ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ പംചമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ സ മധ്യംഗതമംശുമംതം ജ്യോത്സ്നാവിതാനം മഹദുദ്വമംതമ് ।
ദദര്ശ ധീമാന് ദിവി ഭാനുമംതം ഗോഷ്ഠേ വൃഷം മത്തമിവ ഭ്രമംതമ് ॥ 1 ॥
ലോകസ്യ പാപാനി വിനാശയംതം മഹോദധിം ചാപി സമേധയംതമ് ।
ഭൂതാനി സർവാണി വിരാജയംതം ദദര്ശ ശീതാംശുമഥാഭിയാംതമ് ॥ 2 ॥
യാ ഭാതി ലക്ഷ്മീര്ഭുവി മംദരസ്ഥാ തഥാ പ്രദോഷേഷു ച സാഗരസ്ഥാ ।
തഥൈവ തോയേഷു ച പുഷ്കരസ്ഥാ രരാജ സാ ചാരുനിശാകരസ്ഥാ ॥ 3 ॥
ഹംസോ യഥാ രാജതപംജരസ്ഥഃ സിംഹോ യഥാ മംദരകംദരസ്ഥഃ ।
വീരോ യഥാ ഗർവിതകുംജരസ്ഥ ചംദ്രോഽപി ബഭ്രാജ തഥാംബരസ്ഥഃ ॥ 4 ॥
സ്ഥിതഃ കകുദ്മാനിവ തീക്ഷ്ണശൃംഗോ മഹാചലഃ ശ്വേത ഇവോച്ചശൃംഗഃ ।
ഹസ്തീവ ജാംബൂനദബദ്ധശൃംഗോ രരാജ ചംദ്രഃ പരിപൂര്ണശൃംഗഃ ॥ 5 ॥
വിനഷ്ടശീതാംബുതുഷാരപംകോ മഹാഗ്രഹഗ്രാഹവിനഷ്ടപംകഃ ।
പ്രകാശലക്ഷ്മ്യാശ്രയനിര്മലാംകഃ രരാജ ചംദ്രോ ഭഗവാന് ശശാംകഃ ॥ 6 ॥
ശിലാതലം പ്രാപ്യ യഥാ മൃഗേംദ്രോ മഹാരണം പ്രാപ്യ യഥാ ഗജേംദ്രഃ ।
രാജ്യം സമാസാദ്യ യഥാ നരേംദ്ര സ്തഥാപ്രകാശോ വിരരാജ ചംദ്രഃ ॥ 7 ॥
പ്രകാശചംദ്രോദയനഷ്ടദോഷഃ പ്രവൃത്തരക്ഷഃ പിശിതാശദോഷഃ ।
രാമാഭിരാമേരിതചിത്തദോഷഃ സ്വര്ഗപ്രകാശോ ഭഗവാന് പ്രദോഷഃ ॥ 8 ॥
തംത്രീസ്വനാഃ കര്ണസുഖാഃ പ്രവൃത്താഃ സ്വപംതി നാര്യഃ പതിഭിഃ സുവൃത്താഃ ।
നക്തംചരാശ്ചാപി തഥാ പ്രവൃത്താഃ വിഹര്തുമത്യദ്ഭുതരൌദ്രവൃത്താഃ ॥ 9 ॥
മത്തപ്രമത്താനി സമാകുലാനി രഥാശ്വഭദ്രാസനസംകുലാനി ।
വീരശ്രിയാ ചാപി സമാകുലാനി ദദര്ശ ധീമാന് സ കപിഃ കുലാനി ॥ 10 ॥
പരസ്പരം ചാധികമാക്ഷിപംതി ഭുജാംശ്ച പീനാനധികം ക്ഷിപംതി ।
മത്തപ്രലാപാനധികം ക്ഷിപംതി മത്താനി ചാന്യോന്യമധിക്ഷിപംതി ॥ 11 ॥
രക്ഷാംസി വക്ഷാംസി ച വിക്ഷിപംതി ഗാത്രാണി കാംതാസു ച വിക്ഷിപംതി ।
രൂപാണി ചിത്രാണി ച വിക്ഷിപംതി ദൃഢാനി ചാപാനി ച വിക്ഷിപംതി ॥ 12 ॥
ദദര്ശ കാംതാശ്ച സമാലഭംത്യ സ്തഥാ പരാസ്തത്ര പുനഃ സ്വപംത്യഃ ।
സുരൂപവക്ത്രാശ്ച തഥാ ഹസംത്യഃ ക്രുദ്ധാഃ പരാശ്ചാപി വിനിഃശ്വസംത്യ ॥ 13 ॥
മഹാഗജൈശ്ചാപി തഥാ നദദ്ഭിഃ സുപൂജിതൈശ്ചാപി തഥാ സുസദ്ഭിഃ ।
രരാജ വീരൈശ്ച വിനിഃശ്വസദ്ഭിഃ ഹ്രദോ ഭുജംഗൈരിവ നിഃശ്വസദ്ഭിഃ ॥ 14 ॥
