ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഷണ്ണവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
ആര്താനാംരാക്ഷസീനാംതുലംകായാംവൈകുലേകുലേ ।
രാവണഃകരുണംശബ്ദംശുശ്രാവപരിദേവിതമ് ॥ 1 ॥
സ തുദീര്ഘംവിനിഃശ്വസ്യമുഹൂര്തംധ്യാനമാസ്ഥിതഃ ।
ബഭൂവപരമക്രുദ്ധോരാവണോഭീമദര്ശനഃ ॥ 2 ॥
സംദശ്യദശനൈരോഷ്ഠംക്രോധസമ്രക്തലോചനഃ ।
രാക്ഷസൈരപിദുര്ദര്ശഃകാലാഗ്നിരിവമൂര്ഛിതഃ ॥ 3 ॥
ഉവാച ച സമീപസ്ഥാന്രാക്ഷസാന്രാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ക്രോധാവ്യക്തകഥസ്തത്രനിര്ദഹന്നിവചക്ഷുഷാ ॥ 4 ॥
മഹോദരംമഹാപാര്ശ്വംവിരൂപാക്ഷം ച രാക്ഷസമ് ।
ശീഘ്രംവദതസൈന്യാനിനിര്യാതേതിമമാജ്ഞയാ ॥ 5 ॥
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാരാക്ഷസാസ്തേഭയാര്ദിതാഃ ।
ചോദയാമാസുരവ്യഗ്രാന്രാക്ഷസാംസ്താന്നൃപാജ്ഞയാ ॥ 6 ॥
തേതുസർവേതഥേത്യുക്ത്വാരാക്ഷസാഭീമദര്ശനാഃ ।
കൃതസ്വസ്ത്വയനാഃസർവേതേരണാഭിമുഖായയുഃ ॥ 7 ॥
പ്രതിപൂജ്യയഥാന്യായംരാവണംതേമഹാരഥാഃ ।
തസ്ഥുഃപ്രാംജലയഃസർവേഭര്തുർവിജയകാംക്ഷിണഃ ॥ 8 ॥
അഥോവാചപ്രഹസ്യൈതാന്രാവണഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
മഹോദരമഹാപാര്ശ്വൌവിരൂപാക്ഷം ച രാക്ഷസമ് ॥ 9 ॥
അദ്യബാണൈര്ധനുര്മുക്സ്സൈര്യുഗാംതാദിത്യസന്നിഭൈഃ ।
രാഘവംലക്ഷ്മണംചൈവനേഷ്യാമിയമസാദനമ് ॥ 10 ॥
ഖരസ്യകുംഭകര്ണസ്യപ്രഹസേംദ്രജിതോസ്തഥാ ।
കരിഷ്യാമിപ്രതീകാരമദ്യശത്രുവധാദഹമ് ॥ 11 ॥
നൈവാംതരിക്ഷം ന ദിശോ ന നദ്യൌര്നാപിസാഗരാഃ ।
പ്രകാശത്വംഗമിഷ്യംതിമദ്ബാണജലദാവൃതാഃ ॥ 12 ॥
അദ്യവാനരമുഖ്യാനാംതാനിയൂഥാനിഭാഗശഃ ।
ധനുഷാശരജാലേനവധിഷ്യാമിപതത്രിണാ ॥ 13 ॥
അദ്യവാനരസൈന്യാനിരഥേനപവനൌജസാ ।
ധനുസ്സമുദ്രാദുദ്ഭൂതൈര്മഥിഷ്യാമിശരോര്മിഭിഃ ॥ 14 ॥
വ്യാകോശപദ്മവക്ത്രാണിപദ്മകേസരവര്ചസാമ് ।
അദ്യയൂഥതടാകാനിഗജവത്പ്രമഥാമ്യഹമ് ॥ 15 ॥
സശരൈരദ്യവദനൈസ്സംഖ്യേവാനരയൂഥപാഃ ।
മംഡയിഷ്യംതിവസുധാംസനാലൈരിവപംകജൈഃ ॥ 16 ॥
അദ്യയൂഥപ്രചംഡാനാംഹരീണാംദ്രുമയോധിനാമ് ।
മുക്തേനൈകേഷുണായുദ്ധേഭേത്സ്യാമി ച ശതംശതമ് ॥ 17 ॥
ഹതോഭര്താഹതോഭ്രാതായാസാം ച ചതനയോഹതഃ ।
വധേനാദ്യരിപോസ്താസാംകരോമ്യശ്രുപ്രമാര്ജനമ് ॥ 18 ॥
അദ്യമദ്ഭാണനിര്ഭിന്നൈഃപ്രകീര്ണൈര്ഗതചേതനൈഃ ।
കരോമിവാനരൈര്യുദ്ധേയത്നാവേക്ഷ്യതലാംമഹീമ് ॥ 19 ॥
അദ്യഗോമയവോഗൃധ്രാശ്ചയേ ച മാംസാശിനോഽപരേ ।
സർവാംസ്താംസ്തര്പയിഷ്യാമിശത്രുമാംസൈശ്ശരാര്ദിതൈഃ ॥ 20 ॥
കല്പ്യതാംമേരഥംശീഘ്രംക്ഷിപ്രമാനീയതാംധനുഃ ।
അനുപ്രയാംതുമാംയുദ്ധേയേഽത്രശിഷ്ടാനിശാചരാഃ ॥ 21 ॥
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാമഹാപാര്ശ്വോഽബ്രവീദ്വചഃ ।
ബലാധ്യക്ഷാന് സ്ഥിഥാംസ്തത്രബലംസംത്വര്യതാമിതി ॥ 22 ॥
