദ്വിജഃ ।
അസ്വസ്ഥഹൃദയശ്ചാസീദ്ദുഃഖം സ്മ പരിവര്തതേ ॥ 23 ॥
തതോഽപരേദ്യുസ്തം ദേശമാജഗാമ സ വീര്യവാന് ।
മനോജ്ഞാ യത്ര താ ദൃഷ്ടാ വാരമുഖ്യാസ്സ്വലംകൃതാഃ ॥ 24 ॥
ദൃഷ്ട്വൈവ ച താസ്തദാ വിപ്രമായാംതം ഹൃഷ്ടമാനസാഃ ।
ഉപസൃത്യ തതസ്സർവാസ്താസ്തമൂചുരിദം വചഃ ॥ 25 ॥
ഏഹ്യാശ്രമപദം സൌമ്യ ഹ്യസ്മാകമിതി ചാബ്രുവന് ।
തത്രാപ്യേഷ വിധിശ്ശ്രീമാന് വിശേഷേണ ഭവിഷ്യതി ॥ 26 ॥
ശ്രുത്വാ തു വചനം താസാം സർവാസാം ഹൃദയംഗമമ് ।
ഗമനായ മതിം ചക്രേ തം ച നിന്യുസ്തദാ സ്ത്രിയഃ ॥ 27 ॥
തത്ര ചാനീയമാനേ തു വിപ്രേ തസ്മിന്മഹാത്മനി ।
വവര്ഷ സഹസാ ദേവോ ജഗത്പ്രഹ്ലാദയംസ്തദാ ॥ 28 ॥
വര്ഷേണൈവാഗതം വിപ്രം വിഷയം സ്വം നരാധിപഃ ।
പ്രത്യുദ്ഗമ്യ മുനിം പ്രഹ്വശ്ശിരസാ ച മഹീം ഗതഃ ॥ 29 ॥
അര്ഘ്യം ച പ്രദദൌ തസ്മൈ ന്യായതസ്സുസമാഹിതഃ ।
വവ്രേ പ്രസാദം വിപ്രേംദ്രാന്മാ വിപ്രം മന്യുരാവിശേത് ॥ 30 ॥
അംതഃപുരം പ്രവിശ്യാസ്മൈ കന്യാം ദത്ത്വാ യഥാവിധി ।
ശാംതാം ശാംതേന മനസാ രാജാ ഹര്ഷമവാപ സഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാംഡേ ദശമസ്സര്ഗഃ ॥
