ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
അഥ യാത്രാം സമീഹംതം ശത്രുഘ്നോ ലക്ഷ്മണാനുജഃ ।
ഭരതം ശോകസംതപ്തമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ഗതിര്യ സ്സർവഭൂതാനാം ദുഃഖേ കിം പുനരാത്മനഃ ।
സ രാമ സ്സത്ത്വസംപന്നഃ സ്ത്രിയാ പ്രവ്രാജിതോ വനമ് ॥ 2 ॥
ബലവാന്വീര്യസംപന്നോ ലക്ഷ്മണോ നാമ യോഽപ്യസൌ ।
കിം ന മോചയതേ രാമം കൃത്വാ സ്മ പിതൃനിഗ്രഹമ് ॥ 3 ॥
പൂർവമേവ തു നിഗ്രാഹ്യ സ്സമവേക്ഷ്യ നയാനയൌ ।
ഉത്പഥം യസ്സമാരൂഢോ രാജാ നാര്യാ വശം ഗതഃ ॥ 4 ॥
ഇതി സംഭാഷമാണേ തു ശത്രുഘ്നേ ലക്ഷ്മണാനുജേ ।
പ്രാഗ്ദ്വാരേഽഭൂത്തദാ കുബ്ജാ സർവാഭരണഭൂഷിതാ ॥ 5 ॥
ലിപ്താ ചംദനസാരേണ രാജവസ്ത്രാണി ബിഭ്രതീ ।
വിവിധം വിവിധൈ സ്തൈസ്തൈര്ഭൂഷണൈശ്ച വിഭൂഷിതാ ॥ 6 ॥
മേഖലാദാമഭിശ്ചിത്രൈരന്യൈശ്ച ശുഭഭൂഷണൈഃ ।
ബഭാസേ ബഹുഭിര്ബദ്ധാ രജ്ജുബദ്ധേവ വാനരീ ॥ 7 ॥
താം സമീക്ഷ്യ തദാ ദ്വാസ്സ്ഥാസ്സുഭൃശം പാപകാരിണീമ് ।
ഗൃഹീത്വാഽകരുണാം കുബ്ജാം ശത്രുഘ്നായ ന്യവേദയന് ॥ 8 ॥
യസ്യാഃ കൃതേ വനേ രാമോ ന്യസ്തദേഹശ്ച വഃ പിതാ ।
സേയം പാപാ നൃശംസാ ച തസ്യാഃ കുരു യഥാമതി ॥ 9 ॥
ശത്രുഘ്നശ്ച തദാജ്ഞായ വചനം ഭൃശദുഃഖിതഃ ।
അംതഃപുരചരാന്സർവാനിത്യുവാച ധൃത വ്രതഃ ॥ 10 ॥
തീവ്രമുത്പാദിതം ദുഃഖം ഭ്രാത്രൂണാം മേ തഥാ പിതുഃ ।
യയാ സേയം നൃശംസസ്യ കര്മണഃ ഫലമശ്നുതാമ് ॥ 11 ॥
ഏവമുക്ത്വാ തു തേനാശു സഖീജനസമാവൃതാ ।
ഗൃഹീതാ ബലവത്കുബ്ജാ സാ തദ്ഗൃഹമനാദയത് ॥ 12 ॥
തത സ്സുഭൃശസംതപ്തസ്തസ്യാ സ്സർവ സ്സഖീജനഃ ।
ക്രുദ്ധമാജ്ഞായ ശത്രുഘ്നം വിപലായത സർവശഃ ॥ 13 ॥
ആമംത്രയത കൃത്സ്ന ശ്ച തസ്യാ സ്സർവ സ്സഖീജനഃ ।
യഥാഽയം സമുപക്രാംതോ നിശ്ശേഷാം നഃ കരിഷ്യതി ॥ 14 ॥
സാനുക്രോശാം വദാന്യാം ച ധര്മജ്ഞാം ച യശസ്വിനീമ് ।
കൌസല്യാം ശരണം യാമ സാ ഹി നോഽസ്തു ധ്രുവാ ഗതിഃ ॥ 15 ॥
സ ച രോഷേണ താമ്രാക്ഷ ശ്ശത്രുഘ്ന ശ്ശത്രുതാപനഃ ।
വിചകര്ഷ തദാ കുബ്ജാം ക്രോശംതീം ധരണീതലേ ॥ 16 ॥
തസ്യാ ഹ്യാകൃഷ്യമാണായാ മംഥരായാ സ്തതസ്തതഃ ।
ചിത്രം ബഹുവിധം ഭാംഡം പൃഥിവ്യാം തദ്വ്യശീര്യത ॥ 17 ॥
തേന ഭാംഡേന സംസ്തീര്ണം ശ്രീമദ്രാജനിവേശനമ് ।
അശോഭത തദാ ഭൂയഃ ശാരദം ഗഗനം യഥാ ॥ 18 ॥
സ ബലീ ബലവത്ക്രോധാദ്ഗൃഹീത്വാ പുരുഷര്ഷഭഃ ।
കൈകേയീമഭിനിര്ഭര്ത്സ്യ ബഭാഷേ പരുഷം വചഃ ॥ 19 ॥
തൈർവാക്യൈഃ പരുഷൈര്ദുഃഖൈഃ കൈകേയീ ഭൃശദുഃഖിതാ ।
ശത്രുഘ്നഭയസംത്രസ്താ പുത്രം ശരണമാഗതാ ॥ 20 ॥
തം പ്രേക്ഷ്യ ഭരതഃ ക്രുദ്ധം ശത്രുഘ്നമിദമബ്രവീത് ।
അവധ്യാ സ്സർവഭൂതാനാം പ്രമദാഃ ക്ഷമ്യതാമിതി ॥ 21 ॥
ഹന്യാമഹമിമാം പാപാം കൈകേയീം ദുഷ്ടചാരിണീമ് ।
യദി മാം ധാര്മികോ രാമോ നാസൂയേന്മാതൃഘാതകമ് ॥ 22 ॥
ഇമാമപി ഹതാം കുബ്ജാം യദി ജാനാതി രാഘവഃ ।
ത്വാം ച മാം ച ഹി ധര്മാത്മാ നാഭിഭാഷിഷ്യതേ ധ്രുവമ് ॥ 23 ॥
ഭരതസ്യ വചശ്ശ്രുത്വാ ശത്രുഘ്നോ ലക്ഷ്മണാനുജഃ ।
ന്യവര്തത തതോ രോഷാത്താം മുമോച ച മംഥരാമ് ॥ 24 ॥
സാ പാദമൂലേ കൈകേയ്യാ മംഥരാ നിപപാത ഹ ।
നിശ്ശ്വസംതീ സുദുഃഖാര്താ കൃപണം വിലലാപ ച ॥ 25 ॥
ശത്രുഘ്നവിക്ഷേപവിമൂഢസംജ്ഞാം സമീക്ഷ്യ കുബ്ജാം ഭരതസ്യ മാതാ ।
ശനൈസ്സമാശ്വാസയദാര്തരൂപാം ക്രൌംചീം വിലഗ്നാമിവ വീക്ഷമാണാമ് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ അഷ്ടസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