ബലാധ്യക്ഷാസ്തുസമ്രബ്ദാരാക്ഷസാംസ്താന് ഗൃഹേഗൃഹേ ।
ചോദയംതഃപരിയയുര്ലംകാംലഘുപരാക്രമാഃ ॥ 23 ॥
തതോമുഹൂര്താന്നിഷ്പേതൂരാക്ഷസാഭീമദര്ശനാഃ ।
നദംതോഭീമവദനാനാനാപ്രഹരണൈര്ഭുജൈഃ ॥ 24 ॥
അസിഭിഃപട്ടസൈഃ ശൂലൈര്ഗദാഭിര്മുസലൈര്ഹലൈഃ ।
ശക്തിഭിസ്തീക്ഷ്ണധാരാഭിര്മഹദ്ഭിഃ കൂടമുദ്ഗരൈഃ ॥ 25 ॥
യഷ്ടിഭിർവിമലൈശ്ചക്രൈര്നിശിതൈശ്ചപരശ്വഥൈഃ ।
ഭിംദിപാലൈഃശതഘ്നീഭിരന്യൈശ്ചാപിവരായുധൈഃ ॥ 26 ॥
അഥാനയദ്ബലാധ്യക്ഷസ്സത്വരോരാവണാജ്ഞയാ ।
ദ്രുതംസൂതസമായുക്തംയുക്താഷ്ടതുരഗംരഥമ് ।
ആരുരോഹതദാഭീമോദീപ്യമാനംസ്വതേജസാ ॥ 27 ॥
തതഃപ്രയാതസ്സഹസാരാക്ഷസൈര്ഭഹുഭിർവൃതഃ ॥ 28 ॥
രാവണഃസത്ത്വഗാംഭീര്യാദ്ദാരയന്നിവമേദിനീമ് ।
രാവണേനാഭ്യനുജ്ഞാതൌമഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ ।
വിരൂപാക്ഷശ്ചദുര്ധര്ഷോരഥാനാരുരുഹുസ്തദാ ॥ 29 ॥
മോക്ഷിതന് ചാത്മനോ ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹാരം തേന രക്ഷസാ ।
സ ദദര്ശാംതരന് തസ്യ വിരൂപാക്ഷസ്യ വാനരഃ ॥ 30 ॥
തതോയുദ്ധായതേജസ്വീരക്ഷോഗണബലൈർവൃതഃ ।
നിര്യയാവുദ്യതധനുഃകാലാംതകയമോപമഃ ॥ 31 ॥
തതഃപ്രജവിതാശ്വേനരഥേന സ മഹാരഥഃ ।
ദ്വാരേണനിര്യയൌതേനയത്രതൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 32 ॥
തതോനഷ്ടപ്രഭഃസൂര്യോദിശശ്ചതിമിരാവൃതാഃ ।
ദ്വിജാശ്ചനേദുര്ഘോരാശ്ചസംചചാല ച മേദിനീ ॥ 33 ॥
വവര്ഷരുധിരംദേവശ്ചസ്ഖലുശ്ചതുരംഗമാഃ ।
ധ്വജാഗ്രേന്യപതദ്ഗൃധ്രോവിനേദുശ്ചാശിവാഃശിവാഃ ॥ 34 ॥
നയനംചാസ്ഫുരദ്വാമംവാമോബാഹുരകംപത ।
വിവര്ണവദനശ്സാകതിംചിദഭ്രശ്യതസ്വനഃ ॥ 35 ॥
തതോനിഷ്പതതോയുദ്ധേദശഗ്രീവസ്യരക്ഷസഃ ।
രണേനിധനശംസീനിരൂപാണ്യേതാനിജജ്ഞിരേ ॥ 36 ॥
അംതരിക്ഷാത്പപാതോല്കാനിരാഘതസമനിര്ഘാസ്വനാ ।
വിനേദുരശിവാഗൃധ്രാവായസൈരഭിമിശ്രിതാഃ ॥ 37 ॥
ഏതാനചിംതയന്ഘോരാനുത്പാതാന്സമവസ്ഥിതാന് ।
നിര്യയൌരാവണോമോഹാദ്വധാര്ഥംകാലചോദിതഃ ॥ 38 ॥
തേഷാംതുരഥഘോഷേണരാക്ഷസാനാംമഹാത്മനാമ് ।
വാനരാണാമപിചമൂര്യുദ്ധായൈവാഭ്യവര്തത ॥ 39 ॥
തേഷാംതുതുമുലംയുദ്ധംബഭൂവകപിരക്ഷസാമ് ।
അന്യോന്യമാഹ്വയാനാനാംക്രുദ്ധാനാംജയമിച്ഛതാമ് ॥ 40 ॥
തതഃക്രുദ്ധോദശഗ്രീവശ്ശരൈഃകാംചനഭൂഷണൈഃ ।
വാനരാണാമനീകേഷുചകാരകദനംമഹത് ॥ 41 ॥
വികൃത്തശിരസഃകേചിദ്രാവണേനവലീമുഖാഃ ।
കേചിദ്വിച്ഛിന്നഹൃദയാഃകേചിച്ഛ്രോത്രവിവര്ജിതാഃ ॥ 42 ॥
നിരുച്ഛവാസാഹതാഃകേചിത്കേചിത്പാര്ശ്വേഷുദാരിതാഃ ।
കേചിദ്വിഭിന്നശിരസഃകേചിച്ചക്ഷുർവിനാകൃതാഃ ॥ 43 ॥
ദശാനനഃക്രോധവിവൃത്തനേത്രോയതോയതോഽഭ്യേതിരഥേവസംഖ്യേ ।
തതസ്തതസ്തസ്യശരപ്രവേഗംസോഢും ന ശേകുര്ഹരിയൂഥപാസ്തേ ॥ 44 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഷണ്ണവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