ബുദ്ധിപ്രധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് സംശ്രദ്ധധാനാന് ജഗതഃ പ്രധാനാന് ।
നാനാവിധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് ദദര്ശ തസ്യാം പുരി യാതുധാനാന് ॥ 15 ॥
നനംദ ദൃഷ്ട്വാ സ ച താന് സുരൂപാന്നാനാഗുണാനാത്മഗുണാനുരൂപാന് ।
വിദ്യോതമാനാന്സ തദാനുരൂപാന് ദദര്ശ കാംശ്ചിച്ച പുനർവിരൂപാന് ॥ 16 ॥
തതോ വരാര്ഹാഃ സുവിശുദ്ധഭാവാ സ്തേഷാം സ്ത്രിയസ്തത്ര മഹാനുഭാവാഃ ।
പ്രിയേഷു പാനേഷു ച സക്തഭാവാ ദദര്ശ താരാ ഇവ സുപ്രഭാവാഃ ॥ 17 ॥
ശ്രിയാ ജ്വലംതീസ്ത്രപയോപഗൂഢാ നിശീഥകാലേ രമണോപഗൂഢാഃ ।
ദദര്ശ കാശ്ചിത്പ്രമദോപഗൂഢാ യഥാ വിഹംഗാഃ കുസുമോപഗൂഢാഃ ॥ 18 ॥
അന്യാഃ പുനര്ഹര്മ്യതലോപവിഷ്ടാ സ്തത്ര പ്രിയാംകേഷു സുഖോപവിഷ്ടാഃ ।
ഭര്തുഃ പ്രിയാ ധര്മപരാ നിവിഷ്ടാ ദദര്ശ ധീമാന് മദനാഭിവിഷ്ടാഃ ॥ 19 ॥
അപ്രാവൃതാഃ കാംചനരാജിവര്ണാഃ കാശ്ചിത്പരാര്ഥ്യാസ്തപനീയവര്ണാഃ ।
പുനശ്ച കാശ്ചിച്ഛശലക്ഷ്മവര്ണാഃ കാംതപ്രഹീണാ രുചിരാംഗവര്ണാഃ ॥ 20 ॥
തതഃ പ്രിയാന് പ്രാപ്യ മനോഭിരാമാഃ സുപ്രീതിയുക്താഃ പ്രസമീക്ഷ്യരാമാഃ ।
ഗൃഹേഷു ഹൃഷ്ടാഃ പരമാഭിരാമാഃ ഹരിപ്രവീരഃ സ ദദര്ശ രാമാഃ ॥ 21 ॥
ചംദ്രപ്രകാശാശ്ച ഹി വക്ത്രമാലാഃ വക്രാക്ഷിപക്ഷ്മാശ്ച സുനേത്രമാലാഃ ।
വിഭൂഷണാനാം ച ദദര്ശ മാലാഃ ശതഹ്രദാനാമിവ ചാരുമാലാഃ ॥ 22 ॥
ന ത്വേവ സീതാം പരമാഭിജാതാം പഥി സ്ഥിതേ രാജകുലേ പ്രജാതാമ് ।
ലതാം പ്രപുല്ലാമിവ സാധു ജാതാം ദദര്ശ തന്വീം മനസാഭിജാതാമ് ॥ 23 ॥
സനാതനേ വര്ത്മനി സന്നിവിഷ്ടാം രാമേക്ഷണാം താം മദനാഭിവിഷ്ടാമ് ।
ഭര്തുര്മനഃ ശ്രീമദനുപ്രവിഷ്ടാം സ്ത്രീഭ്യോ വരാഭ്യശ്ച സദാ വിശിഷ്ടാമ് ॥ 24 ॥
ഉഷ്ണാര്ദിതാം സാനുസൃതാസ്രകംഠീം പുരാ വരാര്ഹോത്തമനിഷ്കകംഠീമ് ।
സുജാതപക്ഷ്മാമഭിരക്തകംഠീം വനേഽപ്രവൃത്താമിവ നീലകംഠീമ് ॥ 25 ॥
അവ്യക്തരേഖാമിവ ചംദ്രരേഖാം പാംസുപ്രദിഗ്ധാമിവ ഹേമരേഖാമ് ।
ക്ഷതപ്രരൂഢാമിവ ബാണരേഖാം വായുപ്രഭിന്നാമിവ മേഘരേഖാമ് ॥ 26 ॥
സീതാമപശ്യന് മനുജേശ്വരസ്യ രാമസ്യ പത്നീം വദതാം വരസ്യ ।
ബഭൂവ ദുഃഖാഭിഹതശ്ചിരസ്യ പ്ലവംഗമോ മംദ ഇവാചിരസ്യ ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ പംചമസ്സര്ഗഃ ॥
